ရခိုင္ေကာ္မရွင္၏ ၾကားျဖတ္ အစီရင္ခံစာ

ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳ လ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ျဖင့္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴး ခ်ဳပ္ေဟာင္း မစၥတာကိုဖီအာနန္ (Mr. Kofi Annan) ဦးေဆာင္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အၾကံေပး ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ကို 2016 ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ 5ရက္ေန႔တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည္။
ေကာ္မရွင္သည္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳ လ္၊တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္တို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံမွ အစိုးရအရာရွိမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႕ဆုံကာ ေကာ့စ္ဘဇား (Cox’s Bazaar) ဒုကၡသည္စခန္းသို႔လည္း သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ေကာ္မရွင္သည္ ေဆြးေႏြးပြဲ (115) ႀကိမ္ ျပဳလုပ္က်င္းပခဲ့သည္။ ႏွစ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမွ ကိုးစားလွယ္ (760) ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံညႇိႏႈိင္း အေျဖရွာခဲ့သည္။
ေကာ္မရွင္သည္ တစ္ႏွစ္ျပည့္ေျမာက္သည့္ 2017 ဩဂုတ္လတြင္ အၿပီးသတ္ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္မည္ ျဖစ္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ လက္တေလာ အေရးတႀကီး ေဆာင္ရြက္စရာ ရွိသည္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ အလို႔ငွာ ေျခာက္လပတ္ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာကို 2017 ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ေပးပို႔ခဲ့သည္။
ထိုအစီရင္ခံစာမွာ ပါရွိတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ အခ်ိဳ႕ကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

■ အၾကမ္းဖက္မႈ ဒါဏ္ခံခဲ့ရေသာ ေဒသမ်ားသို႔ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီမ်ားကို အတားအဆီး မရွိပဲ ခြင့္ျပဳရန္
■ ထိုေဒသမ်ားသို႔ သတင္းသမားတို႔ သြားေရာက္သတင္း ယူခြင့္ေပးရန္
■အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့သူမ်ားအား ထိုက္တန္ေသာ ျပစ္ဒါဏ္ခ်မွတ္ အေရးယူေပးရန္

ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ျမန္မာ- ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏွစ္ႏိုင္ငံမွ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိႀကီးမ်ား ပါဝင္သည့္ ပူးတြဲေကာ္မတီတစ္ခုကို အျမန္ဆုံး ဖြဲ႕စည္းၿပီး

#မိမိတို႔ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္လိုသည့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ဒုကၡသည္မ်ားကို ႏုိင္ငံတကာ စံႏႈံးနဲ႔အညီ ျမန္မာ အစိုးရမွ လက္ခံေနရာခ်ေပးရန္ႏွင့္ ေနအိမ္ဖ်က္ဆီး ခံရသူတို႔ အိမ္ယာအသစ္မ်ားေဆာက္လုပ္ေပးၿပီး ၄င္းတို႔အတြက္ လိုအပ္သည့္ လုံျခံဳေရး အကူအညီေပးရန္။
#လူကုန္ကူးမႈႏွင့္ မူးယစ္ေဆးဝါး ေရာင္းဝယ္မႈအပါအဝင္ ဥပေဒႏွင့္မညီေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားအား တိုက္ဖ်က္ရန္
#ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား တရားမဝင္ ေရႊ႕ေျပာင္း သြားလာေနထိုင္မႈကိစၥအား ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ စီမံေဆာင္ရြက္ရန္
#အၾကမ္းဖက္မႈ အႏၱရာယ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ ဖလွယ္ၾကရန္

က်န္းမာေရး
~~~~~~~~~
■ က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ေဆးကုသမႈ ခံယူခြင့္အတြက္ တူညီေသာ အခြင့္အေရးေပးရန္ ႏွင့္ ေဆးကုသခြင့္အား ကန္႔သတ္ထားသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအား ျပဳ ျပင္ဖယ္ရွားေပးရန္
■ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ေတာင္ပိုင္း ႏွင့္ ေျမာက္ပိုင္းေဒသမ်ားတြင္ နယ္လွည့္ေဆးေပးခန္းမ်ား အပါအဝင္ ပဏာမ က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား တိုးခ်ဲ့ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္။
■ စစ္ေတြ ျပည္သူ႔ေဆးရုံအား တိုးခ်ဲ့ တည္ေဆာက္ရန္။

ပညာေရး
~~~~~~~~
■ဘာသာေရး လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားမႈ မရွိပဲ တန္းတူညီမၽွ ပညာသင္ယူခြင့္ ေပးရန္။
■ တကၠသိုလ္ ပညာေရး သင္ၾကားခြင့္ မရေအာင္ မြတ္စလင္မ်ားအား တားျမစ္ထားသည့္ မူဝါဒကို ျပဳ ျပင္ေပးရန္။

ရဲဝန္ထမ္း
~~~~~~
■ ရဲဝန္ထမ္းမ်ားကို လူ႔အခြင့္အေရး ႏွင့္ ပါတ္သက္ေသာ သင္တန္းမ်ား ေပးရန္၊
■ကြဲျပားေသာ ဘာသာေရး၊ မတူညီေသာ ယဥ္ေက်းမႈမ်ားကို ေလးစား နားလည္တတ္ဖို႔ ဘက္စုံ သင္တန္းမ်ား စီမံေဆာင္ရြက္ေပးရန္၊
■ရဲဝန္ထမ္းမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ႏွင့္ လူနည္းစု အပါဝင္ ျပည္နယ္အတြင္း ေနထိုင္သူမ်ားအားလုံးကို ကိုယ္စားျပဳ ေစရန္။

ႏိုင္ငံသား ျဖစ္မႈ ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္
(Citizenship and Freedom of Movement )
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရၿပီးသူ အားလုံးကို လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္ အျပည့္အဝေပးရန္
■ႏိုင္ငံသား စီစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္သည္
#ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိ၍ တည္ဆဲ ဥပေဒအေပၚ အေျခခံရန္
#ရခိုင္ႏွင့္ မြတ္စလင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းဝင္မ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးကာ က်ယ္ျပန္႔ေသာ လႈပ္ရွားမႈတစ္ခုအျဖစ္ ျပဳလုပ္ရန္
#လုပ္ငန္းစဥ္၏ အဆင့္ တခ်င္းစီအတြက္ တိက်သည့္ အခ်ိန္ကာလ သတ္မွတ္ရန္
#ႏိုင္ငံသား စီစစ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အျငင္းပြားမႈ (ေစာဒက)တို႔ႏွင့္ ပါတ္သက္၍ လက္ခံၾကားနာရန္အတြက္ ႏိုင္ငံသား စီစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ မပါဝင္ေသာ တျခား ဝန္ထမ္းဌာနမွ အရာရွိမ်ား အစုအဖြဲ႕ကိုသာ တာဝန္ေပးရန္။
#ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ၿပီးသူတို႔၏ သား၊သမီး ႏွင့္ ၄င္းတို႔မွ ဆင္းသက္လာသူမ်ာူအား NVC
ထုတ္ေပးျခင္း မဟုတ္ပဲ ႏိုင္ငံသားကဒ္ကိုသာ ေပးရန္။
■စီစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျပန္လည္စတင္ႏိုင္ဖို႔ ရခိုင္ ႏွင့္ မြတ္စလင္ အဖြဲ႕အစည္းႏွစ္ရပ္စလုံး အစိုးရႏွင့္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ျပဳ ၾကရန္။
■ကေလးမ်ားအား တအိမ္တက္ တအိမ္ဆင္း ေမြးစာရင္း ထုတ္ေပးေရး လႈပ္ရွားမႈတစ္ခု ျပဳလုပ္ရန္
■ (စီစစ္ဆဲကာလအတြင္း) လြတ္လပ္စြာ ခရီးသြားလာခြင့္အတြက္ ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ စမ္းစစ္သုံးသပ္ေပးရန္။

IDP စခန္အခ်ိဳ႕ ပိတ္သိမ္းရန္
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား ပိတ္သိမ္းမႈ ပထမဆုံး ေျခလွမ္းအျဖစ္ အာက္ေဖာ္ျပပါ ဒုကၡသည္ စခန္း သုံးခုကို ပိတ္သိမ္းေပးရန္ႏွင့္ ထိုစခန္းမွ ဒုကၡသည္တို႔အား
*မူလေနရာ (သို႔မဟုတ္) သင့္တင့္ေသာ ေနရာတြင္ ေနရာခ်ေပးရန္
*လုံျခံဳေရးအတြက္ စီမံေပးရန္
*လုံးခ်င္းအိမ္မ်ား ေဆာက္လုပ္ေပးရန္
*သက္ေမြး ဝမ္းေၾကာင္းမႈအတြက္ စီမံေဆာင္ရြက္ေပးရန္

ပိတ္သိမ္းသင့္ေသာ ဒုကၡသည္ စခန္း သုံးခုမွာ-

#ရမ္းျဗဲၿမိဳ႕နယ္တြင္ ကမန္လူမ်ိဳး မိသားစု (55) စုသည္ IDP စခန္းတြင္ ေနထိုင္ေနရၿပီး မိမိတို႔ မူလေဒသသို႔ ျပန္လိုၾကသည္၊
#မင္းဖသာေက်းရြာမွ မိသားစု (215)စုသည္ ႀကိမ္နီျပင္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ေနထိုင္ေနရၿပီး မိမိတို႔ မူလေနရပ္သို႔ ျပန္လိုၾကသည္၊
#ကညင္ေတာမွ ရခိုင္အိမ္ေထာင္စု (65)စုသည္လည္း ျပန္လည္ ေနရာခ်ေပးမည့္ေနရာသို႔ ေျပာင္းေရႊ႕အေျခခ်ရန္ အဆင္သင့္ ျဖစ္ေနၾကသည္။

ႏွစ္ဖက္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးမႈ
(Inter-communal Dialogue)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအေနျဖင့္၄င္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရ အေနျဖင့္၄င္း၊ႏွစ္ဖက္လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ေဆြးေႏြးမႈကို လူသိရွင္ၾကား ျပဳလုပ္ေပးေရး
■မမွန္ကန္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္ ျဖန္႔ခ်ီမႈမ်ား ပေပ်ာက္ေစေရး
■အမုန္းစကား ျဖန္႔ခ်ီေနမႈမ်ားကို ထိေရာက္စြာ အေရးယူေပးရန္။
■ရခိုင္ ႏွင့္ မြတ္စလင္ ႏွစ္ဖက္အတူတကြ ေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားႏိုင္ေသာ Friendly Bazaars (ခ်စ္ၾကည္ေရး ေစ်းမ်ား) ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္

လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းကို ဦးေဆာင္ခြင့္
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္စလင္မ်ားအေနျဖင့္ မိမိတို႔ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ တင္ျပႏိုင္ဖို႔ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို အစိုးရက စီမံေပးရန္
■မြတ္စလင္အမ်ားစုရွိသည့္ ေက်းရြာတို႔တြင္ မြတ္စလင္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးမ်ားသာ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ေပးရန္။

ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ား ႏွင့္ ဆက္ဆံေရး
(Regional Relations)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
■ရခိုင္အေရးကိစၥႏွင့္ ပါတ္သက္၍ အထူးသံတမန္ ခန္႔အပ္ကာ အာဆီယန္ႏိုင္ငံမ်ား အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးညႇိႏိုိင္းျခင္း၊ ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးျခင္းတို႔ ျပဳလုပ္ရန္။

Image may contain: 1 person, standing, suit and beard

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *