Civil Rights Movement

Civil Rights Movement

ARSA အၾကမ္းဖက္ အဖြဲ႕ ကိစၥ ဦးဟန္ေညာင္ေဝ ႏွင့္ ေမးျမန္းခ်က္

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းတြင္ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မွုမ်ား ျပဳလုပ္ေနေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရး တပ္မ ေတာ္ (ARSA) သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလအတြင္း က အပစ္အခတ္ ရပ္စဲၿပီး အစိုးရႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးရန္ အသင့္ရွိေၾကာင္း ေျပာဆိုထားေသာ္လည္း အစိုးရက လက္ခံတုံ႔ျပန္ျခင္း မရွိေပ။

ကာကြယ္ေရး ဝန္ႀကီး ဒု ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး စိန္ဝင္းကလည္း မည္သည့္ အစိုးရကမွ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းကို ညႇိႏွိုင္းမည္ မဟုတ္ ေၾကာင္း၊ ၎တို႔အေနျဖင့္လည္း အသိအမွတ္ျပဳ ညႇိႏွိုင္းရန္ မရွိေၾကာင္း ဧရာဝတီကို ေျပာ ဆိုထားသည္။

ထို ARSA ၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ ေနေသာ ဦးဟန္ေညာင္ေဝ ကို ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္း သတင္းေထာက္ ၿငိမ္းၿငိမ္းက ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းထားပါ သည္။

ဦးဟန္ေညာင္ေဝသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ပထမဆုံး သမၼတ စပ္ေရႊသိုက္၏ သားတဦးျဖစ္ၿပီး အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္း သား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားၾကား အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး ေဆြးေႏြးဝိုင္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ေနေသာ ဘယ္လ္ဂ်ီယမ္နိုင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ဥေရာပ-ျမန္မာ႐ုံး (EBO)၏ အမွုေဆာင္ ဒါရိုက္တာ ျဖစ္သည္။

ေမး။ ။ ARSA က အစိုးရရဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာပါဖိုု႔ ေျပာတာ ေတြ႕လာရတယ္။ အစိုးရဘက္ကေတာ့ လက္မခံ ထား ဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ျဖစ္စဥ္မွာ ပါဝင္ကူညီေနတဲ့သူ တေယာက္အေနနဲ႔ ဒီအေပၚမွာ ဘယ္လို အျမင္ရွိ ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ကေတာ့ အတူတူပဲေလ။ လက္နက္ကိုင္ၿပီး အေျဖရွာတာက မလြယ္ဘူး။ နိုင္ငံေရး ေဆြး ေႏြးပြဲနဲ႔ ရွာမယ္ ဆိုရင္ ျဖစ္နိုင္တဲ့ အလားအလာ ရွိတာေပါ့။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္က ေဆြးေႏြးခ်င္တယ္ ဆိုတာ တ ကယ္ေတာ့ ေဆြးေႏြး သင့္တယ္။ ၾကည့္ေပါ့။ သူတိုက ဘာေၾကာင့္မို႔ တိုက္ေနတာလဲ။ ဘာေတြ လိုခ်င္တာလဲ။ ေပးနိုင္မေပးနိုင္တာက တျခား။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔က စကားေျပာခ်င္တယ္ဆို ေျပာသင့္တယ္လို႔ ျမင္တယ္။

ေမး။ ။ သူတို႔အဖြဲ႕ကို အစိုးရက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ သတ္မွတ္ထားေတာ့ ေျပာဆိုေဆြးေႏြးဖို႔ဆိုတာ ျဖစ္နိုင္ပါ့မ လား။

ေျဖ။ ။ အဲဒါကလည္း ဒီလိုေလ။ သူတို႔ သတ္မွတ္တဲ့ကိစၥဟာ သတ္မွတ္သင့္သလား ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းရွိတယ္။ ဘာ ေၾကာင့္လဲဆို သူတို႔ စတိုက္တုန္းက (ေအာက္တိုဘာ) ၂၀၁၆ တုန္းက လုံး၀ အၾကမ္းဖက္ပုံ မေပၚဘူး။ ေနာက္ပိုင္း ေပၚခ်င္ေပၚမွာေပါ့။ သူတို႔ ေျပာတဲ့ေနရာမွာလည္း သူတိုု႔က အၾကမ္းဖက္ခ်င္တယ္ ဘာတယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ တို႔ နိုင္ငံတကာနဲ႔လည္း မခ်ိတ္ပါဘူးဆိုၿပီး ေျပာေနတာ။ သူတိုု႔ေျပာတဲ့အတိုင္းကို စုံစမ္း ၾကည့္သင့္တယ္။ သူ တို႔နဲ႔ ေဆြးေႏြး ၾကည့္သင့္တယ္။ အေျဖရွာရင္ေတာ့ လြယ္သြားမယ္လို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။

ေမး။ ။ အခု ARSA က တိုက္ရိုက္ အစိုးရကို ကမ္းလွမ္းေနတဲ့ သေဘာ ေတြ႕ရတယ္။ ၾကားခံ အဖြဲ႕အစည္းေတြ ဘာေတြ နဲ႔ အန္ကယ္တို႔ကို ဆက္သြယ္တာေတြ ရွိလား။

ေျဖ။ ။ မရွိဘူး။ သူတို႔ကေတာ့ အခု ေလာေလာဆယ္ အစိုးရဆီ တိုက္ရိုက္ပဲ ေျပာတယ္။ အစိုးရက ဘယ္လို တုံ႔ျပန္ လာမလဲ။ အစိုးရကေတာ့ မတုံ႔ျပန္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။

ေမး။ ။ ျမန္မာျပည္မွာ အမ်ားစုက သူတို႔ဟာ ဌာေန တိုင္းရင္းသား မဟုတ္ဘူး။ မြတ္စလင္လို႔ပဲ သတ္မွတ္တယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ သုံးတဲ့ အသုံးအႏွုန္းအေပၚ ဘယ္လိုျမင္ပါလဲ။

ေျဖ။ ။ အဲဒီဟာက က်ေနာ္ျမင္တာက ဒီႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ စစ္ဘက္ အစိုးရက သမိုင္းဖ်က္ထားတယ္လို႔ ျမင္ တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို က်ေနာ္သိတယ္။ အရင္တုန္းက ရိုဟင္ဂ်ာ (အသုံး) ကို သုံးေနၾကတယ္။ တပ္မေတာ္ ကိုယ္တိုင္က ဒီ ၁၉၆၀ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ေမယုခရိုင္ ဆိုတာ ဖြဲ႕ေပးတယ္။ အဲဒါက တိုင္းရင္းသား ျဖစ္တဲ့ ရိုဟင္ ဂ်ာ အတြက္ဆိုၿပီး သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ေျပာတယ္။ ေျပာခ်င္တာက တခါမွ မရွိဘူး ဆိုတာလည္း မဟုတ္ဘူး။ ရွိဖူး ပါ တယ္။ အဲဒါမကဘူး ျမန္မာ့ အသံ အသံလႊင့္႐ုံမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ စကား အစီအစဥ္ ရွိခဲ့တယ္။

ေမး။ ။ အဲဒါကို (ရိုဟင္ဂ်ာ စကားအစီအစဥ္) အခု ျပန္ေထာက္ျပေနတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါအျပင္ ေမယုခရိုင္တို႔။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္က ဒုကၡသည္ ျပန္လည္ လက္ခံေရးဆိုင္ရာ စာခ်ဳပ္ေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဆိုတဲ့ စကားလုံး မပါဘဲ ရခိုင္ ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက မြတ္စလင္လို႔ပဲ သုံးထားတာ မလား။

ေျဖ။ ။ ေမယုမွာ သုံးတယ္။ အဲဒီတုန္းက အစိုးရဘက္က လက္မခံခ်င္ေတာ့ဘူး။ သူတို႔ ေျပာတာက နိုင္ငံေရးအရ ထြင္ ယူတယ္ ေျပာတယ္။ ဒီဟာက လူ႔အခြင့္အေရး ရွုေထာင့္နဲ႔ ၾကည့္ရင္ လူမ်ိဳးတိုင္းဟာ ကိုယ့္ဟာကို ထြင္ လို႔ရ တယ္။ ဥပမာ ထိုင္းဆိုရင္လည္း သူတို႔ဟာ ထိုင္း လို႔ ေျပာတယ္။ တျခားလူေတြက သူတို႔ကို ေခၚတာ Siam (စယမ္) ေလ။ ရွမ္းဆိုရင္လည္း ဒီလိုပဲ။ ရွမ္းကို ေခၚတာ ရွမ္းေပါ့။ ရွမ္း ခပ္မ်ားမ်ားကေျပာရင္ သူတို႔က တိုင္း လူမ်ိဳးေပါ့။

ေမး။ ။ တိုင္းရင္းသား အေတာ္မ်ားမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ တိုင္းရင္းသား မဟုတ္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ လက္ မခံနိုင္ဘူး ေျပာၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့လည္း ဘာမွ မေျပာဘူး။ အန္ကယ့္အေနနဲ႔က်ေတာ့ ဒီလို ေထာက္ခံျခင္း မေထာက္ခံ ျခင္းထက္ လူသားခ်င္း စာနာမွုဘက္ကပဲ ၾကည့္ၾကည့္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ဘက္ကပဲ ၾကည့္ၾကည့္ ဘယ္ လိုအေျခအေန ျဖစ္သင့္တယ္လို႔ထင္လဲ။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ္ျမင္တာကေတာ့ ဒီ ရိုဟင္ဂ်ာ ကိစၥက သူတို႔ကို ဖိႏွိပ္ထားတာ ႏွစ္ေပါင္းၾကာၿပီ။ ဒါ ျပန္ၾကည့္ ရင္ ေတြ႕ မယ္။ ဆိုေတာ့ ဘယ္လူမ်ိဳးမဆို အဲဒီလိုမ်ိဳး မဖိႏွိပ္သင့္ဘူး။ က်ေနာ္ယုံတာေတာ့ ခပ္မ်ားမ်ားက နိုင္ငံသား ပဲ။ တခ်ိဳ႕က ေျပာတာေပါ့။ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္အထား မရွိဘူး။ တိုင္းရင္းသား ေဒသမွာလည္း မွတ္ပုံ တင္ မရွိတာေတြ အမ်ားႀကီးပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲ။ က်ေနာ္တို႔ နိုင္ငံက အေနာက္နိုင္ငံလို မဟုတ္ဘူး။ လူတိုင္းက ID ကတ္ေတြ ဘာေတြ မရွိၾကဘူး။ အဲဒီလိုမ်ိဳး ျငင္းလို႔ေတာ့ ခက္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေဒသမွာ ေနလာတာ လြတ္လပ္ ေရး ကာလတုန္းက ေနလာတာ ရွင္းတယ္။ တခ်ိဳ႕ ခိုးလာ ေနတယ္။ ရာခိုင္ႏွုန္းနဲ႔ မမ်ားပါဘူး။ တ႐ုတ္ဘက္ က လည္း အမ်ားႀကီး ဝင္လာ တာပဲ။

ေမး။ ။ အဲဒီ ေဒသမွာအျပင္ တနိုင္ငံလုံးမွာ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ ကတ္နဲ႔ေနၾကတဲ့ တျခား ဟိႏၵဴလို၊ တ႐ုတ္လို လူေတြ ရွိ တယ္။ ေနၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ မြတ္စလင္နဲ႔ခ်ည္း ျပႆနာ ျဖစ္ၾကတာ မ်ားတယ္။ အဲဒီေဒသမွာ ေဒသခံေတြရဲ့ စိုးရိမ္ ခ်က္က နယ္ေျမစိုးမိုးေရး ဆိုင္ရာ စိုးရိမ္ခ်က္ေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ သိရတယ္။ အဲဒီအေပၚ ဘာေျပာနိုင္မလဲ။

ေျဖ။ ။ အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ္ျမင္တာက ေျခာက္ထားလို႔ပါ။ သူတို႔က မိန္းမ ေလးေယာက္ ရွိတယ္။ လူဦးေရမ်ား လာ မယ္။ မြတ္စလင္က လႊမ္းမိုးမယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးေတြ ေျခာက္ထားလို႔။ တကယ္ ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ မေလး ရွားနိုင္ငံ၊ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံက မြတ္စလင္ေတြခ်ည္းပဲ သူတို႔က က်ေနာ္တို႔ကို ဘာလာလုပ္လဲ။ ဘာမွ မလုပ္ပါဘူး။ သူတို႔ဟာ သူတို႔ပဲ ေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒီမွာရွိတဲ့ မြတ္စလင္ေတြလည္း က်ေနာ္ တို႔ကို လာလႊမ္းမိုးမယ္လို႔ မျဖစ္နိုင္ ဘူး။ အခုက ၄ ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ပဲ ရွိတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးေတြ။ တကယ္လက္ေတြ႕ ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ဒီ တျခား တိုင္းရင္းသားထဲမွာေတာင္ မွ ျမန္မာျပည္ရဲ့ သမၼတ ဝင္လုပ္ဖို႔က မျဖစ္နိုင္ဘူး။ ခပ္မ်ား မ်ားက ဗမာ ျဖစ္ရမယ္ေလ။ ဆိုေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာက ဘယ္လိုလာ လုပ္မလဲဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ပါဘူး။ စိုးရိမ္မွု ေတြက ေတာ့ ႀကီးတယ္။ ဒါကလည္း ေျခာက္ထားတဲ့ လူေတြရွိလို႔ ျဖစ္တယ္။

ေမး။ ။ တဖက္က ျပန္ၾကည့္ရင္ တိုင္းရင္းသားေတြထဲမွာ သူတို႔ကိုယ္ပိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ျပည္နယ္ ေတာင္းၾကတယ္။ ၀ ဆိုလည္း သူတိုရဲ့၀ ျပည္နယ္ ေတာင္းတယ္။ မြတ္စလင္ကလည္း မြတ္စလင္ ျပည္နယ္ေတာင္းမယ္ဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ခ်က္ ေတြ ရွိၾကတယ္။

ေျဖ။ ။ ရွိတာေပါ့။ ေၾကာက္တာကို။ ဒီမွာကလည္း ဒီလိုုပဲ။ အခုလည္း တိုုင္းရင္းသားဘက္မွာ အျငင္းအခုံ ျဖစ္ၾကတယ္။ ကိုယ္ပိုင္နယ္ေၿမ ရခ်င္တယ္ဆိုတာ ဘာေၾကာင့္မိုရခ်င္လဲ။ ခပ္မ်ားမ်ား ျပန္ ေကာင္းေကာင္း ေဆြးေႏြးၾကည့္ရင္ သူတို က သူတိုကိုယ္ကို ကာကြယ္ခ်င္တယ္။ သူတို႔ရဲ့ အခြင့္အေရးကို ရခ်င္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ သူတို႔က ျပည္နယ္ လိုုခ်င္ တယ္။ တကယ္ ဥပေဒအရ လူနည္းစုကို ေစာင့္ေရွာက္ထားတယ္၊ ဘယ္သူမွ ႏွိမ္ႏွင္း လို႔ မရဘူး၊ လူတိုင္းက အခြင့္အေရး ရွိတယ္ဆိုရင္ ဒီကိစၥေတြက ေလ်ာ့သြားမွာပဲ။ အခုက လူတိုင္းက စိတ္ သိပ္ျပင္းထန္တယ္။ အရင္တုန္းက ဖိႏွိပ္ ခံထားရတာကိုး။ ဥပမာ ကိုယ့္ဘာသာစကားကို သင္လိုမရဘူး။ အဲဒီလို ဆိုရင္ အဲဒီလိုမ်ိဳးဆို လူေတြက ပိုသင္ခ်င္လာေရာ။ သူတို႔အမ်ိဳးကို ကာကြယ္ခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြ ရွိလာေရာ။

ေမး။ ။ အခု အန္ကယ္ေျပာတာကို နားလည္ရမယ္ဆိုရင္ ARSA က အခု တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ နဲ႔ ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ပါဖို တျခား တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြနဲ႔ တန္းညႇိတာကို လက္ခံတဲ့သေဘာလား။

ေျဖ။ ။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီထဲကို မဝင္ရင္ေတာင္ အနည္းဆုံးေတာ့ သူတိုနဲ႔ ေဆြးေႏြးသင့္တယ္။ လမ္းရွာ သင့္တယ္။ ဒီထဲမွာ ပါနိုင္ရင္ေတာ့ တမ်ိဳးေပါ့ေနာ္။ မပါနိုင္ရင္လည္း ဘယ္လိုအေျဖရွာမလဲ ဆိုတာ။ တိုက္ ေနမယ့္ အစား။ ကရင္တို႔ ရွမ္းတိုနဲ႔ တိုက္ေနတာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ မၿပီးနိုင္ဘူး။ ဒီဟာလည္း ၿပီးနိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဆက္ တိုက္ေနမွာ။ က်ေနာ္တို႔တိုင္းျပည္က ၿငိမ္းခ်မ္းခ်င္တယ္။ တိုးတက္ခ်င္တယ္ဆို အေျဖရွာသင့္တယ္။

ေမး။ ။ အရင္တျခား တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ တိုက္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက ဒီေလာက္ထိလည္း လူမွုကြန္ရက္ေတြမွာ မပ်ံ႕ဘူး။ ကမၻာကလည္း သိပ္မသိဘူး။ အခုက်ေတာ့ သူတို႔ရဲ့ တိုက္ခိုက္မွုအားလုံးက အၾကမ္းဖက္မွု နဲ႔ တိုက္ ရိုက္သက္ဆိုင္တဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီအေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္အထိ ျပင္ဆင္မွုေတြရွိရမလဲ။ ဘယ္ေလာက္အထိ စိုးရိမ္သင့္လဲ။

ေျဖ။ ။ အဲဒါက အစိုးရေပၚမွာ တည္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆို အၾကမ္းဖက္ သတ္မွတ္တာ တို႔ဘာတို႔က အစိုးရ ဘက္ ကပဲ လုပ္တာပဲ။ မၾကာေသးခင္တုန္းကလည္း ဒီ တအာန္း (TNLA) တို႔ ကခ်င္ တို႔ကိုလည္း အၾကမ္းဖက္ စာရင္းထဲ ထည့္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။ လူအမ်ားက ျငင္းလို႔ မျဖစ္သြားတာ။ ဟိုဘက္ မျငင္းဘူးဆိုရင္ ျဖစ္သြားၿပီ။ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက တကယ္ မဟုတ္ဘူး။ အစိုးရအေနနဲ႔ လက္ခံၿပီး ဒီဟာက အၾကမ္းဖက္ မဟုတ္ဘူးဆိုတာ ေျပာလို႔ရပါတယ္။ ။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *