စိမ္းလန္းေသာဖက္ဒရယ္ေတာင္ကုန္းမွသည္
သစ္ေခ်ာက္ကုန္းဆီသို႔

၁၉၈၀ ေလာက္ကသာ ခင္ဗ်ားဟာ ယူဂိုဆလားဗီးယားကိုေရာက္သြားရင္ စိုျပည္ေနတဲ့ကြင္းျပင္ေတြ၊ စိမ္းလန္းေနတဲ့ေတာင္ကုန္းေတြကေနစီးဆင္းၿပီး ကြင္းျပင္ထဲကို ျဖတ္သန္းေနတဲ့ ျမစ္ေခ်ာင္းေတြ၊ အဲ့ဒီျမစ္ေခ်ာင္းတေလွ်ာက္ေပါက္ ေနတဲ့ ဘယ္ရီခ်ံဳပင္ေတြနဲ႔ သာယာေနတဲ့ ဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံကိုျမင္ရမွာပါ။ ျမိဳ႕ျပေတြဟာလည္း တိုက္ႀကီးတာႀကီးသပ္သပ္နဲ႔ ေဆာက္ထားတဲ့ ကြန္ကရစ္ျမိဳ႕ေတြ မဟုတ္ဘဲ ေရွးေဟာင္းဗလီ၊ ခ်ာခ်္ေက်ာင္း၊ တံတား၊ ျပတိုက္ေတြနဲ႔၊ သစ္ပင္ေတြနဲ႔ စိမ္းလန္းသာယာေနၿပီး အဲ့ဒီျမိဳ႕ေတြမွာေနထိုင္တဲ့သူေတြဟာလည္း ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္စလင္မ္၊ ကတ္သလစ္ခ႐ိုအတ္၊ ေအာ္သိုေဒါက္စ္ဆာဘ္ အစရွိသျဖင့္ အေသြးစံုဘာသာစံုနဲ႔ ခ်စ္ခင္စိုျပည္ေနတာကို ေတြ႕ရမွာပါ။
လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္မ်ိဳး ဘာသာတစ္ခုနဲ႔တစ္ခု အျပန္အလွန္ လက္ထပ္တာေတြကလည္း အေတာ္ေလးရွိတာမို႔ ယူဂိုဆလာဘ္ျပည္ေထာင္စုလူမ်ိဳးရယ္လို႔ခံယူသူေတြကလည္း ၁၀ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ႏႈန္းရွိပါတယ္စီးပြားေရးအရေျပလည္ၿပီး လူေနမႈအဆင့္အတန္းရွိတဲ့ ျပည္ေထာင္စု ကို ေဒါက္တိုင္ ၃ ခုနဲ႔ ေထာက္မထားပါတယ္။ ပါတီ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ ဖက္ဒရယ္သမၼေကာင္စီလို႔အၾကမ္းဖ်င္းေျပာလို႔ရပါတယ္။

 

ပါတီ
ပါတီ ရွစ္ဖြဲ႕ရွိၿပီး republic ၆ နဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ၂ ခု အလိုက္ဖြဲ႕စည္းထားတာပါ။ ပါတီအားလံုးဟာ ကြန္ျမဴနစ္ပါတီေတြပါ။ republic ၆ ခုက
၁။ ဆားဘီးယား
၂။ ေဘာစ္နီးယား
၃။ ခ႐ိုေအးရွား
၄။ ဆလိုေဗးနီးယား
၅။ မြန္တီနီဂ႐ိုး
၆။ မက္ဆီဒိုးနီးယား
ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ၂ ခုက ကိုဆိုဗိုနဲ႔ ေဘာ့ဂ်္ဗိုဒီးနားျဖစ္ပီး ဆားဘီးယား republic အတြင္းမွာ တည္ရွိပါတယ္။ Republic ၆ ခု + ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ၂ ခု ေပါင္းၿပီး Federal Union = ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကိုတည္ေဆာက္ထားတာပါ။ Republic ၆ ခုမွာ ဆားဘီးယားနဲ႔ မြန္တီနီဂ႐ိုးတို႔ဟာ ဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြပဲ အဓိကေနထိုင္တယ္လို႔ေျပာလို႔ရၿပီး ေဘာစ္နီးယားနဲ႔ ခ႐ိုေအးရွားမွာလည္း ဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြက အတိုင္းအတာတခုထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔ေနထိုင္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္
အျမဲတန္းတပ္မေတာ္က ယူဂိုဆလာဘ္ျပည္သူ႔တပ္မေတာ္လို႔ေခၚတဲ့ JNA ပါ။ JNA ကို ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္လို႔သတ္မွတ္ၿပီး အရန္အင္အား အပါအဝင္ အင္အား ၁ သန္းေက်ာ္အထိ စုဖြဲ႕ႏိုင္ပါတယ္။ JNA မွာလည္း အင္အားရဲ႕ ၆၀ % က ဆာဘ္ေတြပါပဲ။ JNA အျပင္ ေနာက္ထပ္ရွိတဲ့ တပ္တစ္မ်ိဳးကေတာ့… ေဒသဆိုင္ရာကာကြယ္ေရးတပ္လို႔ေခၚတဲ့ Territorial Defence Force ပါ။ ဒီ TDF တပ္ကေတာ့ republic အလိုက္ဖြဲ႕စည္းထားၿပီး ေဒသအလိုက္လူဦးေရနဲ႔အဓိကဖြဲ႕ပါတယ္။
ဥပမာ – Bosnian Territorial Defence Force မွာဆိုရင္ ေဘာ့စ္နီးယန္းလူမ်ိဳးေတြပဲ အဓိကပါဝင္ပါတယ္။ အင္အားကေတာ့ ၁ ေသာင္းေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။

ဖက္ဒရယ္သမၼတေကာင္စီ
ဒီေကာင္စီဟာ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ကိစၥေတြကို အဓိက အဆံုးအျဖတ္ေပးပါတယ္။ ဥပမာ – JNA တပ္ေတြကို စစ္ဆင္ခြင့္ေပးဖို႔ ကိစၥမ်ိဳးပါ။ ေကာင္စီရဲဲ႕အဆံုးအျဖတ္ကို မဲ ၈ မဲ နဲ႕ ခ်မွတ္ပါတယ္။ republic ၆ ခုနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္ရေဒသ ၂ ခုဟာ ကိုယ္စီ ၁ မဲစီေပးခြင့္ရွိတာမို႔ အားလံုးတန္းတူညီမ်ွလို႔ ေျပာရမွာပါ။

မ်ွေျခကို ဖ်က္ဆီးသူ
၁၉၈၇ မွာ ဆားဘီးယားသမၼတျဖစ္လာတဲ့ မီလိုဆီဗစ္ပါ။ ဆားဘီယားrepublic အတြင္းက ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ ၂ ခုနဲ႔ ေနာက္ထပ္ ဆာဘ္ေတြအဓိကေနထိုင္္ရာ မြန္တီနီဂ႐ိုးrepublic မွာ အၾကမ္းဖက္ အာဏာသိမ္းၿပီး ဖက္ဒရယ္သမၼတေကာင္စီမွာ ဆာဘ္အတြက္ အခိုင္မဲ ၄ မဲကို ဇြတ္လုပ္ယူလိုက္တဲ့အခါ မ်ွေျခဟာ ပ်က္စီးသြားၿပီး ျပည္ေထာင္စုႀကီးျပိဳကြဲေရး စတင္ပါေတာ့တယ္။

————————————

ယူဂိုဆလားဘီးယားအေၾကာင္း ဖတ္တိုင္း ကၽြန္ေနာ္တို႔အတြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေစတာက သူ႔ရဲ႕ဖက္ဒရယ္ တည္ေဆာက္ပံုပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ဖက္ဒရယ္နဲ႔ ဘယ္တုန္းကမွ မနီးစပ္တဲ့အျပင္ ဖက္ဒရယ္ဆိုတာ ေျမြလိုအဆိပ္ရွိတဲ့သေဘာမ်ိဳးေတာက္ ေလ်ွာက္အသင္ခံလာရလို႔ပါပဲ။
ဒီေတာ့ ဖက္ဒရယ္အေႀကာင္း ဘာမွမသိတဲ့သူေတြကို မီလိုဆီဗစ္က ဖက္ဒရယ္စနစ္ေပၚမွာ အျမတ္ထုတ္ကစားရင္း အာဏာယူသြားတာမ်ိဳးရွင္းျပဖို႔က ပိုခက္ပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာကေတာ့ရွင္းပါတယ္။ ၁၉၆၂ မွာ ဗမာစစ္တပ္က ဒဲ့အာဏာသိမ္းပစ္လိုက္ၿပီး လုပ္ခ်င္ရာ လုပ္သြားခဲ့တာမို႔ မီလိုဆီဗစ္ေလာက္ကေတာ့ ပ်င္းေတာင္ပ်င္းေသးလို႔ ေျပာရမွာပါ။
စာမတတ္တဲ့ ေတာသားေတြေနတဲ့တိုင္းျပည္မို႔ ေတာတြင္းဓေလ့အတိုင္း လက္နက္ျပ အာဏာသိမ္းသြားတာမ်ိဳးပါ။ မီလိုဆီဗစ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးကစားကြက္မ်ိဳးဟာ ဗမာဗားရွင္းနဲ႔ျပန္ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အေတာ္ႏူးညံ့တယ္လို႔ေတာင္ဆိုရမွာပါ။
ေနာက္တစ္ခုက တပ္မေတာ္တည္ေဆာက္ျခင္းပါ။
ယူဂိုဆလားဘီးယားက JNA တပ္မွာ ဆာဘ္လူမ်ိဳးက ၆၀%ေလာက္သာ အုပ္စီးထားေပမယ့္ ဗမာစစ္တပ္မွာကေတာ့ ၉၉%က ဗမာခ်ည့္ပါပဲ။ အဂၤလိပ္ဆီက လြတ္လပ္ေရးရခါစက ကခ်င္၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ ကယား၊ ေဂၚရခါး ႐ိုင္ဖယ္တပ္ရင္းေတြရွိေပမယ့္ ဖက္ဒရယ္တပ္ပံုစံ မတည္ေထာင္ေတာ့ဘဲ ဗမာတပ္ပံုစံပဲ တည္ေထာင္လိုက္ပါတယ္။
အဓိကအေၾကာင္းျပတာကေတာ့ လြတ္လပ္ေရးရခါစ ကရင္ပုန္ကန္မႈကိုပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီပုန္ကန္မႈအတြင္း ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ကယားနဲ႔ ေဂၚရခါးတပ္ရင္း ေတြက ျပည္ေထာင္စုအေပၚ သစၥာေစာင့္သိခဲ့တာကိုေတာ့ တစ္ခ်က္ေလးမွ မေထာက္ထားဘဲ ဗမာစစ္တပ္သပ္သပ္တည္ေထာင္ပစ္တာပါ။ ဒီလို ဗမာတပ္သပ္သပ္အျဖစ္တည္ေဆာက္မႈဟာ ၁၉၆၂ မတိုင္ခင္ ပါလီမန္ေခတ္ကတည္းကပါ။
ဆာဘ္ေတြေလာက္ကေတာ့ ဗမာက ပ်င္းေတာင္ပ်င္းေသးဆိုရမွာပါ။ ဗမာက တျခားလူနည္းစုေတြကို ေဒသဆိုင္ရာကာကြယ္ေရးတပ္မ်ိဳးဖြဲ႕ခြင့္ေပးဖို႔မေျပာနဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႕ေတာင္ဖြဲ႕ခြင့္မေပးပါဘူး။ ယူဂိုဆလားဘီးယားဟာ ၁၉၉၀ ေလာက္မွ သစ္ေခ်ာက္ကုန္း ျဖစ္သြား တာျဖစ္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းခြဲထြက္လို႔ သာယာတဲ့ကိုယ္ပိုင္တိုင္းျပည္ေတြတည္ေဆာက္ကုန္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ကေတာ့ ၁၉၆၂ က စၿပီး သစ္ေခ်ာက္ကုန္းျဖစ္ခဲ့ကာ ခုထိလည္း သစ္ေခ်ာက္ကုန္းမွာ ငုပ္တုပ္ထိုင္ဆဲပါပဲ။

ခ႐ိုေအးရွားစစ္ပြဲ (သို႕မဟုတ္)
တိုင္းျပည္တစ္ခုကို ေပါင္မုန္႔လွီးသလိုလွီးဖဲ့ယူျခင္း

မီလိုဆီဗစ္က မ်ွေျခကို ဖ်က္စီးလိုက္တဲ့ေနာက္မွာေတာ့ ယူဂိုဆလားဗီးယားရဲ႕ အေနာက္ဘက္စြန္းက ဆလိုေဗးနီးယား republic ဟာ ဆယ္ရက္ၾကာစစ္ပြဲျဖစ္ၿပီး လြတ္လပ္ေရးေၾကျငာသြားပါတယ္။ ဆလိုေဗးနီးယားမွာ ဆာဘ္ ေတြမရွိလို႕ ေအးေအးသက္သာနဲ႕ ခြဲထြက္ခြင့္ရသြားတယ္လို႕ေျပာရမွာပါ။
သိပ္မၾကာခင္ ၁၉၉၁ ႏွစ္လည္ပိုင္းမွာ ခ႐ိုေအးရွားကပါ လြတ္လပ္ေရး ေၾကျငာတဲ့အခါမွာေတာ့ ခ႐ိုေအးရွားႏိုင္ငံတြင္းက ဆာဘ္လူမ်ိဳး ၆ သိန္းေက်ာ္ဟာ ခ႐ိုေအးရွားအစိုးရကို ဆန္႔က်င္ပါေတာ့တယ္။ ဒီဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ခ႐ိုေအးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕ဘက္မွာ ေနထိုင္ၾကတာျဖစ္ၿပီး သူတို႔ဟာ ဆားဘီးယားနဲ႔ ေဘာစ္နီးယားကို ကပ္ရပ္ေက်ာေပးထား ၾကသူေတြပါ။
သူတို႔ရဲ႕ေနာက္ေက်ာတည့္တည့္ကေန မားမားမတ္မတ္ရပ္တည္ၿပီး ပုန္ကန္မႈကို ေသြးထိုးေပးေနသူကေတာ့ မီလိုဆီဗစ္ကိုယ္တိုင္ပါပဲ။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္အတြင္းတုန္းက အဲ့ဒီေဒသေတြမွာဆာဘ္နဲ႔ ခ႐ိုအတ္ေတြဟာ အျပန္အလွန္မ်ိဳးျဖဳတ္သတ္ပြဲေတြလုပ္ခဲ့ႀကတဲ့ သမိုင္းကလည္းရွိေတာ့ ေသြးထိုးလို႔ ေကာင္းတဲ့ အကြက္ျဖစ္ေနပါတယ္။ ခ႐ိုေအးရွားကဆာဘ္ေတြဟာ ျမိဳ႕ခ်င္းဆက္လမ္းမႀကီးေတြကို အတားအဆီးခ်ပိတ္ဆို႔ၿပီး လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြဖြဲ႔ကာ ကင္းလွည့္ေနပါ ေတာ့တယ္။ ခ႐ိုေအးရွား အစိုးရယႏၲယား ထိခိုက္သြားပါတယ္။ အဆိုးဆံုကေတာ့ ခ႐ိုေအးရွားခရီးသြားလုပ္ငန္းရဲ႕ အေျခတည္ရာ ပင္လယ္ကမ္းေျခကိုသြားတဲ့ လမ္းေတြကို ဆာဘ္ေတြက ပိတ္ဆို႔ထားတဲ့အတြက္ စီးပြားေရးပါထိလာေတာ့ ခ႐ိုေအးရွားအစိုးရက ဆာဘ္ပုန္ကန္မႈကိုနွိမ္နင္းဖို႔ လုပ္ပါတယ္။ ရဟတ္ယာဥ္အျပည့္နဲ႔ တင္ေဆာင္လာတဲ့ ခ႐ိုအတ္အထူးရဲတပ္ဖြဲ႕ေတြဟာ ဆာဘ္ပုန္ကန္မႈကို ႏွိမ္နင္းဖို႔ထြက္အလာမွာေတာ့ JNAေလတပ္ရဲ႕ တားဆီးမႈကို ခံလိုက္ရပါတယ္။ ခ႐ိုေအးရွားဟာ ႏိုင္ငံတြင္းကေဒသခံဆာဘ္ေတြေလာက္နဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရတာမဟုတ္ဘဲ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံတြင္းက ဗဟိုဆာဘ္အစိုးရနဲ႔ပါ ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း ထင္ရွားသြားပါတယ္။
JNA လို အျမဲတမ္းတပ္ကို ခါးပိုက္ေဆာင္ထားနိုင္ပီျဖစ္တဲ့ဆာဘ္ေတြဟာ လမ္းပိတ္ထားတာေလာက္နဲ႕ မတင္းတိမ္ေတာ့ပဲ ခ႐ိုအတ္ေတြေနထိုင္ရာျမိဳ႕ ေတြကိုပါ ဝင္သိမ္းပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုသိမ္းပိုက္ရာမွာ ဆာဘ္ေတြသံုးတဲ့နည္းဗ်ဴဟာကေတာ့ ကြက္စိတ္ျပည့္ အေျမာက္နဲ႔ပစ္ျခင္းပါပဲ။ စစ္ဘက္ပစ္မွတ္ေတြကို ပစ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ အရပ္သားေတြေနတဲ့ ျမိဳ႕ေတြကိုပစ္တာပါ။ ေဆး႐ုံ၊ ေက်ာင္း၊ ေစ်း၊ လူေနရပ္ကြက္ေတြကို အေသးစိတ္တကြက္ခ်င္း အေျမာက္နဲ႔ စိမ္ေျပနေျပပစ္လိုက္ျခင္းဟာ စစ္ေရးရည္ရြယ္ခ်က္သပ္သပ္နဲ႔ မဟုတ္ဘဲ အဲ့ဒီျမိဳ႕ကေဒသခံ ခ႐ိုအတ္ေတြကို ထြက္ေျပးသြားေစဖို႔ပါ။ ဒီေနာက္ မွာေတာ့ လူမ်ိဳးေရးအရသန္႔စင္တဲ့ ဆာဘ္နယ္ေျမတခုကို ရရွိလိုက္ပါၿပီ။
အေျမာက္ကိုသံုးၿပီး ethnic cleansing လုပ္တာပါ။
မေန႔တေန႔ကမွ စစ္တပ္ထဖြဲ႕တဲ့ ခ႐ိုအတ္ေတြအဖို႔ကေတာ့ အေပါ့စားလက္နက္ေတြနဲ႔ ကုပ္ကပ္ခုခံ႐ံုမွတပါးဘာမွမတတ္ႏုိင္ပါဘူး။ ဆာဘ္ေတြအေျမာက္ပစ္ခ်က္ေကာင္းလြန္းလို႔ ၁၉၉၁ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ Vukovar ျမိဳ႕က ခ႐ိုအတ္အရပ္သား ၅ ေထာင္ေက်ာ္ေသသြားၿပီး က်န္တဲ့ျမိဳ႕သားေတြအားလံုးထြက္ေျပးသြားရပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး တစ္ျမိဳ႕ၿပီးတစ္ျမိဳ႕ဆာဘ္ေတြက လုပ္လာလိုက္တာ ခ႐ိုေအးရွား အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီအတိုင္းသာဆက္လႊတ္ထားရင္ တစ္ႏုိင္ငံလံုးဆာဘ္လက္ေအာက္ ေရာက္သြားႏိုင္တာမို႔ UN အေနနဲ႔ၾကားဝင္ေပးဖို႔အားထုတ္ရပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၁ နွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ UNတပ္ေတြဟာ ဆာဘ္နဲ႔ ခ႐ိုအတ္ၾကားက ခံစစ္လိုင္းမွာေနရာယူလိုက္ၾကပါတယ္။ ၁၉၉၂ ႏွစ္ဦးပိုင္းမွာေတာ့ ခ႐ိုေအးရွားရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးကို ကမ႓ာက အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခ႐ိုေအးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ သံုးပံုတစ္ပံုကေတာ့ ဆာဘ္ေတြလက္ထဲမွာ ပဲ့ပါသြားပါၿပီ။
ပိုဆိုးတာက UN တပ္ေတြၾကားထဲမွာထိုင္ထားတဲ့အတြက္ ဒီနယ္ေျမေတြကို ျပန္သိမ္းဖို႔ကလဲ မလြယ္ေတာ့ပါဘူး။ ဆာဘ္ေတြဟာ ခ႐ိုေအးရွားမွာ အႏိုင္နဲ႔ပိုင္းၿပီး ေခါင္းေမာ့ေနပါေတာ့တယ္။
UN တပ္ေတြရဲ႕ မ်က္ေမွာက္မွာတင္ပဲ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ ခ႐ိုအတ္ ေတြကိုေမာင္းထုတ္ၿပီး ethnic cleansing ကို လုပ္လိုက္ပါေသးတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ ခ႐ိုေအးရွားစစ္မ်က္ႏွာဟာ ႏွစ္ဖက္တပ္ေတြမ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အသင့္ပစ္ ခတ္မယ့္ပံုစံနဲ႔ ၃ ႏွစ္ေလာက္ ေခတၱျငိမ္သက္သြားပါတယ္။
ဆာဘ္ေတြဟာ အရပ္သားေထာင္ခ်ီကို ေသြးေအးေအးနဲ႔ စိမ္ေျပနေျပအေျမာက္နဲ႔ပစ္သတ္ေနတာကို ခ႐ိုေအးရွားႏုိင္ငံ အိုဆီဂ်က္ျမိဳ႕မွာ တုန္လႈပ္ျခင္းႀကီးစြာျမင္ခဲ့ရသူကေတာ့ US ဒီိမိုကရက္တစ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မက္ကေလာ့ စကီးပါ။
ပိုဆိုးတာက ဇာဂရက္ျမိဳ႕မွာ ဆာဘ္ေတြဟာ လူ ၄၀ ကို လႊနဲ႔တိုက္ၿပီးသတ္ျဖတ္သြားတာပါ။ မက္ကေလာ့စကီးျမင္ခဲ့ရတာေတာ့ ေျချပတ္၊ လက္ျပတ္ ေခါင္းျပတ္ေတြစုပံုထားတာကိုပါ။ အမတ္မင္းဟာ ဆားဘီးယားျမိဳ႕ေတာ္ ဘဲလ္ဂရိတ္ကို ေရာက္တဲ့အခါ မီလိုဆီဗစ္ကို ဒီအေၾကာင္းေတြေျပာျပေတာ့ မီလိုဆီဗစ္က အေျပာေတာင္မခံဘဲ ဇြတ္ျငင္းပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုဇြတ္ပိတ္ျငင္းတာဟာ အိုးမလံုအံုပြင့္ ပံုစံျဖစ္ေနမို႔ မက္ကေလာ့စကီးဟာ ဒီလုပ္ရပ္ေတြဘယ္ကလာသလဲပါ ခန္႔မွန္းမိသြားပါတယ္။
မက္ကေလာ့စကီးက ဆားဘီးယားက US သံအမတ္ကို ဒီအေၾကာင္းေတြေျပာျပေတာ့ သံအမတ္ႀကီးက “ခ႐ိုေအးရွားမွာ ဆိုးလွပီထင္တာလား။ ေဘာစ္နီးယားမွာျဖစ္လာခဲ့ရင္ အဲဒါထက္ပိုဆိုးလိမ့္မယ္”လို႔ သတိစကား ဆိုခဲ့ပါသတဲ့။

——————————-

ခ႐ိုေအးရွားနယ္ေျမေတြကို ဆာဘ္ေတြက ေပါင္မုန္႔လွီးသလို လွီးဖဲ့ယူတာက ဆိုးလွခ်ည့္လို႔ေျပာရင္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္အရ သီးျခားဖက္ဒရယ္အခြင့္အာဏာရွိတဲ့ ကခ်င္နဲ႔ ရွမ္းျပည္ေတြကို ဗမာစစ္တပ္က ဖဲ့ခ်င္သလိုဖဲ့ လွီးခ်င္သလို လွီး အလံုးလိုက္ျမိဳခ်ဖို႔အားထုတ္ေနတာက် ဘာဆက္ေျပာမလဲ။ ဗမာစစ္တပ္အေနနဲ႔ ဒီလို ရာစုနွစ္တဝက္ေက်ာ္မက လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ ခြင့္ရေနတာဘာ့ေၾကာင့္လဲ? အဓိက,ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာအာ႐ံုစိုက္မႈ မရွိလို႔ပါ။
ႏုိင္ငံတကာက အာ႐ံုစိုက္မႈရွိတဲ့ ခ႐ိုေအးရွားစစ္ပြဲဟာ ၅ႏွစ္အၾကာ ၁၉၉၅ မွာၿပီးစီးသြားခဲ့ၿပီး နယ္ေျမေတြအားလံုး ခ႐ိုအတ္ေတြလက္ထဲျပန္ေရာက္သြားပါတယ္။ ( ေနာက္ပိုင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္ဆက္ေရးပါမယ္။) ထင္သာျမင္သာရွိတဲ့အခ်က္ကေတာ့ အမ်ိဳးသားလြတ္ေျမာက္ေရးဆင္ႏႊဲရာမွာ စစ္ေရးသပ္သပ္နဲ႕ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းတာဟာ စစ္အင္အားႀကီးမားတဲ့ ရန္သူကို ဖိုးႀကိဳင္းတုတ္ ျဖစ္သြားေစတတ္ပါတယ္။ လက္နက္အားေကာင္းတဲ့သူက လက္နက္နဲ႔ရွင္းရေလႀကိဳက္ပါပဲ။ ဒီအတြက္ အေကာင္းဆံုး သက္ေသကေတာ့ ျမန္မာျပည္က ျပည္တြင္းစစ္ပါပဲ။
ဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတကာကိုထိုးေဖာက္လႈပ္ရွားမႈဟာ စစ္ေရးလိုပဲ အေရးႀကီး႐ံုမက စစ္ပြဲေတြအီေနခ်ိန္မွာ အဆံုးအျဖတ္ေပးတဲ့ က႑ပါျဖစ္လာေၾကာင္း ပါခင္ဗ်ား…။

ငရဲတံခါးဆြဲဖြင့္ျခင္း

“မင္းတို႔မြစ္ဆလင္မ္ေတြက ခ႐ိုေအးရွားလမ္းေၾကာင္းလိုက္ခ်င္တာလား။ မင္းတို႔က စစ္အတြက္ဘယ္ေလာက္ျပင္ထားလို႔လဲ။ စစ္ျဖစ္လာရင္ မင္းတို႔မြစ္ဆလင္မ္ေတြ အၿပီးတိုင္ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္ကြ” စသျဖင့္ ေဒါသတႀကီးနဲ႔ႀကိမ္းဝါးသံဟာ ေဘာစ္နီးယားႏိုင္ငံျမိဳ႕ေတာ္ ဆာရာေယဗိုက ပါလီမန္ခန္းမ ေဆာင္အတြင္းကေန ဟိ္န္းခနဲထြက္ေပၚလာပါတယ္။
စင္ျမင့္ထက္ကေန ေဒါသအိုးေပါက္ကြဲပီးေအာ္ဟစ္ေနတာကေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယားကဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ကာရာစ္ဒစ္ဇ္ပါ။ သူေပါက္ကြဲေနရတဲ့အေႀကာင္းရင္းကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္း ၁၉၉၂ မတ္လမွာ က်င္းပတဲ့ ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲမွာ မြစ္ဆလင္မ္ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြနဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယားႏိုင္ငံတြင္းက ခ႐ိုအတ္ေတြဟာ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာ ေဘ႔ာစ္နီးယားႏိုင္ငံအျဖစ္ခြဲထြက္ဖို႔ ဆႏၵျပဳခဲ့ၾကလို႔ပါပဲ။
ဆာဘ္ေတြအေနနဲ႔ ဒီဆႏၵခံယူပြဲကို ဆန္႔က်င္ခဲ့ေပမယ့္လည္း လူဦးေရအရ မြစ္ဆလင္မ္က ၄၃% နဲ႔ ခ႐ိုအတ္ေတြက ၁၈% ရွိၿပီး ဆာဘ္က ၃၅%သာ ရွိတဲ့အတြက္ ခြဲထြက္ေရးကိစၥဟာ အတည္ျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ ေဘာ႔စ္နီးယားေခါင္းေဆာင္ေတြဘက္က ခြဲထြက္ေရးကိစၥနဲ႔ပူးတြဲၿပီီး ႏုိင္ငံတြင္းမွာရွိတဲ့ လူမ်ိဳးစုတိုင္းအတြက္ တန္းတူအခြင့္အေရးေပးတဲ့ ဥပေဒကို တျပိဳင္နက္ျပ႒ာန္းေပးထားေသာ္လည္း ဆာဘ္ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက မေက်နပ္ပါဘူး။ သူတို႔လိုခ်င္တာ တန္းတူညီမ်ွမႈမဟုတ္ပါဘူး။ ေဘာ႔စ္နီးယားကို ဆာဘ္ေတြက အလံုးစံုခ်ဳပ္ကိုင္ခြင့္ (သို႔မဟုတ္) ဆာဘ္နယ္ေျမေတြ က်ယ္ႏိုင္သမ်ွက်ယ္က်ယ္ရရွိေရးပါ။
ဒီအေၾကာင္းကို ၁၉၉၂ ေဖေဖာ္ဝါရီကတည္းက ကာရာဒစ္ဇ္က အင္တာဗ်ဴးတခုမွာ အတိအလင္းေျပာျပခဲ့ၿပီးသားပါ။ “က်ဳပ္တို႔လိုတာ Greater Serbia = ႀကီးျမတ္ေလေသာ၊ နယ္ေျမက်ယ္ဝန္းေလေသာ ဆားဘီးယားႏုိင္ငံေတာ္ပဲ” လို႔ ကာရာဒစ္ဇ္က ဒဲ့ေျပာခဲ့တာပါ။
ဒီလိုေျပာႏိုင္ေအာင္လဲ ဗဟိုဆားဗီးယားႏိုင္ငံက ဆာဘ္ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔လက္ဝါးခ်င္း႐ိုက္ အစီအစဥ္ေတြ ဆြဲထားၿပီးသားပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပါလီမန္လို ေနရာမွာ လမ္းေဘးလူမိုက္စကားသံေတြနဲ႔ႀကိမ္းဝါးေနတာေပါ့။ ကာရာဒစ္ဇ္ စကားေျပာအၿပီးမွာ ေဘာစ္နီးယားမြစ္ဆလင္မ္ေခါင္းေဆာင္အလီဂ်ာက စကားစေျပာပါတယ္။ အလီဂ်ာဟာ သူ႔ထံုးစံအတိုင္း ခပ္ေအးေအးပဲ ေျပာခ်သြားပါတယ္။
“မစၥတာကာရာဒစ္ဇ္ရဲ႕ အျပဳအမူေတြ အေျပာအဆိုေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘာလို႔ ဆာဘ္လႊမ္းမိုးတဲ့ႏုိင္ငံထဲမွာ မေနခ်င္ရသလဲဆိုတာရဲ႕ သက္ေသေတြပါပဲ။ ဒီလိုခက္ထန္တဲ့စကားမ်ိဳးကို ပါလီမန္လိုေနရာမွာလာေျပာၿပီး . . . . .” စသျဖင့္ အလီဂ်ာကေျပာေနတုန္း မြစ္ဆလင္မ္နဲ႔ခ႐ိုအတ္ အမတ္ေတြက လက္ခုပ္ဝိုင္းတီးၿပီးေထာက္ခံလိုက္ၾကပါတယ္။ ကာရာဒစ္ဇ္ကေတာ့ လက္ခုပ္သံေတြၾကားမွာ မတုန္မလႈပ္ ေျမေခြးမ်က္ႏွာနဲ႔ပဲ ဆက္ရွိေနပါတယ္။ သူအေနနဲ႔ ဘာမွတုန္လႈပ္စရာလဲမရွိပါဘူး။ ခုဆိုရင္ JNA အျမဲတမ္းတပ္က ဆာဘ္စစ္သား ၈ ေသာင္းဟာႀကီးျမတ္ေလေသာဆားဘီးယားႏုိင္ငံႀကီးအတြက္ အမႈေတာ္ထမ္းဖို႔အဆင္သင့္ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဒီဆာဘ္စစ္သား၈ေသာင္းနဲ႔အတူ တင့္ကား ၅၁၂စင္း၊ သံခ်ပ္ကာ ၅၀၆ စင္း၊ ေဟာင္ဝစ္ဇ္ဇာအေျမာက္အပါအဝင္ အေျမာက္ႀကီးအလက္ ၂၀၀ ေက်ာ္၊ တိုက္ခိုက္ေရးရဟတ္ယာဥ္ ၂၀ ေက်ာ္၊ MIG ေလယာဥ္ေတြအပါအဝင္ တိုက္ေလယာဥ္ပ်ံတခ်ိဳ႕ကလည္း အားျဖည့္ထားပါတယ္။
ဒါအျပင္ အရန္ျပည္သူ႔စစ္ေတြ၊ ဆားဘီးယားကေရာက္လာတဲ့ စစ္ေသြးၾကြအဖြဲ႕ေတြ၊ ေထာက္လွမ္းေရးအထူးကြန္မန္ဒိုတပ္ေတြနဲ႔ေပါင္းလိုက္ရင္ ေဘာ့စ္နီးယားမွာ ဆာဘ္လက္နက္ကိုင္အင္အားဟာ ၂ သိန္းနီးပါးရွိသြားပါတယ္။ ဒီလူသူလက္နက္ေတြရဲ႕ေနာက္မွာလည္း အင္အားသန္းဂဏန္းရွိတဲ့ ဆားဘီးယားအျမဲတမ္းတပ္မေတာ္က အခိုင္အမာရွိေနျပန္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုသားအားလံုးဆီက အခြန္ပိုက္ဆံေတြနဲ႔ဝယ္ထားတဲ့ စစ္လက္နက္ေတြဟာ ဆာဘ္လူမ်ိဳးဖို႔ခ်ည္းပဲ ျဖစ္သြားပါၿပီ။
ေဘာ့စ္နီးယန္းေဒသဆိုင္ရာကာကြယ္ေရးတပ္က မြစ္ဆလင္မ္စစ္သားတစ္ေသာင္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ဟာ ဆာဘ္ေတြကို ခုခံႏိုင္ပါ့မလား? ေဘာစ္နီးယန္း မြစ္ဆလင္မ္ေတြဟာ တကယ္ပဲ ကမ႓ာေျမျပင္ေပၚကေန အၿပီးတိုင္ေပ်ာက္ကြယ္ သြားေလမလား ?

——————————-

၁၉၅၈ ကေန ၁၉၆၂ အတြင္း ပင္လံုသေဘာတူညီခ်က္ေတြအရ ရွမ္း၊ ကခ်င္ လူနည္းစုဘက္က ဖက္ဒရယ္အခြင့္အေရးတိုးေတာင္းတဲ့ တိုက္ပြဲေတြနဲ႔ယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ရွမ္းေတြအေနနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးကတိကဝတ္ ျပႆနာတစ္ရပ္ကို အေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာျပႆနာအျဖစ္ အခ်ိန္ဆြဲခံခဲ့ရပါတယ္။
ဘာကြာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးျပႆနာဆိုရင္ ျပည္သူ႔အင္အား ကိုသံုးလို႔ရပါတယ္ (ဥပမာ-အလီဂ်ာလုပ္သလို လူထုဆႏၵခံယူပြဲက်င္းပတာမ်ိဳးပါ။)
အေျခခံ “ဥပေဒ” ျပႆနာဆိုရင္ ပါလီမန္တြင္း ပညာရွင္ခ်င္းဒူးတိုက္ ေဆြးေႏြးရတဲ့သေဘာ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ပါးပါးေလးကြာတာမဟုတ္ပါဘူး။ အထူႀကီးကြာတာပါ။ အဲဒီတုန္းက ရွမ္းျပည္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္ေတြမွာ ဗမာလူဦးေရ ဘာမွမရွိေသးပါဘူး။ ဗမာႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ ကာရာဒစ္ဇ္လို ဒဲ့သမားေတြ မဟုတ္ပါဘူး။
ဗမာႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ အေျပာခ်ိဳခ်ိဳနဲ႔ အေျခခံဥပေဒျပႆနာ အျဖစ္ပါလီမန္အတြင္းမွာ အခ်ိန္ဆြဲေဆြးေႏြးရင္း ၁၉၅၈ မွာ ဗမာစစ္တပ္နဲ႔ လက္ဝါးခ်င္း႐ိုက္ၿပီး ေနဝင္းလက္ထဲ အာဏာလႊဲလိုက္ပါတယ္။ ဗမာႏိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ ကလိမ္ကက်စ္သမားေတြပါပဲ။ အဆံုးမွာေတာ့ ကလိမ္အက်ဆံုးေနဝင္းက အႏိုင္ရသြားၿပီး ျပည္ေထာင္စုႀကီးျပိဳကြဲမွာေၾကာက္လို႔ အာဏာသိမ္းရေၾကာင္းဝါဒျဖန္႔ၿပီး ျပည္တြင္းစစ္ကို ယေန႔တိုင္ ဆင္ႏႊဲခြင့္ရသြားပါေတာ့တယ္။ စစ္ပြဲဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္ကေန လူနည္းစုေတြအေပၚ ဂ်င္ႏိိုဆိုဒ္အပါအဝင္ ပံုစံမ်ိဳးစံုေသာ ရာဇဝတ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္ေနပါေတာ့တယ္။
နည္းမွန္လမ္းမွန္နဲ႔ မတိုက္တတ္ဘူးဆိုရင္ ကခ်င္၊ ရွမ္း၊ ကရင္ အပါအဝင္လူနည္းစုေတြဟာ ကမ႓ာေပၚကမဟုတ္ေတာင္ ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ မ်ိဳးသုဥ္းေပ်ာက္ကြယ္သြားႏုိင္ပါတယ္။

လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီေတြလက္ထဲ အာဏာနဲ႔ လက္နက္ရွိေနရင္

ကာရာဒစ္ဇ္ရဲ႕ လူမိုက္ဆန္ဆန္မိန္႔ခြန္းအၿပီးမွာေတာ့ ဆာဘ္ေတြ ဘက္ကလက္ေတြ႕က်က် ရက္ရက္စက္စက္ လုပ္ျပပါေတာ့တယ္။ ဒီဒဏ္ကို ပထမဆံုးစတင္ခံစားရတာေတာ့ ေဘာစ္နီးယားႏိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕ပိုင္း ဆားဘီးယားနယ္စပ္နဲ႔ကပ္ရပ္ ဘီယ်ဲလ္နာ ( Bijeljina ) ျမိဳ႕ေလးက ေဘာ႔စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္ေတြပါ။
ဆားဘီးယားႏိုင္ငံတြင္းကေန ေျဗာင္ဝင္ေရာက္လာတဲ႕ဆာဘ္လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕က ဘီယ်ဲလ္နာျမိဳ႕ကို ႐ုတ္ခ်ည္းအလြယ္တကူဝင္ေရာက္သိမ္းပိုက္ လိုက္ၿပီးျမိဳ႕ထဲမွာရွိတဲ့ မြစ္ဆလင္မ္အရပ္သားေတြကို သတ္ျဖတ္ပါေတာ့တယ္။တစ္အိမ္တက္ဆင္း ရွာေဖြရင္းသတ္ျဖတ္ေနတဲ့ ဆာဘ္ေတြေပးခ်င္တဲ့ message က “ငါတို႔ဟာ တကယ္ေဆာ္တဲ့ေကာင္ေတြ၊ မင္းတို႔ေဘာ့စ္နီးယန္း ေတြကအင္အားမဲ့ေနတဲ့ေကာင္ေတြ” ဆိုတာမ်ိဳးပါ။
ဘီယ်ဲလ္နာျမိဳ႕မွာ အရပ္သားေတြကို သတ္ျဖတ္ေနတယ္ဆိုတဲ့သတင္း အလီဂ်ာဆီေရာက္လာေတာ့ သူဟာ အံ့အားတသင့္ႀကီးျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒါဟာ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးနဲ႔တစ္မ်ိဳး အမုန္းတရားေတြရွိလို႔ျဖစ္ကုန္တာလို႔ ေသြး႐ိုးသား႐ိုး ေတြးမိတဲ့အလီဂ်ာဟာ ျမိဳ႕ေတာ္ဆာရာေယဘိုမွာ ဆာဘ္နဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြ လက္ခ်င္းခ်ိတ္ၿပီး ေသြးစည္းညီညြတ္မႈျပဖို႕ အားထုတ္ပါတယ္။ ကာရာဒစ္ဇ္လို အစြန္းေရာက္သမားမဟုတ္တဲ့ ဆာဘ္ေခါင္းေဆာင္ တခ်ိဳ႕ကလည္း အလီဂ်ာရဲ႕ ေဆာ္ၾသမႈကို လက္ခံၿပီးလူမ်ိဳးေပါင္းစံု လက္တြဲဆႏၵျပပြဲကို ပါဝင္ၾကပါတယ္။
ဒီလိုနဲ႔ ဆာဘ္၊ ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္လူအုပ္ဟာ လက္ခ်င္းခ်ိတ္လို႔ ခ်စ္ၾကည္ေရးသီခ်င္းေတြ ေၾကြးေၾကာ္သံေတြ တိုင္တည္လို႔ ျမိဳ႕ကိုပတ္ပါတယ္။။ အဲ့ဒီလိုပတ္ရင္းနဲ႔ လူအုပ္ဟာ ကာရာဒစ္ဇ္တို႔ ပါတီရံုးအနားကိုေရာက္တဲ့အခါမွာ စႏိုက္ပါနဲ႔ အပစ္ခံရပါေတာ့တယ္။ လူအုပ္ႀကီးဟာ ေသြးသံရဲရဲနဲ႔ ျပိဳကြဲသြားပါေတာ့တယ္။
ရဲတပ္ဖြဲ႕က စႏိုက္ပါသမားရွိရာအေဆာက္အအံုကို ဝင္ေရာက္စီးနင္းၿပီး ဖမ္းဆီးရာမွာေတာ့ ဆာဘ္လူမ်ိဳးစႏိုက္ပါသမားကို ဖမ္းဆီးမိပါတယ္။ ဘယ္သူကခိုင္းလဲဆိုတာေတာ့ေျပာမရေတာ့ပါဘူး။ ကာရာစ္ဇ္အပါအဝင္ ဆာဘ္အစြန္းေရာက္ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ဆာရာေယဗိုျမိဳ႕ကေန ထြက္ခြာသြားၿပီး ျမိဳ႕ကိုအထက္စီးကေနျမင္ရတဲ့ ေတာင္ကုန္းေတြေပၚမွာ ေနရာယူလိုက္ၾကပါတယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ့ ဆာရာေယဗို ျမိဳ႕တြင္းက မြစ္ဆလင္မ္ရပ္ကြက္ေတြကို အေျမာက္ဆံမိုးရြာခ်ပါတယ္။
မြစ္ဆလင္မ္ေတြက ကာရာဒစ္ဇ္အပါအဝင္အစြန္းေရာက္ဆာဘ္ေတြကိုဘယ္လိုမွ အယံုအၾကည္မရွိေတာ့ပါဘူး။ ကိုယ့္ရပ္ကြက္မွာကိုယ္ အတားအဆီးေတြခ်ၿပီး လက္နက္ကိုင္အေစာင့္ေတြနဲ႔ ကင္းလွည့္ရင္းေစာင့္ၾကပ္ေနရပါေတာ့တယ္။
တန္းတူညီမ်ွမႈကိုလက္ခံတဲ့ လက္တဆုပ္စာဆာဘ္တခ်ိဳ႕ဟာလည္း ေဘာ့စ္နီးယားမြစ္ဆလင္မ္စစ္တပ္နဲ႔ ပူးေပါင္းခဲ့တာေတာ့ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ နွစ္ေပါင္း ၅၀ နီးပါးတည္တံ့လာတဲ့ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ေသြးစည္းညီညြတ္မႈဟာ ကာရာဒစ္ဇ္တို႔ရဲ႕ အေျမာက္ဆန္ေတြၾကားမွာ အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာ ျဖစ္သြားခဲ့ပါၿပီ။ ေအာက္ေျခက ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ပဲ ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္နဲ႔ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနခ်င္ၾကေသာ္လည္းပဲ လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီအစြန္းေရာက္သမားေတြလက္ထဲမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာနဲ႔ လက္နက္ေရာက္သြားရင္ေတာ့ ေသြးေခ်ာင္းစီးတဲ့ ကိစၥေတြဟာ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရစေကာင္းေပါ့ဗ်ာ။

————————

တိုက္ပံုဝတ္ၿပီး ညစာစားပြဲေတြတက္ရင္း စင္ေပၚကေန ခ်စ္ၾကည္ေရးေတာ္ကီေတြလႊတ္ရင္း ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ကို တားဆီးလို႕ရမယ္ထင္ရင္ေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယားမွာျဖစ္ခဲ့တာေတြနဲ႔ ဗမာျပည္မွာျဖစ္ေနတာေတြကိုသာ ျပန္ၾကည့္ပါလို႔ ေျပာပါ ရေစ။

ျမိဳ႕ုျပ ethnic cleansing

ေသြးေခ်ာင္းစီးမယ့္ စစ္ပြဲဟာ ေရွာင္လို႔မရေတာ့ပါဘူး။ စစ္ပြဲစစခ်င္း ၁၉၉၂ ဧျပီလအတြင္းမွာပဲ စစ္အင္အားေကာင္းတဲ့ ဆာဘ္ေတြဟာ နယ္ေျမေတြကို တဟုန္ထိုးသိမ္းပိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ေဘာ့စ္နီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ “ေျမာက္ပိုင္းတစ္ျခမ္းလံုး”ဟာ ဆာဘ္ေတြလက္ထဲေရာက္သြားၿပီး ၁၉၉၁ ခ႐ိုေအးရွားစစ္ပြဲကတည္းက ဆာဘ္ေတြသိမ္းထားၿပီးသား ခ႐ိုေအးရွားအေရွ႕ပိုင္းနဲ႔ထိစပ္ေနတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယား “အေနာက္ျခမ္း” ဟာလည္း ဆာဘ္ေတြလက္ထဲ အသာေလးေရာက္သြားပါတယ္။
ဆားဘီးယားနဲ႔ နယ္ခ်င္းထိစပ္ေနတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယား “အေရွ႕ျခမ္း တစ္ခုလံုးနီးပါး” ဟာလည္း ဆာဘ္ေတြလက္ထဲခဏတြင္းေရာက္သြားပါတယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕၊ အေနာက္နဲ႔ ေျမာက္ပိုင္းအားလံုးကို သိမ္းပိုက္ခံလိုက္ရတဲ့အခါမွာေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္ေတြဟာ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ အလယ္ပိုင္းကြက္ကြက္ေလးမွာ ကုပ္ကပ္ေနရတဲ့ဘဝ ေရာက္သြားပါတယ္။ က်န္ရစ္တဲ့ေတာင္ပိုင္းဟာလည္း ခ႐ိုအတ္လူမ်ိဳးေတြနဲ႔ေရာေထြးယွက္တင္ျဖစ္ေနတာမို႔ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြပိုင္တဲ့နယ္ေျမဆိုလို႔ ထြက္ေပါက္ပိတ္ေနတဲ့ အလယ္ပိုင္းေဒသကြက္ကြက္ေလးပဲ က်န္ပါေတာ့တယ္။
အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ထြက္ေပါက္လမ္းမႀကီးေတြအားလံုးဟာ ဆာဘ္ေတြလက္ထဲေရာက္သြားၿပီး ေဘာ႔စ္နီးယန္းေတြအဖို႔ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအရ ကမ႓ာႀကီးနဲ႔ တိုက္႐ိုက္အဆက္ျပတ္သလိုျဖစ္သြားပါတယ္။
၁၉၉၂ မကုန္ခင္ တႏွစ္အတြင္း ဆာဘ္ေတြအေနနဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယား ႏိုင္ငံရဲ႕ ၇၀% ကိုသိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ ဒီလိုသိမ္းပိုက္ရာမွာ ႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ အေနာက္ပိုင္းဟာသိပ္ျပႆနာမရွိလွေပမယ့္ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရွ႕ျခမ္းမွာေတာ့ ဆာဘ္ေတြ
အဖို႔ ေျဖရွင္းစရာကိစၥရွိေနပါတယ္။
အဲဒါကေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယားႏိုင္ငံရဲ႕အေရွ႕ျခမ္းဟာ မြစ္ဆလင္မ္ေတြ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀၀ ေက်ာ္အေျခစိုက္ေနလာတဲ့ ေဒသျဖစ္ေနတာပါပဲ။ ဆားဘီးယားႏိုင္ငံနဲ႔ နယ္ခ်င္းကပ္ေနတဲ့ ေဘာ႔စ္နီးယားအေရွ႕ပိုင္းက မြတ္ဆလင္မ္နယ္ေျမေတြဟာ ဆာဘ္ေတြအဖို႔ေတာ့ ေခတ္အဆက္အဆက္ မ်က္စိစပါးေမြးစူးစရာေဒသ ျဖစ္ေနခဲ့တာပါ။
ခုေတာ့ ဆာဘ္ေတြဟာ အဲ့ဒီေဒသက ႏွစ္ ၅၀၀ ေလာက္အျမစ္ တြယ္ခဲ့တဲ့ မြစ္ဆလင္မ္လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အျမစ္ကဆြဲႏႈတ္ခြင့္ရခဲ့ပါၿပီ။

ဆာဘ္ေတြရဲ႕ အျမစ္ႏႈတ္ပြဲ
ဆာဘ္ေတြဟာ ၁၉၉၂ ဧျပီလအတြင္း ေဘာ့စ္နီးယား အေရွ႕ျခမ္းက Zvornik ၊ Visegrad နဲ႔ Foca ျမိဳ႕ေတြကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီျမိဳ႕ေတြမွာ မြစ္ဆလင္မ္ေတြေနထိုင္ၾကပါတယ္။ Zvornik ျမိဳ႕မွာ ဆာဘ္ေတြဘာလုပ္ခဲ့သလဲ ၾကည့္ရေအာင္ပါ…။
ပထမဆံုးဆာဘ္ေတြက ျမိဳ႕ကို လက္နက္ခ်ခိုင္းလိုက္ပါတယ္။ လူတစ္ရာ ေတာင္မျပည့္တဲ့ ေဘာ့စ္နီးယားရဲတပ္ဖြဲ႕ဟာ တင့္ကားေတြ အေျမာက္ေတြအပါအဝင္ လူေထာင္ခ်ီတဲ့ ဆာဘ္တပ္နဲ႔ အဝိုင္းခံလိုက္ရၿပီး လက္နက္ခ်လိုက္ရပါတယ္။ လက္နက္ခ်ၿပီးၿပီ။ ျမိဳ႕ကိုလည္း ဆာဘ္ေတြသိမ္းလိုက္ၿပီ။ တိုက္တာခိုက္တာေတြလည္း မရွိေတာ့တာမို႔ လူေသစရာအေၾကာင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။ ဒါက ပံုမွန္စစ္ပြဲတစ္ရပ္ဆိုရင္ မွန္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ဆာဘ္ေတြဆင္ႏႊဲေနတာ စစ္ပြဲသပ္သပ္မဟုတ္ပါဘူး။ လူမ်ိဳးေရးသန္႔စင္ပြဲလို႔ နာမည္တပ္ထားတဲ့ လူသတ္ပြဲပါ။ ဒီလူသတ္ပြဲဟာ စစ္ပြဲထံုးစံနဲ႔မတူဘဲ လက္နက္ခ်ၿပီးမွစတင္ပါတယ္။ ဆာဘ္ေတြဟာျမိဳ႕ကို မသိမ္းခင္ကတည္းက ဒီျမိဳ႕မွာ ေဘာ႔စ္နီးယန္းႏိုင္ငံေရးသမား ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ရွိတယ္၊ ေရွ႕ေနက ဘယ္ႏွစ္ေယာက္၊ ဆရာဝန္ကဘယ္နွစ္ေယာက္၊ နာမည္ကဘယ္လိုေခၚတယ္၊ ဘယ္မွာေနတယ္ အစရွိသျဖင့္ ဒီျမိဳ႕က ေဘာ႔စ္နီးယန္းပညာတတ္လူတန္းလႊာရဲ႕ အေနအထားကို အေသးစိတ္ ေထာက္လွမ္းထားၿပီးသားပါ။
ျမိဳ႕ကိုလည္း သိမ္းၿပီးေရာ ဆာဘ္လက္နက္ကိုင္ေတြဟာ အဲဒီေထာက္လွမ္းထားၿပီးသားသူေတြရဲ႕ အိမ္ေတြကိုဆိုက္ဆိုက္ျမိဳက္ျမိဳက္ေရာက္လာၿပီးေတာ့ သတ္ပြဲေတြက်င္းပပါတယ္။ အိမ္ေရွ႕မွာ ဆာဘ္ေတြ ေသနတ္တ ကားကားနဲ႔ ေရာက္လာလို႔ ဘာမ်ားလဲလို႔ထြက္ၾကည့္မိတဲ့ မြစ္ဆလင္မ္ေရွ႕ေနဟာ သူ႕အိမ္ေရွ႕တံခါးဝမွာတင္ အသက္ေပ်ာက္သြားပါၿပီ။ ဥယ်ာဥ္ထဲမွာ ပန္းပင္ေရေလာင္းေနတဲ့ မြစ္ဆလင္မ္ဆရာဝန္ႀကီးရဲ႕ ေသြးေတြက ပန္းအိုးထဲမွာအိုင္ထြန္းၿပီး က်န္ေနခဲ့ပါလိမ့္မယ္။

ဒီလိုနည္းနဲ႔ဆာဘ္ေတြ ျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕မွာရွိတဲ့ ဦးေဆာင္လူတန္းစား ပညာတတ္ေတြကို သုတ္သင္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ က်န္ရစ္တဲ့ျမိဳ႕သူျမိဳ႕သားေတြကို ထင္သလိုျပဳက်င့္ပါေတာ့တယ္။ အရြယ္ေကာင္းတဲ့မိန္းခေလးေတြဟာ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ မုဒိန္းသားေကာင္ေတြျဖစ္လာၿပီး က်န္းမာသန္စြမ္းတဲ့ ေယာက်္ားေလးေတြကေတာ့ ဆာဘ္အက်ဥ္္းေထာင္မွာ အက်ဥ္းသားေတြဘဝကိုက်ေရာက္သြားပါတယ္။
က်န္ရစ္တဲ့ အသက္ႀကီးရြယ္အိုေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြကေတာ့ ရွိသမ်ွ ဥစၥာပစၥည္းေတြကိုထားရစ္ခဲ့လို႔ ေျခဦးတည့္ရာ ထြက္ခြာရပါေတာ့တယ္။
ဒါဟာ ဆာဘ္ေတြျမိဳ႕တစ္ျမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ၿပီးရင္ လုပ္ေနက်ပံုစံပါပဲ။ ဒါကိုျမိဳ႕ျပမွာလုပ္တဲ့ ethnic cleansing လို႔ပဲေျပာရဦးမွာပါ။ ေက်းလက္မွာ ဆာဘ္ေတြ ဘာလုပ္သလဲဆိုတာ ဆက္ဖတ္ၾကပါဦး။

—————————

၆၂ အာဏာသိမ္းပြဲအၿပီး ဗမာစစ္တပ္က ရွမ္းႏုိင္ငံေရးသမားေတြ ပညာတတ္ေတြကို ေဖ်ာင္ပစ္ခဲ့တဲ့အျဖစ္ကို သတိရစရာပါ။ အာဏာသိမ္းပြဲအၿပီးဗမာႏုိင္ငံေရးသမားေတြလည္း ဖမ္းဆီးခံရေပမယ့္ ရွမ္းေတြလို အေလာင္းေတာင္ျပန္မရတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတာ့ သိပ္မရွိခဲ့ပါဘူး။
ဖက္ဒရယ္ကိစၥမွာ ထိပ္ကဦးေဆာင္တဲ့ ရွမ္းပညာတတ္ေတြဟာ ေတာခုိရင္ခို၊ မခိုရင္ ေနဝင္းဆီဒူးေထာက္ခစား၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ေတာ့ အေလာင္းေတာင္ ျပန္မရဘဲ အေဖ်ာင္ခံလိုက္ရပါတယ္။ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္ရဲ႕ ပညာတတ္လူတန္းစားအလႊာကို သီးသန္႔ပစ္မွတ္ထားေခ်မႈန္းျခင္းဟာ ဂ်င္ႏုိဆိုဒ္္ရဲ႕လကၡဏာဆိုတာကို သတိမူမိေစခ်င္တာပါ။
ဗမာက ပိုလက္သံေျပာင္တာက လူနည္းစုမ်ိဳးႏြယ္ထဲကေန ပညာတတ္ လူတန္းစားေပၚထြက္မလာေအာင္ပါ ဆက္လုပ္ပစ္ႏုိင္ခဲ့တာပါ။
ဥပမာ – ဗမာအမ်ားစုေနထိုင္ရာ ရန္ကုန္မွာ ေဆးတကၠသိုလ္-၁၊ ေဆးတကၠသိုလ္-၂၊ စစ္ေဆးတကၠသိုလ္ဆိုၿပီး ၃ ခုရွိသလို ဗမာအေနမ်ားတဲ့ မေကြးနဲ႔ မႏၲေလးလိုေနရာမွာပါ ေဆးတကၠသိုလ္ေတြရွိေပမယ့္ ကခ်င္၊ ခ်င္း၊ ကရင္၊ ရခိုင္၊ မြန္ ဘယ္ေဒသမွာမွ ေဆးတကၠသိုလ္ မရွိပါဘူး။ (ရွမ္းျပည္မွာေတာင္ လြတ္လပ္ေရးပီး ႏွစ္ ၆၀ ေက်ာ္ၾကာမွ ေဆးတကၠသိုလ္တစ္ခု ေျမစမ္းခရမ္းပ်ိဳးတုန္းရွိပါေသးတယ္။) က႑အသီးသီးမွာ ဒါမ်ိဳးေတြရွိပါတယ္။
ဒါေတြဟာ မေတာ္တဆျဖစ္ခဲ့တာ မဟုတ္ဘဲ ႏွစ္ ၆၀ ေက်ာ္အတြင္းေသခ်ာ အကြက္ခ်စီစဥ္ၿပီး လူနည္းစုေတြအေနနဲ႔ ဗမာကို အစဥ္သျဖင့္ဦးညြတ္ေနရေအာင္ လုပ္ထားတာပါ။ ဗမာေတြဟာ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္လုပ္ရာမွာ အထူးကၽြမ္းက်င္ အဆင့္ကိုေရာက္ေနပါၿပီ။ ေတာ္႐ံုတန္႐ံု စစ္ေရး၊ ႏိုင္ငံေရးပညာနဲ႔ေတာ့ ဗမာကိုလွန္ လို႔မရပါဘူး။ ဗမာကိုေတာ္လွန္ဖို႔ ကမ႓ာ့ထိပ္သီးႏုိင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ ပညာ၊ စိတ္ဓါတ္ခြန္အားကို လိုကိုလိုအပ္ေနပါၿပီ။

ေက်းလက္ ethnic cleansing

ျမိဳ႕ျပေတြကေန အဝတ္တစ္ထည္ကိုယ္တစ္ခုနဲ႔ ထြက္ေျပးလာရတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဟာ ေက်းလက္ေဒသေတြကို ေရာက္လာခဲ့ပါတယ္။ ေက်းရြာကသူတို႔သားခ်င္းေတြကို ဘာေတြႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေၾကာင္းေျပာျပၾကပါတယ္။ ေက်းရြာက အမ်ိဳးေတြကေတာ့ သူတို႔ေျပာတာကို မယံုပါဘူး။ သူတို႔သိတဲ့ဆာဘ္ဆိုတာ ဟိုးအရင္ကတည္းက ရြာမွာအတူေနလာၾကတဲ့ ႏြားေက်ာင္းဖက္၊ လယ္လုပ္ဖက္ သူတို႔ေဘာ္ဒါဆာဘ္ေတြကိုပါ ။ ဘယ္ႏွဲ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ခ်စ္ခင္လိုက္ၾကတာမွအျပန္အလွန္ လက္ထပ္ၾကတာေတြေတာင္ရွိေသး။ မင္းတို႔ျမိဳ႕မွာႀကံဳရတာေတြက စစ္ျဖစ္ေနလို႔ပါကြာ။ ဒီမွာေတာ့ေအးေဆးသာေန ဘာမွမျဖစ္ဘူး စိတ္ခ်။
အဲ့လို စိတ္ခ်လက္ခ် စိတ္ေအးသက္သာစြာေနတဲ့ ေက်းရြာေလးကိုဆာဘ္တပ္ဖြဲ႕ေတြေရာက္လာၿပီး အိမ္တံခါးေတြကို ေဆာင့္ကန္ဖြင့္လိုက္ခ်ိန္မွာေတာ့ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဟာ အိပ္မႈံစံုမြားအိပ္ေကာင္းခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ မနက္ခင္းႏြားႏို႔ ပူပူေလးဇိမ္ခံေသာက္လ်က္ ရွိေနတာမ်ိဳးပါ။
ဆာဘ္ေတြကို ျပန္ခုခံဖို႔ေနေနသာသာ သူတို႔ဆီေရာက္လာသူေတြဟာ ေသမင္းတမန္ေတြမွန္းကို ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဟာ မသိၾကပါဘူး။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ေတာင္းပန္သံေတြဆူညံေနတဲ့ အိမ္ေလးမွာ ဒိုင္းခနဲ ဒိုင္းခနဲ ေသနတ္သံ ေတြထြက္သြားၿပီး နံရံေတြမွာေသြးစြန္းသြားပါလိမ့္မယ္။ မ်ိဳး႐ိုးစဥ္ဆက္ ေအးခ်မ္းတိတ္ဆိတ္စြာေနထိုင္လာတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္း မိသားစုတစ္စုဟာ ပ်က္သုဥ္းသြားခဲ့ပါၿပီ။ အဲ့လို မိသားစုေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းတည္ ေဆာက္ထားတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းေက်းရြာေလးဟာလည္း မရွိေတာ့ပါဘူး။ အဲ့ဒီ ေက်းရြာအစား ဆာဘ္အလံတလူလူလြင့္ေနတဲ့ ေက်းရြာတစ္ခုေပၚေပါက္လာပါၿပီ။

——————-

ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဟာ သတိမမူလို႔သာ ဂူမျမင္ျဖစ္ေနၾကတာပါ။ တကယ္ေတာ့ဆာဘ္ေတြဟာ ဒီအလုပ္ေတြကို တအားႀကီးလ်ွိဳ႕ဝွက္ၿပီးလုပ္ ေနတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ – ဆဲလင္ညက္ျမိဳ႕နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ေက်းရြာေတြမွာ ဆာဘ္ေတြဟာ ျမိဳ႕ကုိသိမ္းၿပီးေနာက္ ေဒသႏၲရဥပေဒတစ္ရပ္ကိုထုတ္ဆင့္လိုက္ပါတယ္။
ဥပေဒကေတာ့ . .
ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္မ်ားသည္ –
၁။ လဘက္ရည္ဆိုင္ စားေသာက္ဆိုင္လို အမ်ားျပည္သူနဲ႔ သက္ဆုိင္တဲ့ေနရာေတြကို လာေရာက္ခြင့္မရွိ။
၂။ ဂ်ိဳဆဗ္ကာျမစ္အတြင္းမွာ ေရမခ်ိဳးရ။
၃။ အမဲလိုက္ခြင့္မရွိ။
၄။ တစ္ျမိဳ႕မွ တစ္ျမိဳ႕ ခရီးမသြားရ။
၅။ လက္နက္မကိုင္ေဆာင္ရ။
၆။ ေမာ္ေတာ္ကားမေမာင္းရ။
၇။ သံုးေယာက္ထက္လူပိုမစုရ။
၈။ တူညီဝတ္စံုမ်ားမဝတ္ရ။
၉။ ကိုယ္ပိုင္တယ္လီဖုန္းမသံုးရ။
၁၀။ အိမ္ျခံေျမဝယ္ယူခြင့္ ေရာင္းခ်ခြင့္မရွိ။
ဆာဘ္ေတြဟာ ပံုစံကြဲေပမယ့္အတြင္းသေဘာတူတဲ့ ဒါမ်ိဳးအမိန္႔ေတြကို ေဒသခံအာဏာပိုင္အဆင့္ေတြကေန ေဒသတိုင္းနီးပါးမွာထုတ္ဆင့္ခဲ့ပါတယ္။ အူေၾကာင္ေၾကာင္အမိန္႔ေတြလို႔ထင္ရေပမယ့္ ဒါေတြဟာ တကယ္ေတာ့ အဲ့ဒီေဒသက ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြကို isolated ျဖစ္ေအာင္၊ ျပင္ပကမ႓ာနဲ႔ အဆက္ျပတ္ေအာင္ေသခ်ာလုပ္လိုက္တာပါ။ ၿပီးရင္ေတာ့ လူသတ္ပြဲက်င္းပပါလိမ့္မယ္။
(ဗဟိုက ဆာဘ္ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ဒါမ်ိဳးအမိန္႔ေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ မထုတ္ဆင့္ပါဘူး။ ေဒသဆိုင္ရာအဆင့္ေတြကပဲ ဒါမ်ိဳးအမိန္႔ေတြကို ထုတ္ဆင့္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဗဟိုကဆာဘ္ေတြဟာ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ မပတ္သတ္ သေယာင္ေနျပေလ့ရွိပါတယ္။)
ဆာဘ္ေတြဟာ ေက်းရြာလူသတ္ပြဲေတြကိုလည္း စနစ္တက် လုပ္ကိုင္ေလ့ရွိပါတယ္။ သတ္တဲ့အဖြဲ႕၊ အေလာင္းေဖ်ာက္တဲ့အဖြဲ႕၊ လိုအပ္ရင္မီး႐ိႈ႕တဲ့အဖြဲ႕၊ ၿပီးရင္ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ရြာမွာ ဆာဘ္ေတြအေျခက်ေအာင္လုပ္တဲ့အဖြဲ႕ စသျဖင့္ စနစ္တက် လုပ္တာပါ။
ဆာဘ္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ဒီလိုလုပ္ခ်င္ရာလုပ္ေနတာကို ဘယ္သူမွမသိဘူး ဘယ္သူကမွစိတ္မဝင္စားဘူးလို႔ ယူဆထားၾကပါတယ္။ သူတို႔ယူဆခ်က္ ကလည္း မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရာႏႈန္းျပည့္ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဆာဘ္ေတြလုပ္တာကို တိတိပပ သိေနတဲ့ အဖြဲ႕တခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။ သူတို႔ကေတာ့ CIA အပါအဝင္ အေမရိကန္ေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႕ေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ CIA ထဲက လူေတြဟာ သိေပမယ့္လည္း စိတ္မဝင္စား အေရးယူဖို႔လည္း အာ႐ံုမရွိလွၾကပါဘူး။
အဲ့သလို မလုပ္၊ မ႐ႈပ္၊ မျပဳတ္ေနခ်င္သူေတြေထာင္ခ်ီတဲ့ထဲကမွ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ကို တစ္စံုတစ္ရာ action ယူခ်င္တဲ့ CIA အရာရွိ လက္တစ္ဆုပ္စာေတာ့ ရွိေနပါေသးတယ္။
လက္တစ္ဆုပ္စာလို႔ေျပာတာကမွ မ်ားေနပါေသးတယ္။ အဲလို အျမင္မေတာ္ရင္မေနတတ္တဲ့သူက ၅ ေယာက္ေလာက္ပဲရွိပါတယ္။ ဒီ ၅ ေယာက္ေလာက္ဟာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားထည့္မတြက္ဘဲ ဒီေရကိုဆန္တက္တဲ့ တကယ့္ေယာက်္ားေကာင္းေတြေပါ့ဗ်ာ။

———————-

စကားမစပ္ေျပာရရင္ ဆာဘ္ေဒသႏၲရအာဏာပိုင္ေတြ ထုတ္ဆင့္တဲ့ ဥပေဒကိုျပန္ဖတ္ၾကည့္ပါလား။ ျမန္မာျပည္က ရပ္ကြပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးတို႔ ျမိဳ႕နယ္ေထြအုပ္တို႔က အခါအားေလ်ာ္စြာထုတ္တဲ့ ခရစ္ယာန္ေတြ၊ မြစ္ဆလင္မ္ေတြစုေပါင္းဝတ္မျပဳရ၊ ဘာသာေရးစာမသင္ရ၊ ေျမဝယ္ခြင့္မရွိ၊ မြစ္ဆလင္မ္ကိုအေဝးေျပးကားလက္မွတ္ မေရာင္းရအစရွိတဲ့အမိန္႔ေတြနဲ႔ တူမေနဘူးလား။
ဒါဟာ ေဒသဆိုင္ရာအဆင့္က လုပ္သလိုလိုနဲ႔ တကယ္ေတာ့ ဗဟိုကေနစနစ္တက်ကို ခိုင္းေနတာဗ်ိဳ႕။ ႏုိင္ငံတကာဖိအားေပးမႈေတြသာမရွိရင္ ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးမွာ အဲဒီလိုအမိန္႔ေတြ ပလူပ်ံေနၿပီေပါ့ဗ်ာ။ သင္ဟာ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္ႏုိင္ငံမွာ ေနထိုင္ေနရေၾကာင္း အစဥ္အျမဲ သတိရွိပါ။

ဟ ! ဒါဘာေတြလဲ ?

အေမရိကန္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ေထာက္လွမ္းေရးဗ်ဴ႐ိုက အရာရွိ ဂၽြန္ဝက္စ္တန္ဟာ သူ႔အလုပ္ကို အင္မတန္မွ ဂုဏ္ယူတဲ့သူပါ။ သူ႔ရဲ႕အလုပ္ကေတာ့ စစ္ေထာက္လွမ္းေရးျဂိဳဟ္တုက ႐ိုက္ေပးတဲ့ဓါတ္ပံုေတြ၊ ၾကားျဖတ္ေၾကးနန္းေတြ၊ ၾကားျဖတ္ဖုန္းလိုင္းေတြကသတင္းေတြ၊ သူလ်ွိဳဆီကရတဲ့သတင္းေတြ၊ ဒုကၡသည္ေတြဆီကရတဲ့သတင္းေတြစတဲ့ အခ်က္ အလက္ေပါင္း ၁၀၀၀ ေထာင္ေက်ာ္ကို ေန႔စဥ္ စီစစ္ပီး အစီရင္ခံစာေရးတင္ရတဲ့ အလုပ္ပါ။
ဒီလိုေန႔စဥ္အစီရင္ခံစာေတြကို ဖတ္ၿပီးအေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနကအႀကံေပးေတြနဲ႔ အရာရွိႀကီးေတြဟာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြခ်မွတ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယားသတင္းေတြကို စီစစ္ဖို႔တာဝန္ေပးခံရတာပါ။ သူအဓိက စီစစ္ရမယ့္တာဝန္ကေတာ့ ဆာဘ္စစ္ဘက္အေျခစိုက္စခန္းေတြ ေလေၾကာင္းရန္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ တပ္တည္တပ္လႈပ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ မၾကည့္ေသာ္လည္း ျမင္ေနရတာေတြကေတာ့ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ လူမဆန္တဲ့လုပ္ရပ္ေတြပါပဲ။ အစကေတာ့ ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ ရြာေတြမီးေလာင္တယ္ဆိုတာ စစ္အတြင္းမေတာ္တဆျဖစ္တာလို႔ ယူဆမိတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ခဏခဏျဖစ္ပါမ်ားၿပီး ျမင္ပါမ်ားေတာ့ ဒီကိစၥမွာတစ္ခုခုေတာ့ မဟုတ္တာေတြျဖစ္ေနၿပီလို႔ သူတြက္ဆမိလာပါတယ္။ ရက္အနည္းငယ္ေလာက္ သတိထားေစာင့္ၾကည့္လိုက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ သူေသခ်ာသိသြားပါၿပီ။ ဒါေတြဟာ မေတာ္တဆလံုးဝမဟုတ္တဲ့ ႀကိဳတင္ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ က်ဴးလြန္ေနတဲ့ ရာဇဝတ္မႈႀကီးဆိုတာကိုပါ။
ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ ေနာက္ရက္ဆိုရင္ ဘယ္နားကေဘာစ္နီးယန္းရြာမွာ မီး႐ိႈ႕သတ္ျဖတ္တာေတြဆက္ျဖစ္လိမ့္မယ္ဆိုတာပါ ခန္႔မွန္းႏိုင္လာပါတယ္။ ဘာမွမသိတဲ့ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္းေနေနတဲ့ ေဘာစ္နီးယန္းရြာေလးဟာ ဝက္စ္တန္ခန္႔မွန္းမိတဲ့အတိုင္း ေနာက္ရက္က် ငရဲမီးထဲျမိဳက္ခံလိုက္ရပါပီ။ မေန႔က ရြာထဲမွာလႈပ္ရွားသြားလာအသက္ရွင္ေနထိုင္ခဲ့သူေတြဟာ ဒီေန႔မွာ ရြာအျပင္ကြင္းျပင္က က်င္းထဲမွာဘဝဆံုးေနပါလိမ့္မယ္။
ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ ဒါေတြကိုသိေနရက္နဲ႔ ေသြးေအးေအးနဲ႔ ထိုင္ၾကည့္ေနရတဲ့သူ႔အျဖစ္ကို စိတ္မလံုေတာ့ပါဘူး။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ရြာသားေတြကို သြားေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ “ေဟ့…မင္းတို႔ကို ေနာက္ေန႔က် လာသတ္ေတာ့မွာ” လို႔ ေအာ္ေျပာ လိုက္ခ်င္ပါတယ္။
သမုဒၵရာျခားတဲ့ US ေျမေပၚကေန ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဆီ တိုက္႐ိုက္ လွမ္းမေျပာႏုိင္ေပမယ့္ ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ သြယ္ဝိုက္ေျပာလို႔ရတဲ့သူေတြရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနက သူ႕အထက္အရာရွိေတြကိုပါ။ ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔သူရဲ႕အစီရင္ခံစာမွာ ဒီအခ်က္အလက္ေတြကိုထည့္သြင္းေရးသားပီး US အစိုးရအဖြဲ႕သိေအာင္ အားထုတ္တာပါ။ ဒါေတြကိုသိရင္ US အစိုးရအဖြဲ႕က တစ္စံုတစ္ရာ action ယူလာလိမ့္မယ္လို႔ သူယူဆထားပါတယ္။
ဝက္စ္တန္နဲ႔ CIA က သူငယ္ခ်င္း ၃ ေယာက္ဟာ ဒီလိုအစီရင္ခံစာေတြကို တက္တက္ၾကြၾကြနဲ႔ ေရးတင္ႀကသူေတြပါ။ သူတို႔ေမ်ွာ္လင့္ထားတာက ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြအတြက္ တရားမ်ွတမႈပါ။ သူတို႔ျပန္ရတာကေတာ့ အထက္က အရာရွိေတြရဲ႕ မ်က္ေမွာင္ကုပ္ၾကည့္ခံရတာပါ။ US အစိုးရအဖြဲ႕ဟာ ေဘာ့စ္နီးယားကိစၥကို သမုဒၵရာျခားတဲ့ ဥေရာပတိုက္က ျပည္တြင္းစစ္တခုလို႔သာ ယူဆထားတာပါ။
ဆိုဗီယက္လည္း ျပိဳကြဲသြားၿပီ၊ ဥေရာပအေနနဲ႔ ကိုယ္ျပသနာကိုယ္ရွင္းၾကေတာ့၊ ေနရာတကာ အေမရိကန္ခ်ည္းပဲ တမေနၾကနဲ႔လို႔ US အစိုးရက အျပတ္ေျပာၿပီးသားပါ။ အစိုးရအဖြဲ႕က ဒီလိုမူဝါဒရွိခ်ိန္မွာ အစိုးရဝန္ထမ္းျဖစ္တဲ့ ဝက္စ္တန္တို႔ ၄ ေယာက္က တစ္စခန္းထၿပီး စစ္ဘက္နဲ႔မဆိုင္တဲ့ အစီရင္ခံစာေတြ လာတင္ ေနေတာ့ အထက္ကျငိဳျငင္တာကိုခံရတာေပါ့ဗ်ာ။ ဝက္စ္တန္ကေတာ့ ျငိဳျငင္တာေတြကို ခဏေမ့ထားၿပီး သူ႔ခံယူခ်က္အတိုင္း ၾကည့္စရာရွိတာေတြကိုၾကည့္ရင္း အစီရင္ခံတာေတြကိုထပ္လုပ္ပါတယ္။
ဒီမွာတင္ သူေနာက္ထပ္သတိထားမိလာတာက… ေဘာစ္နီးယားႏုိင္ငံေျမာက္ပိုင္း ဘရက္ခ္ကိုျမိဳ႕က သားသတ္႐ံုတစ္ခုပါ။ (ျမန္မာျပည္က သားသတ္႐ံုေလာက္ကိုမ်က္လံုးထဲမျမင္ပါနဲ႔၊ ဟိုမွာက စက္ယႏၲယားေတြနဲ႔ တရက္ကိုအေကာင္ေရေထာင္ခ်ီသတ္လို႔ရတဲ့ သားသတ္႐ံုမ်ိဳးပါ။)
အဲဒီသားသတ္႐ံုက စစ္ပြဲအစပိုင္းမွာ လည္ပတ္မႈ ေခတၱရပ္ဆိုင္းသြားပါတယ္။ အခု လအတန္ႀကာေတာ့ ျပန္လည္ပတ္လာပါၿပီ။ ေန႔စဥ္လည္း ထရပ္ကားေတြနဲ႔ သားေကာင္ေတြလာပို႔ေနပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီသားေကာင္ေတြဟာ ကၽြဲေတြ၊ ႏြားေတြမဟုတ္ဘဲ လူေတြျဖစ္ေနတာပါ။ တိတိက်က်ေျပာရရင္ေတာ့ ေဘာစ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္သားေကာင္ေတြပါ။
ထရပ္ကားေတြဝင္လာလိုက္၊ လူေတြကို ခ်သြားလိုက္၊ သားသတ္႐ံုက စက္ေတြလည္ပတ္လိုက္၊ သားသတ္ရံုေဘးပတ္လည္ကြက္လပ္က က်င္းေတြမွာ လူ႐ိုးေတြကိုျမဳပ္လိုက္နဲ႔ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ယႏၲယားလည္ပတ္ပံုကို ျဂိဳဟ္တုဓါတ္ပံုမွာထင္းထင္းႀကီး ျမင္ေနရပါေတာ့တယ္။ ဒါဟာ နာဇီစတိုင္ ေသမင္းတမန္အက်ဥ္းစခန္းပဲေပါ့။ ဆာဘ္ေတြမွာ ဒီလိုအက်ဥ္းစခန္း ဘယ္ႏွစ္ခုေလာက္မ်ား ရွိေနသလဲဆိုတာကို ေထာက္လွမ္းၾကည့္ေတာ့ စုစုေပါင္း အခု ၂၀၀ေလာက္ရွိေနပါေရာလား။
အက်ဥ္းစခန္းတိုင္းမွာေတာ့ ပံုမွန္လူသတ္ေနတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕စခန္းေတြက မိန္းခေလးေတြကိုဖမ္းၿပီး မုဒိန္းက်င့္ဖို႔၊ တခ်ိဳ႕စခန္းေတြက အတင္းအဓမၼအင္အားသံုးခိုင္းေစဖို႔ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအစံုစံုပါ။ ေျမျပင္က ဒုကၡသည္
ေတြရဲ႕ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြနဲ႔ ဝက္စ္တန္ရဲ႕ျဂိဳဟ္တု ဓါတ္ပံုေတြနဲ႔လည္း ကိုက္ညီပါတယ္။ ဝက္စ္တန္နဲ႔ သူ႔ေဘာ္ဒါ ၃ ေယာက္ဟာ ေထာက္လွမ္းေရးၾကားျဖတ္ ေၾကးနန္းေတြနဲ႔ ျဂိဳဟ္တု ဓါတ္ပံုတပံုတေခါင္းႀကီးကို ၃ ရက္နဲ႔ ၃ ညဆက္တိုက္ မေနမနား အပင္ပန္းခံစီစစ္ခဲ့ၿပီး နာဇီစတိုင္အက်ဥ္းစခန္းေတြအေႀကာင္း အစီရင္ခံစာေရးတင္ပါတယ္။
ဒါေပမဲ့လည္း ထံုးစံအတိုင္း ဘာမွထူးမလာေသးပါဘူး။ ဝက္စ္တန္အေနနဲ႔ ဂုဏ္ယူရတဲ့ သူ႔အလုပ္ေပၚမွာ စိတ္ပ်က္စ ျပဳလာပါတယ္။ ဝက္စ္တန္က စိတ္ပ်က္ရံုပဲပ်က္တာပါ။ US ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေဘာ့စ္နီယားတာဝန္ခံ ေဂ်ာ့ခ်္ကန္နီဆိုရင္ “ဘာမွလုပ္မရမဲ့အတူတူ ဒီအလုပ္က ထြက္တယ္ေဟ့” လို႔ လူသိရွင္ၾကားေၾကျငာၿပီး ဆႏၵျပအလုပ္ထြက္ပစ္ခဲ့ပါတယ္။
US ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနမွာ တာဝန္ခံတေယာက္အျဖစ္အလုပ္ရဖို႔ဆိုတာ အင္မတန္မွ ထက္မွ၊ ပညာတတ္မွ၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ရွိမွ လူတစ္ေထာင္မွာတေယာက္ရတဲ့ အလုပ္မ်ိဳးပါ။ မလုပ္မ႐ႈပ္ မျပဳတ္ေနခ်င္ပံုမရတဲ့ သူကေတာ့ အလုပ္ထြက္ၿပီးကို ဆႏၵျပသြားတာပါ။
ဒီအခ်ိန္မွာ ဝက္စ္တန္ရဲ႕ အထက္ကဆရာသမားေတြကို ဒီမတရားမႈေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ဖင္မီးတိုက္မဲ့သူေတြေပၚေပါက္လာပါတယ္။ သူတို႔ေတြကေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ အယ္ဒီတာႀကီးေတြပါပဲ။

——————————

မိတ္ေဆြ သင္ဟာ သာမန္လူတေယာက္ မဟုတ္ပါဘူး။ သင့္လက္ထဲက စမတ္ဖုန္းကိုျပန္ၾကည့္ပါ။ အဲဒီဖုန္းဟာ ဟယ္ရီေပၚတာထဲက ေမွာ္ႀကိမ္လံုးထက္ ပိုအစြမ္းထက္ပါတယ္။ အဲဒီဖုန္းထဲမွာ အသံကို record လုပ္လို႔ရပါတယ္။ ဓါတ္ပံုဗီဒီယို ႐ိုက္လို႔ရပါတယ္။ ရွိၿပီးသားဓါတ္ပံု၊ ဗီဒီယိုေတြကို ကမ႓ာသိေအာင္ျဖန္႔ေပးတဲ့ ေဖ့စ္ဘြခ္၊ ယူက်ဴ ႔၊ ဗိုင္ဗာ၊ တြိတာ ပါပါတယ္။
CIA အရာရွိ ဂၽြန္ဝက္စ္တန္တို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၃၀ က လွ်ဳိ႕ဝွက္အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းရာမွာသံုးတဲ့ ျဂိဳဟ္တုဓါတ္ပံုလို ဓါတ္ပံုမ်ိဳးကို အခ်ိန္မေရြးဖြင့္ၾကည့္လို႔ရတဲ့ application သင့္ရဲ႕ စမတ္ဖုန္းမွာ အခုကို ရွိပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ ကမ႓ာေျမျပင္က ဘယ္ေနရာမီးေလာင္ျပင္ျဖစ္သြားလဲ၊ ေရႀကီးလဲ သင္ကိုယ္တိုင္ ျဂိဳဟ္တုဓါတ္ပံုမွာ ေထာက္ၾကည့္လို႔ရပါၿပီ။ သင္ဟာ ကမ႓ာေပၚမွာ အေကာင္းဆံုးေထာက္လွမ္းေရးတပ္ဖြဲ႕ရဲ႕ တစ္ပတ္ႏြမ္းအသံုးအေဆာင္ေတြကို ကိုင္တြယ္အသံုးျပဳခြင့္ရေနသူပါ။
သင္ဟာ ဒီ အသံုးအေဆာင္ေတြကို ဖြန္ေၾကာင္ဖို႔၊ ၾကဴဖို႔ေလာက္ပဲ မသံုးဘဲ အက်ိဳးရွိရွိသံုးတတ္မယ္ဆိုရင္ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္မႈကိုတိုက္ဖ်က္ရာမွာ ႏိုင္သေလာက္ ပါဝင္တိုက္ခိုက္တဲ့ စစ္သည္တေယာက္ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ Fighters against Genocide ေတြနဲ႔ ခုပဲလက္တြဲလိုက္ပါ ရဲေဘာ္…

ဟိုလိုေကာစ္ရဲ႕ ပဲ့တင္သံ

နာဇီဟစ္တလာကို ျဗိတိသ်ွ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ခ်ိန္ဘာလိန္က ျမဴးနစ္ျမိဳ႕မွာ အေလ်ွာ့ေပးခဲ့တဲ့အခ်ိန္တုန္းက US အစိုးရဟာ ကိုယ္နဲ႔မဆိုင္သလိုေနခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ထပ္ ၁၀ ႏွစ္ေတာင္မေစာင့္လိုက္ရဘဲ အေမရိကန္ေတြဟာ နာဇီ ဂ်ာမန္ေတြနဲ႔ ဒုတိယကမ႓ာစစ္ေျမျပင္မွာရင္ဆိုင္ရပါေတာ့တယ္။ စစ္ႀကီးလည္းၿပီးေရာ နာဇီေတြလက္ခ်က္နဲ႔ ဂ်ဴး ၆ သန္းအပါအဝင္ လူ ၁၁ သန္းေက်ာ္ အသက္ေပ်ာက္ခဲ့ရတဲ့ ရာဇဝတ္မႈႀကီးကို ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။ နာဇီေတြရဲ႕ အဲဒီဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္မႈႀကီးကို ဟိုလိုေကာ့စ္လို႔အမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။
ခုလည္း ဥေရာပတိုက္ ေဘာ့စ္နီးယားမွာ “ဟိုလိုေကာ႔စ္ရဲ႕ ပဲ့တင္သံaတြ”ကိုၾကားေနရၿပီ။ အေမရိကန္ေတြ တို႔နဲ႔ဘာမွမဆိုင္ဘူးလို႔ ထပ္ၿပီးခံယူၾကဦးမွာလား။ ဒီလိုသေဘာစတင္ေရးသားလိုက္တဲ့မီဒီယာေတြကေတာ့ ဂါးဒီးယန္း (The Guardian) နဲ႔ အင္ဒီပင္းန္ဒန္႔စ္ (The Independence) သတင္းစာေတြပါ။ ေန႔စဥ္ ႐ုပ္သံလႊင္မႈေတြမွာလည္း နာဇီေတြရဲ႕ ဟိုလိုေကာ့စ္နဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယားကအက်ဥ္းစခန္းေတြကို ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး လႊင့္ေပးပါေတာ့တယ္။ ၁၉၉၂ ၾသဂုတ္လ ပထမ ၂ ပတ္အတြင္း ေဘာ့စ္နီးယားအေၾကာင္း ႐ုပ္သံလႊင့္မႈေပါင္း ၄၈ ခုအထိရွိခဲ့ပါတယ္။
နယူးစ္ေဒး (The Newsday) သတင္းစာရဲ႕ “ေအာ့ခ်္ဝစ္ဇ္နဲ႔အလားတူ” ဆိုတဲ့ေဆာင္းပါးဟာ စာေပပူလစ္ဇာဆုေတာင္ရသြားပါေသးတယ္။ ပူလစ္ဇာဆုရတာထက္ ပိုအဖိုးတန္တာကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက သာမန္ျပည္သူ ေတြ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ အာရံုစိုက္မႈကိုပါရရွိခဲ့ၿပီး အေမရိကန္အစိုးရကိုပါ ဖင္မီးတိုက္ႏိုင္လိုက္တာပါ။
ဝက္စ္တန္တို႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့တဲ့ အိမ္ျဖဴေတာ္ကအရာရွိႀကီးေတြဟာ သတင္းစာရွင္းလင္းေဆာင္မွာေတာ့ သတင္းေထာက္ေတြရဲ႕ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္းေမးခြန္းေတြကို ေရွာင္ထြက္လို႔မရေတာ့ပါဘူး။ သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ကလည္း ေဘာ့စ္နီးယားကို သက္စြန္႔ဆံဖ်ား သတင္းသြားယူခဲ့သူေတြပါ။ သူတို႔ကို အိေယာင္ဝါးသြားေျဖလို႔မရပါဘူး။ မီဒီယာေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဖာ္ျပရမယ္ဆိုရင္…
– ၁၉၉၂ ဇြန္လမွာ ေဘာ့စ္နီးယားဒုကၡသည္ပထမအသုတ္ဟာ ခက္ခက္ခဲခဲျဖတ္ေက်ာ္ၿပီးခ႐ိုေအးရွားႏိုင္ငံထဲကို ဝင္ေရာက္လာခ်ိန္မွာ သတင္းေထာက္ေတြဟာအမိအရ အင္တာဗ်ဴးေတြလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီမွာတင္ အက်ဥ္းစခန္းေတြရွိေၾကာင္း အခိုင္အမာ လူသက္ေသေတြ စရလာပါတယ္။
– ၁၉၉၂ ဇူလိုင္မွာ မန္ဂ်ာကာအက်ဥ္းစခန္းကို ICRC က ဝင္စစ္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ပိန္ခ်ံဳးေနတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြဟာ ေသာက္စရာေရေတာင္မရွိလို႔ ေျခာက္ကပ္ေနတဲ့ ႏႈတ္ခမ္းေတြကို စိုစြတ္ေအာင္ ကိုယ့္ေသးနဲ႔ကိုယ္ျပန္စြတ္ေနရတာမ်ိဳးကို မွတ္တမ္းတင္ ႏင္ခဲ့ပါတယ္။
ICRC ဟာ ဒီလိုအက်ဥ္းစခန္း ၉ ခုထိကိုသြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ တခါတရံ သဲထိတ္ရင္ဖို ရင္ဆိုင္တာေတြလည္းႀကံဳရပါေသးတယ္။ ဥပမာ- ဆာဘ္ေခါင္းေဆာင္ ကာရာဒစ္ဇ္က “ဘာနာဇီ အက်ဥ္းစခန္းမွမရွိဘူး။ ႐ိုး႐ိုး
စစ္အက်ဥ္းစခန္းပဲ။ စစ္သံု႔ပန္းေတြကိုဖမ္းခ်ဳပ္ထားတာ၊ မယံုရင္ဝင္စစ္လို႔” စိန္ေခၚပါတယ္။
ကာရာဒစ္ဇ္ တြက္ထားတာက အေထာက္အထားေတြကို ေဖ်ာက္ဖ်က္ၿပီးမွ ဝင္အစစ္ခံဖို႔ပါ။ ဒါေပမဲ့ သတင္းေထာက္ေတြက ေျခသြက္လက္သြက္နဲ႔ သတင္းအျမန္ဝင္ယူတဲ့အခါ ဖံုးတဝက္ေပၚတဝက္ေတြ ျဖစ္ကုန္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သတင္းေထာက္ေတြရတဲ့ဆုကေတာ့ ေခ်ာင္းပစ္ခံရျခင္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ သတင္းေထာက္ေတြဟာ ေနာက္တြန္႔မသြားပါဘူး။ ထူးျခားတဲ့ တိုက္ဆိုင္မႈေတြလည္း ရွိပါေသးတယ္။
ဥပမာ-ထရာႏိုပိုေဂ် အက်ဥ္းစခန္းကို သတင္းသမားေတြေရာက္ခါမွ အက်ဥ္းသားအသစ္ေတြကို ဖမ္းေခၚလာတာနဲ႔ တိုက္ဆိုင္သြားတာမ်ိဳးပါ။ အက်ဥ္းသားေတြ အက်ဥ္းစခန္းထဲဝင္ေရာက္လာရပံုဟာ ေအာခ်္ဝစ္ဇ္ကို အဖမ္းခံဂ်ဴးေတြ ဝင္ေရာက္လာပံုနဲ႔တူလြန္းလွပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြကလည္း အမိအရ မွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
အင္မတန္မွ ေၾကကြဲစရာေတြကိုလည္းၾကားခဲ့ရပါတယ္။ ဥပမာ-အေမကိုသံဆူးႀကိဳးရဲ႕ အျခားတဖက္မွာ ခ်ဳပ္ေနွာင္ထားၿပီး သံဆူးႀကိဳးရဲ႕ တဖက္မွာေတာ့ သမီးကို မုဒိန္းက်င့္ၾကတာပါ။
ဆာဘ္ေတြရဲ႕ မုဒိန္းဒဏ္ကိုခံလိုက္ရတဲ့ ခေလးမေလးဟာ ေသြးအိုင္ထဲမွာလဲေနၿပီး ကူရာမဲ့ကယ္ရာမဲ့ တအိအိနဲ႔ ေဝဒနာခံစားရရင္း အသက္ထြက္သြားတာကို သံဆူးႀကိဳးရဲ႕အျခားတဖက္ကအေမခမ်ာ ဘာမွမကူႏိုင္ဘဲ မ်က္ရည္က်ၿပီး ၾကည့္ေနရတဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးေတြကိုလဲ အင္တာဗ်ဴးမွတ္တမ္းတင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။


သတင္းေထာက္ေတြလိုပဲ အသက္ကိုဖက္နဲ႔ထုတ္ပီးေဘာ့စ္နီးယားႏုိင္ငံတြင္းကို ဝင္ေရာက္ၿပီးအေထာက္အထားယူခဲ့သူေတြရွိပါေသးတယ္။ အဲဒီလူေတြကေတာ့ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြပါ။ ဒီဥပေဒပညာရွင္ေတြကို ေဘာ့စ္နီးယားႏုိင္ငံတြင္းကို ေစလႊတ္ခဲ့တာကေတာ့ ဟဲလ္ဆင္ကီ အဖြဲ႕ႀကီးျဖစ္ပါတယ္။ (ဟဲလ္ဆင္ကီ အဖြဲ႕ႀကီးဟာ အခုခ်ိန္မွာ HRW လို႔အမည္တြင္လာခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕ႀကီးပါ။)
ဒီဥပေဒပညာရွင္ေတြဟာ မၾကာခဏ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ေခ်ာင္းပစ္တာကို ခံရေလ့ရွိပါတယ္။ ေသတဲ့သူေတြလည္းေသၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တာဝန္ကို ဦးထိပ္ထားလို႔ အလုပ္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မကုန္ခင္မွာ ဟဲလ္ဆင္ကီရဲ႕ အစီရင္ခံစာ ၂ ေစာင္ထြက္ရွိလို႔လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီအစီရင္ခံစာ ၂ ေစာင္ဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆာဘ္ေတြကို ခံု႐ံုးတင္စစ္ေဆးရာမွာ အဓိကသက္ေသေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ မီဒီယာေတြရဲ႕တြန္းအားေၾကာင့္ စီနီယာဘုရွ္ဦးေဆာင္တဲ့ US အစိုးရဟာ ေဘာ့စ္နီးယားကိစၥကို ဥေရာပရဲ႕ကိစၥ သပ္သပ္လို႔ မ်က္ႏွာလႊဲခဲပစ္ လုပ္လို႔မရေတာ့ပါဘူး။

———————

ထရမ့္က ဘာမွမလုပ္ေသးဘူးလား။ US အစိုးရက ငုပ္တုပ္ထိုင္ၾကည့္ေန တာလားဆိုတာရဲ႕ အေျဖပါ။ ထရမ့္ျဖစ္ျဖစ္ ဘုရွ္ျဖစ္ျဖစ္ သူတို႔လုပ္တဲ့အလုပ္က ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရေရးနဲ႔ အာဏာတည္ျမဲေရးပါ။ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ကိစၥဟာ သူတို႔အလုပ္မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူတို႔ကို ဖင္မီးတိုက္ေပးပီး ဂ်င္ႏိုဆို္ဒ္ကိစၥမွာ အလုပ္လုပ္ခိုင္းလို႔ရပါတယ္။ အဲဒီလို အလုပ္လုပ္ ခိုင္းတတ္ျခင္းဟာ ႏိုင္ငံေရးပညာပါပဲ။ ေဘာ့စ္နီးယားကိစၥမွာ CIA ရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြကိုေတာင္ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားမရွိေတာ့ အိမ္ျဖဴေတာ္က လ်စ္လ်ဴ႐ႈပါတယ္။ မီဒီယာေတြနဲ႔ တည္ေပးလိုက္မွပဲ ဘုရွ္ဟာ အလုပ္လုပ္ေတာ့တာပါ။
ဒီေနရာမွာ လွ်ဳိကြက္ေတြ က်န္ပါေသးတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ ICRC ကိုေဘာ့စ္နီးယားထဲေပးဝင္ဖို႔ ဘယ္သူက စတင္ဖိအားေပးသလဲဆိုတာပါ။
အဲဒီဖိအား စတင္ရာေနရာဟာ ဖိုက္တာႀကီးေတြစုေနတဲ့ေနရာပါ။

ပ်ားရည္နဲ႔ဝမ္းခ် ျခင္း

ျမိဳ႕ျပမွာရွိတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြလဲကုန္ၿပီ။ ေက်းလက္က ေဘာ့စ္နီးယန္းရြာေတြလဲ မရွိသေလာက္ကုန္ၿပီ။ နာဇီစတိုင္အက်ဥ္းစခန္းေတြ၊ နာဇီထက္ဆိုးတဲ့ မုဒိန္းစခန္းေတြကိုလည္း တည္ေဆာက္ၿပီးၿပီ။ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ကေတာ့ အျပည့္အဝ အရွိန္ရသြားပါၿပီ။ ကမၻာႀကီးကလဲ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈကို နာဇီေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၿပီး ျမင္ခဲ့ပါၿပီ။
အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္မႈတားဆီးေရးအတြက္ ျပတ္ျပတ္သားသားတစ္ခုခု ေဆာင္ရြက္ပါေတာ့။ အေမရိကန္ကို ေနရာတကာ ကန္႔လန္႔လုပ္တဲ့ ဆိုဗီယက္လည္းျပိဳကြဲသြားၿပီမို႔ လုပ္စရာရွိတာကို ထိထိေရာက္ ေရာက္လုပ္လို႔ရပါၿပီမဟုတ္လားဗ်ာ? မွန္ပါတယ္! ဒါဟာ သာမန္လူေတြရဲ႕ အျမင္ပါ။
ဒါေပမဲ့ USအစိုးရဘက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ဆာဘ္ေတြဘာလုပ္လုပ္ US ကိုထိခိုက္ေနတာမွ မဟုတ္တာ။ US တပ္ေတြကို ေဘာစ္နီးယားပို႔လိုက္မွပဲ ေျမျပင္တိုက္ပြဲေတြျဖစ္လာၿပီး US စစ္သားေတြေသတာေၾကတာ ထိခိုက္တာေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ ဒါဆို US အစိုးရက ဘာမွ မလုပ္ေတာ့ဘူးလား…?
အဲဒီလိုေတာ့မဟုတ္ပါဘူး…။
လူသားခ်င္းနာစာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေတြကိုတိုးျမွင့္ေပးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီအကူအညီေတြကို တကယ္ဒုကၡေရာက္ေနသူေတြလက္ထဲေရာက္ ေအာင္ပို႔ေပးဖို႔ အားထုတ္ပါတယ္။ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ဝိုင္းဝန္းပိတ္ဆို႔မႈခံေနရတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းျမိဳ႕ေတြကို ေလယာဥ္ေပၚကေန ရိကၡာခ်ေပးတဲ့အစီအစဥ္ကိုလဲလုပ္ပါတယ္။ ျဗိတိသ်ွဦးေဆာင္တဲ့ UN တပ္သား ၆ ေထာင္ ဝင္ေရာက္တပ္စြဲဖို႔ကိုလည္းကူညီေပးပါတယ္။
အက်ဥ္းစခန္းေတြကို ဒီထက္မက ဝင္ေရာက္စစ္ေဆးခြင့္ရဖို႔ သံခင္း တံမန္ခင္းဖိအားေပးပါတယ္။ ဗဟိုဆားဘီးယားအပါအဝင္ ဆာဘ္ေတြကို စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔ဒဏ္ခတ္မႈေတြလည္း ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာေတြက ေကာင္းလား ဆိုေတာ့ ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တကယ္လိုအပ္ေနတဲ့ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္ေကာင္ေတြကို ေခ်မႈန္းပစ္ဖို႔ကိစၥကိုေတာ့ ေရွာင္လႊဲၿပီးလုပ္ေနတာမို႔ သတ္ျဖတ္မႈေတြ မုဒိန္းမႈေတြဟာ ပေပ်ာက္သြားတာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အရွိန္အတန္ငယ္ေလ်ာ့သြားတာမ်ိဳးပဲျဖစ္ပါတယ္။

စီနီယာဘုရွ္အစိုးရဟာ ပ်ားရည္နဲ႕ ဝမ္းခ်ေနၿပီလား ?
ေဘာ့စ္နီးယားသမၼတ အလီဂ်ာ ကေတာ့ ၁၉၉၂ ၾသဂုတ္လမွာ စီနီယာ ဘုရွ္ကို ေတာင္းဆိုခ်က္တခု ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အလီဂ်ာေျပာခဲ့တာက “ေဘာ့စ္နီးယားကို US စစ္သားလူငယ္ေတြ ပို႔စရာမလိုပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာလည္း လူငယ္စစ္သားေတြရွိၿပီးသားပါ။ ခက္တာက သူတို႔လက္ထဲမွာ စစ္တိုက္စရာေသနတ္မရွိျဖစ္ေနတာပါ။ အဓိကကေတာ့ UN ကခ်မွတ္ထားတဲ့ လက္နက္ပိတ္ဆို႔မႈ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေၾကာင့္ပါ။ ဆားဘီးယားႏုိင္ငံကတဆင့္ လက္နက္ေတြ အလ်ွံပယ္ရေနတဲ့ ဆာဘ္ေတြအဖို႔ လက္နက္ပိတ္ဆို႔မႈက မထိေရာက္ေပမယ့္ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြအဖို႔ကေတာ့ တကယ္ထိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြကို လက္နက္တပ္ဆင္ေပးပါ။” စီနီယာဘုရွ္ကေတာ့ ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။
ေဘာ့စ္နီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဆလာဂ်္ကေတာ့ငိုရွာပါတယ္။ “ဒို႔ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြ ကမ႓ာေျမျပင္ေပၚကေန ေပ်ာက္္ကြယ္သြားေလေတာ့မလား” ဆိုၿပီးငိုရွာပါသတဲ့။ သူငိုမယ္ဆိုလဲ ငိုေလာက္စရာပါ။ ႏုိင္ငံရဲ႕ အေရွ႕ပိုင္း၊ အေနာက္ပိုင္း၊ ေျမာက္ပိုင္းကို ရန္သူဆာဘ္ေတြက သိမ္းပိုက္ထားၿပီး ေတာင္ဘက္ပင္လယ္ျပင္မွာလည္း US ေရတပ္က ပိတ္ဆို႔ထားကာ လာသမ်ွသေဘၤာေတြမွာ လက္နက္ပါ/မပါ စစ္ေနပါေတာ့တယ္။ ပါလာရင္လဲ သိမ္းဆည္းပစ္ပါတယ္။ UN ျငိမ္းခ်မ္းေရးညွိႏိႈင္းမႈအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ေလာ့ဒ္အိုဝင္ကေတာ့ “Don’t, don’t, don’t dream” (အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ကူညီလိမ့္မယ္လို႔) အိပ္မက္ မက္မေနၾကနဲ႔လို႔ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြကို သတိေပးစကားေျပာခဲ့ပါတယ္။ ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္ေတြအဖို႔ ကိုယ့္လက္ကိုယ့္ေျခနဲ႔ ႐ုန္းကန္႐ံုမွတပါး အျခားမရွိ ျဖစ္ေလၿပီလား။

————————

ကၽြန္ေတာ္တို႔လည္း လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ပိုင္းအတြင္းက ဆလာဂ်္လို ငိုခဲ့ရတဲ့ရက္ေတြရွိပါတယ္။ အဖိနွိပ္ခံလူမ်ိဳးတိုင္းဟာ ဒီလိုေတာ္လွန္ေရး ေရခ်ိန္နိမ့္ပါးတဲ့ အေျခအေနကို တစ္ခ်ိန္မဟုတ္တစ္ခ်ိန္ ျဖတ္ကိုျဖတ္သန္းရေလ့ရွိပါတယ္။ ဖိႏွိပ္တဲ့ရန္သူအတြက္ေတာ့ ဒီအခ်ိန္ဟာ အသာစီးအရဆံုးအခ်ိန္။ လုပ္ခ်င္ရာလုပ္ခြင့္ အရဆံုးအခ်ိန္ျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္ကို ႀကံ့ႀကံ့ခံေက်ာ္လႊားႏုိင္ၿပီဆိုရင္ အဖိနွိပ္ခံေတြဟာ ရန္သူရဲ႕ လက္စတံုးသုတ္သင္ခံရမႈကေန လြတ္ေျမာက္ၿပီလို႔ ဆိုႏုိင္ပါၿပီ။ ဒီလိုႀကံ႕ႀကံ႕ခိုင္ေက်ာ္လႊားဖို႔ အခ်က္ ၂ ခ်က္ အဓိကလိုပါတယ္။
၁။ မိမိကိုယ္ကိုျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္း (အတြင္းအားစုျခင္း) နဲ႔
၂။ မိတ္ေဆြေကာင္းမ်ား အခိုင္အမာတည္ေဆာက္ျခင္း (အျပင္အားစုျခင္း)

ရန္သူကေတာ့ ဒီလိုအခ်ိန္မွာ သံုးေလ့ရွိတဲ့နည္းဗ်ဴဟာက –
၁။ အေၾကာက္လြန္၍ အထီးက်န္သြားေစၿပီး လံုးဝဒူးေထာက္သြားေအာင္လုပ္ျခင္း။
၂။ စိတ္ထြက္ေပါက္ရွိရာလုပ္ေစျခင္းျဖင့္ အၾကမ္းဖက္သမားလို႔တံဆိပ္ကပ္ျခင္း။
ျမန္မာျပည္က လူနည္းစုေတြအေနနဲ႔ အထီးက်န္ေနတာမရွိေတာ့ပါဘူး။
ကမ႓ာ့လူ႔အသိုင္းအဝိုင္းႀကီးနဲ႔ကၽြန္ေတာ္တိုဟာ တြဲလက္ေတြျမဲခဲ့ပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတာ္လွန္ေရးေရခ်ိန္အက်ဆံုးအခ်ိန္ အခက္ခဲဆံုးအခ်ိန္ကိုေတာ့ ျဖတ္ေက်ာ္လာႏိုင္ခဲ့ပါၿပီ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အေၾကာက္မလြန္ဖို႔ရယ္ စိတ္ထြက္ေပါက္အျဖစ္ထင္ရာေလ်ွာက္မလုပ္ဖို႔ရယ္သာ လိုပါတယ္။

ေဘာ႔စ္နီးယန္းေတြေတာင့္ခံထား

၁၉၉၂ ဧျပီမွာ ႏုိင္ငံတကာက ေဘာစ့္နီးယားႏိုင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးကို အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕ အထင္က “ဒီလို ေဘာစ့္နီးယားရဲ႕လြတ္လပ္ေရးကို အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ဆာဘ္ေတြကို ဟန္႔တားရာေရာက္မွာျဖစ္ၿပီး စစ္ပြဲတစ္ခုကို ေရွာင္ရွားနိုင္မွာျဖစ္တယ္” ယူဆၾကတာပါ။ အလီဂ်ာအပါအဝင္ ေဘာစ့္နီးယန္းေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကလည္း ဒီလိုပဲထင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ “တို႔ေတြ စစ္တိုက္ရမယ္ဆိုလဲ ခဏေပါ့။ ႏိုင္ငံတကာက တို႔လြတ္လပ္ေရးကို အသိအမွတ္ျပဳတာနဲ႔တျပိဳင္နက္ အားလံုးေျပလည္သြားမွာပါလို႔” ေတြးထင္ခဲ့ၾကတာပါ။
သို႔ေသာ္….
အထင္က အထင္၊ လက္ေတြ႕က လက္ေတြ႕ တျခားစီပါ။
ေရွ႕မွာ ကၽြန္ေတာ္ေရးခဲ့တဲ့ ဆာဘ္ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ ငရဲခန္းေတြ ဟာ ေဘာ့စ္နီးယန္း လြတ္လပ္ေရးကို ကမ႓ာကအသိအမွတ္ ျပဳၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာကို ဆက္ျဖစ္ခဲ့တာေတြပါ။ စီနီယာဘုရွ္က အလီဂ်ာရဲ႕ လက္နက္ပိတ္ဆို႔မႈ ပယ္ဖ်က္ေပးေရးအဆိုကို ပယ္ခ်ၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာေတာ့ အရာရာဟာေနာက္က်ေနၿပီလို႔ တြက္ဆမိတဲ့ ေဘာစ္႔နီးယန္းေတြဟာ ရွင္သန္ရပ္တည္ေရးအတြက္ ႐ုန္းကန္ၾကရပါေတာ့တယ္။
ေလာေလာဆယ္ ေဘာစ့္နီးယန္းေတြအဖို႔ ေသေရးရွင္ေရးလိုအပ္ေနတာ လက္နက္နဲ႔ခဲယမ္းပါ။ မြစ္ဆလင္မ္ေဘာစ့္နီးယားစစ္တပ္အတြက္ ပထမဆံုးလက္နက္ေထာက္ပံ့တဲ့သူကေတာ့ ျပင္ပႏိုင္ငံတစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး။ ေဘာစ့္နီးယန္း အရပ္သားေတြကိုယ္တိုင္ပါ။ မအံ့ၾသပါနဲ႔။ အျဖစ္က ဒီလိုပါ။
စစ္မျဖစ္ခင္ကတည္းက ေဘာ့စ္နီးယားအလယ္ပိုင္းဟာ စက္မႈေဒသပါ။ တြင္ခံုလုပ္ငန္း၊ ဝပ္ေရွာ႔လုပ္ငန္း၊ လ်ွပ္စစ္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို တပိုင္တႏိုင္ကေန စက္မႈဇံုေထာင္ၿပီးလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ လူေတြအမ်ားႀကီးပါ။ အဲဒီ လုပ္ငန္းေတြလုပ္ေနတဲ့ အရပ္သားေတြဟာ စစ္လည္းျဖစ္လာေရာ စစ္လက္နက္ထုတ္လုပ္ရာ စက္မႈပညာသည္ေတြျဖစ္လာပါတယ္။ ရသမ်ွ သံတို သံစ၊ ကားအေဟာင္း၊ စက္ဘီး၊ ေၾကးပစၥည္းေတြကို အရည္ႀကိဳတဲ့လူကႀကိဳ၊ တြင္ခံု
မွာျဖတ္ေတာက္ပံုသြင္းသူကသြင္း၊ အေခ်ာသပ္သူကသပ္နဲ႔ လက္နက္ခဲယမ္းေတြကို ထုတ္လုပ္ၾကေပးၾကပါတယ္။ ဒီလိုလက္နက္ေတြနဲ႔ ဆာဘ္ေတြကို ေရွ႕တန္းစစ္ေျမျပင္မွာရင္ဆိုင္ၾကရပါတယ္။ လက္နက္အင္အားကြာလြန္းလွလို႔ မြစ္ဆလင္မ္ေတြဘက္က အေသအေပ်ာက္ကလည္း မနည္းလွပါဘူး။
အလီဂ်ာအေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ လက္နက္လမ္းေႀကာင္းအသစ္ကိုရွာရပါ တယ္။ US ကေတာ့ ကမ္းတဲ့လက္ကို ပုတ္ခ်ခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြဟာ မြစ္ဆလင္မ္ေတြပါ။ ကမၻာအရပ္ရပ္က မြစ္ဆလင္မ္ႏိုင္ငံေတြကေတာ့ အလီဂ်ာကို မ်က္စလွမ္းပစ္ေနၾကပါၿပီ။ ၁၉၉၂ ေအာက္တိုဘာမွာ အလီဂ်ာဟာ အီရန္ကိုသြားခဲ့ၿပီး လက္နက္ကိစၥအတြက္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။ အဆင္ေျပပါတယ္။
တကယ္က ဒီေဆြးေႏြးပြဲ မတိုင္ခင္ကတည္းက အီရန္ဟာ ေဘာ႔စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္ေတြကို လက္နက္ေထာက္ပံ့ေနပါၿပီ။ ဥပမာ-၉၂ စက္တင္ဘာတုန္းက အီရန္ဘိုးအင္းေလယာဥ္တစ္စင္းဟာ ခ႐ိုေအးရွားႏိုင္ငံျမိဳ႕ေတာ္ ဇာဂရဘ္ေလဆိပ္မွာ ဆင္းသက္လာပါတယ္။ ေလယာဥ္နဲ႔ပါလာတာကေတာ့ လက္နက္ခဲယမ္းေတြနဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္စစ္တပ္ တံဆိပ္တပ္ထားတဲ့ ယူနီေဖာင္းေတြပါ။ ဒါေပမဲ့ UN ကသိသြားလို႔ အကုန္သိမ္းဆည္းခံလိုက္ရပါတယ္။
ဒီလို သိမ္းဆည္းခံရအၿပီးမွာေတာ့ အီရန္ေတြဟာ ပိုမိုပါးနပ္တဲ့နည္းသံုးၿပီးေထာက္ပံ့ပါတယ္။ လက္နက္ခ်ည္းပဲ ဒဲ့မပို႔ေတာ့ဘဲလူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈ အကူအညီပစၥည္းေတြပို႔တာပါ။ အဲဒီ ပစၥည္းေတြၾကားထဲမွာမွ လက္နက္ခဲယမ္းေတြ ထည့္ေပးလိုက္တာပါ။

၁၉၉၂ ႏိုဝင္ဘာမွာ အီရန္ဆီက လူသားခ်င္းစာနာမႈ ကုန္ပစၥည္း ၆ တန္ေရာက္လာပါတယ္။ အထဲမွာေတာ့ ထံုးစံအတိုင္း လက္နက္ခဲယမ္းေတြေပါ့။ ဒီနည္းက အေတာ္ကို အဆင္ေျပပါသတဲ့။ အလီဂ်ာဟာ အီရန္နဲ႔ ေဆြးေႏြးအၿပီး ေဆာ္ဒီနဲ႔ တူရကီကိုလည္း ဆက္သြားပါတယ္။ ေဆာ္ဒီကေတာ့ သူလည္းေပးမယ္ ဒါေပမဲ့ အီရန္ဆီက မယူဖို႔ေတာ့မွာပါသတဲ့။ အလီဂ်ာကေတာ့ ေဆာ္ဒီဆီကေရာ အီရန္ဆီကပါ ယူရပါတယ္။ သူတို႔အတြက္ ေကာက္႐ိုးတမ်ွင္လွမ္းဆုပ္လို႔ရရင္လည္း လွမ္းဆုပ္ရမယ့္ အေနအထားေလဗ်ာ။ တူရကီကေတာ့ လက္နက္ခဲယမ္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ တာဝန္ယူေပးပါမယ္တဲ့။ NATO အဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္တဲ့အတြက္ တူရကီဟာ တခ်ိဳ႕ေသာဂိတ္ေတြ ကို မ်က္စိမိတ္ပီးျဖတ္လို႔ရသကိုး။ စစ္ပြဲအစပိုင္းမွာရန္သူကိုေလ်ွာ့တြက္မိတဲ့ အလီဂ်ာဟာခုခ်ိန္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရးကို ပါးပါးနပ္နပ္နဲ႔ ကစားရပါတယ္။
၁၉၉၂ ေမလမွာ JNA တပ္ေတြကို ေဘာ့စ္နီးယားႏိုင္ငံအားက်ဴးေက်ာ္ သိမ္းပိုက္ထားတဲ့စစ္တပ္အျဖစ္ အလီဂ်ာက ေၾကျငာလိုက္ပါတယ္။ JNA တပ္ေတြ ဟာ ဆာဘ္ေတြပဲမို႔ ဒီေၾကျငာခ်က္က ဆာဘ္ေတြကို အထိနာေစပါတယ္။
JNA တပ္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ခပ္တည္တည္နဲ႔ အေျခခ်ေနတဲ့ ျမိဳ႕ေတြကေန ထြက္ခြာရပါတယ္။ ဆာဘ္ေတြရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးအစီအစဥ္တခ်ိဳ႕ဟာ ကေမာက္ကမ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီလိုအခ်ိန္ကို အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး ေဘာ့စ္နီးယန္း မြစ္ဆလင္မ္ေတြဘက္က တန္ျပန္ထိုးစစ္တရပ္ျပန္ဆင္ႏႊဲၿပီး ဆာဘ္ေတြလက္ထဲ က ျမိဳ႕တစ္ခ်ိဳ႕ကို ျပန္သိမ္းလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။
အထူးသျဖင့္ ဆားဘီးယားနဲ႔ နယ္ခ်င္းကပ္ေနတဲ့ ေဘာစ္နီးယားအေရွ႕ပိုင္းမွာ စတုရန္းမိုင္ ၂၀၀ ေလာက္ကို ျပန္သိမ္းလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီ စတုရန္းမိုင္ ၂၀၀ ဟာ ပတ္ခ်ာလည္ ဆာဘ္ေတြသိမ္းထားတဲ့ စတုရန္းမိုင္ေထာင္ခ်ီတဲ့ နယ္ေျမထဲမွာ ေငါေငါေလးတိုးထြက္ေနတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယန္း ကၽြန္းေလးလိုပါပဲ။ ဒီကၽြန္းေလးေပၚမွာေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယားအေရွ႕ပိုင္း ဆာဘ္ငရဲခန္းေတြကေနထြက္ေျပးလာတဲ့ မြစ္ဆလင္မ္ေတြ ခိုလႈံရာရခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီခိုလႈံရာေတြထဲ မွာမွ ဆရက္ဘရက္နီဆာဆိုတဲ့ျမိဳ႕ေလးမွာ ခိုလႈံသူေတြ အမ်ားဆံုးရွိေနပါတယ္။

——————————-

၁၉၉၂ ခုနွစ္ကိုျပန္ခ်ဳပ္ၾကည့္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ဆာဘ္ေတြလက္ခ်က္နဲ႔ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြေသဆံုးတာ ၁ သိန္းေက်ာ္သြားပါၿပီ။ ျပည္တြင္းျပည္ပ ထြက္ေျပးရသူေပါင္း ၁ သန္းေက်ာ္ရွိသြားပါၿပီ။ ၁၉၉၂ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာေတာ့ US မွာ ကလင္တန္နဲ႔ စီနီယာဘုရွ္တို႔ဟာ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲဆြယ္ေနၾကပါၿပီ။ ကလင္တန္ကေတာ့ မဲဆြယ္ပြဲမွာ ဘုရွ္ရဲ႕ မွားယြင္းတဲ့မူဝါဒေၾကာင့္ ေဘာ့စ္နီးယားမွာ လူေတြအမ်ားႀကီးေသေနရတယ္လို႔ ေထာက္ျပပါတယ္။
ေဘာ့စ္နီးယန္းမြစ္ဆလင္မ္ေတြအဖို႔ကေတာ့ ၁၉၉၂ ရဲ႕ ေဆာင္းတြင္းကိုႏြမ္းပါးခ်ိဳ႕ငဲ့စြာ အံႀကိတ္ျဖတ္သန္းရင္း ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကလင္တန္ႏိုင္ပါေစေၾကာင္း ဆုမြန္ေကာင္းေတြ ေတာင္းေပးၾကပါသတဲ့။

————————–

ေဘာ့စ္နီးယားကိစၥဟာ ၁၉၉၅ မွာ NATO ဗံုးဝင္ႀကဲမွပဲ ကိစၥျပတ္သြားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၁၉၉၂-၉၅ ၾကားကာလမွာ မြစ္ဆလင္မ္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လက္နက္ေထာက္ပံ့မႈေၾကာင့္ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြ ေတာင့္ခံထားႏိုင္တာကိုလည္းလ်စ္လ်ဴ႐ႈလို႔ေတာ့မရပါဘူး။ US အစိုးရဟာ လက္နက္လမ္းေၾကာင္းေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ရင္ အစဦးပိုင္းမွာ ပိတ္ဆို႔ခဲ့ၿပီး အလယ္ပိုင္းမွာမ်က္စိမွိတ္ေပးကာ ၿပီးခါနီးမွာ US ကိုယ္တိုင္ အားေပးပါဝင္တဲ့ အေနအထားျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အဆံုးသတ္မွာေတာ့ မြစ္ဆလင္မ္ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ လက္နက္ေတြတပ္ဆင္ထားတဲ့ ေဘာ့စ္နီးယားတပ္မေတာ္ဟာ NATO ရဲ႕ ေလေႀကာင္းပစ္ကူရယူၿပီး စစ္ပြဲကို အႏိုင္နဲ႔ပိုင္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ (ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီအေႀကာင္းေတြ အေသးစိတ္ေရးထားပါတယ္။) လက္ရွိအေနအထားမွာလည္း မြစ္ဆလင္မ္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ US ရဲ႕ရပ္တည္ ခ်က္ဟာ တသားတည္းျဖစ္ေနပါၿပီ။ ဂ်င္ႏိုဆိုဒ္ရာဇဝတ္ေကာင္ေတြကို ေမးလိုက္ ခ်င္တာက… “ေအးေဆးသက္သာ အဖမ္းခံမလား…? ပစ္ခတ္ပီးဖမ္းရမလား…?”

ေဘာ႔စ္နီယားဂ်င္နိုဆိုဒ္(၂) ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္

ေဘာ႔စ္နီယားဂ်င္နိုဆိုဒ္(၃) ဆက္လက္ဖတ္ရႈရန္