Civil Rights Movement

Civil Rights Movement

Archives

now browsing by author

 

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ခ်က္ခ်င္းရပ္ရန္ ျမန္မာသံအမတ္ သတိေပး

By ဒီဗီြဘီ 16 May 2018
ျမန္မာဘက္ရွိ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ နယ္နိမိတ္မ်ဥ္းအတြင္း တရားမဝင္ ေနထိုင္သူေတြကို အေဆာက္အဦေတြ ေဆာက္လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က အကူအညီေပးေနတာဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ပိုင္နက္နယ္ေျမ တည္တံ့မႈနဲ႔ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ေပၚေပၚတင္တင္ ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာျဖစ္လို႔ ခ်က္ခ်င္းရပ္တန္႔ဖို႔ ျမန္မာဘက္က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ လုံျခဳံေရးေကာင္စီရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမလ ၁၄ ရက္ က နယူးေယာက္ၿမဳိ႕ရွိ ကုလသမဂၢလံုျခံဳေရးေကာင္စီမွာ တံခါးဖြင့္ရွင္းလင္းပြဲတရပ္ က်င္းပရာမွာ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာအျမဲတမ္းကိုယ္စားလွယ္ သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္းက ေျပာၾကားလိုက္တာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္က ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ နည္းလမ္းနဲ႔ စိတ္ရင္းမွန္နဲ႔ ေျဖရွင္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနေပမယ့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သေဘာတူညီခ်က္ေတြအတိုင္း လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ရမယ့္အစား ျပန္လည္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို ဖင့္ေႏွးေအာင္ ဆင္ေျခဆင္လက္ေတြ တခုၿပီးတခု ေပးေနတာဟာ စိတ္ပ်က္ဖြယ္ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ျမန္မာသံမတ္က ေျပာပါတယ္။

“ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ အေျခအေနမွန္ကို ဖုံးကြယ္ကာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ေနရပ္စြန္႔ခြာသူေတြကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ ဆႏၵမရွိေၾကာင္း တကမာၻလုံးကို ေျပာၾကားေနတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအား ႏိုင္ငံတကာမွ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ေစဖို႔နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးအရ ဖိအားေပးမႈေတြ ျမင့္မားလာေစဖို႔အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အေနနဲ႔ မဟုတ္မမွန္ ေျပာၾကားကာ ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ျပည္သူေတြကို ပုတ္ခတ္ေဝဖန္ေနတယ္၊ ျပန္လည္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ေစဖို႔ အတြက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ လိုအပ္တယ္”

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္က ေဒသတြင္းမွာ အစြန္းေရာက္ေတြ ေပၚေပါက္လာေစဖို႔ အမွတ္တမဲ့ ခြင့္ျပဳေနတဲ့အေပၚ လြန္စြာစိုးရိမ္ပူပန္တဲ့အေၾကာင္း ARSA အေနနဲ႔ ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေျခကုပ္ယူေနၿပီး၊ အၾကမ္းဖက္မႈနဲ႔ အစြန္းေရာက္မႈတို႔ အမာခံနယ္ေျမတခု မၾကာမီ ျဖစ္လာလိမ့္မွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေမလ ၉ ရက္က ၄ ဦးကေန ၆ ဦးအထိ ပါဝင္တဲ့ အၾကမ္းဖက္အုပ္စုဟာ ဘူလူကာလီ ဒုကၡသည္စခန္းသို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အသက္ ၄၆ ႏွစ္အရြယ္ Mohamed Faisal Ulhaq ဆိုသူကို ေခၚထုတ္ကာ ဓားနဲ႔ ထိုးသတ္ခဲ့တယ္လို႔လည္း ျမန္မာသံအမတ္ကေျပာပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးလည္း အကာအကြယ္ေပးမယ့္အေၾကာင္း၊ အေထာက္အထား တင္ျပႏိုင္တဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို တရားဥပေဒအရ စစ္ေဆးအေရးယူမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရးယူ အျပစ္ေပးႏိုင္ရန္ဖို႔ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ သက္ေသအေထာက္အထား တင္ျပႏိုင္မယ့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္ခံရသူေတြကို ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ႀကိဳဆိုမယ္လို႔ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က လုံျခဳံေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ေတြကို ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔လည္း သံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြမ္းက ဆိုပါတယ္။

လုံၿခံဳေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ဝင္ ႏိုင္ငံေတြက သံတမန္ေတြဟာ ဧၿပီ ၂၈ ရက္မွ ၃၀ ရက္ထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံနဲ႔ ဧၿပီ ၃၀ ရက္မွ ေမလ ၁ ရက္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

ဒီခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ တံခါးဖြင့္ရွင္းလင္းပြဲကို လံုျခံဳေရးေကာင္စီ လက္ရွိအလွည့္က် ဥကၠ႒ျဖစ္တဲ့ ပိုလန္ႏိုင္ငံက ဦးေဆာင္က်င္းပၿပီး ကူဝိတ္၊ ပီ႐ူး၊ ယူေက၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ တ႐ုတ္၊ အေမရိကန္၊ ဆြီဒင္၊ ျပင္သစ္၊ ကာဇက္စတန္၊ အီေကြတိုရီးယားဂီနီ၊ ႐ုရွား၊ နယ္သာလန္၊ ပိုလန္ႏိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံတို႔က ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

ဓာတ္ပံု-UNSC

Source  – ဒီဗီြဘီ

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin (စ/ဆံုး)

(အပိုင္း-၁)

အိုင္းစတိုင္းလို႕ေျပာရင္ လူအေတာ္မ်ားမ်ားသိႀကတယ္။

၂၀ ရာစုရဲ႕ Genius ႀကီး၊ ရူပေဗဒသီအိုရီေတြနဲ႕ ေခတ္ကို ေျပာင္းေစသူႀကီး၊ ဒါဆို Genius တိုင္းဟာ နာမည္ႀကီးသလားေပါ့။

အထူးသျဖင့္ လူသားသမိုင္းကို အိုင္စတိုင္းလိုပဲ ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ႕တဲ႕ Genius တိုင္းဟာ နာမည္ႀကီးသလားေပါ့။

No ,

Genius တိုင္းဟာ နာမည္မႀကီးဘူး

ဒါေပမဲ႕ ဆင္ပိန္က်ြဲေလာက္ သေဘာနဲ႕ သာမန္လူထက္ေတာ့ နာမည္ႀကီးတယ္ ေနရာေပးခံရတယ္ေပါ့။

ဒါေပမဲ႕ရဲ႕ ဒါေပမဲ႕ဗ်ာ

လူသားသမိုင္းကို အိုင္စတိုင္းလို ေျပာင္းလဲေစခဲ့ျပီး အို္င္စတိုင္းထက္ေတာင္ အခက္အခဲေတြကို ႀကံ႕ႀကံ႕ ခံေက်ာ္လႊားျပီး လူသူသိပ္မသိရတဲ႕ Genius ေတြရွိသဗ်၊

က်ေနာ္ အဲ႕လိုလူတေယာက္အေႀကာင္းေရးႀကည့္မယ္။ အဲ႕ဒီလူဟာ နိုဘဲလ္ ဆု ေပးဖို႕ နာမည္စာရင္းထဲမွာ ၉ ႀကိမ္ ပါခဲ႕တယ္။

ဒါေပမဲ႕ ၁ ႀကိမ္မွ မရခဲ႕ဘူး။ သူေသဆံုးေတာ့ သူ႕ စ်ာပန မွာ လူ ၇ ေယာက္ပဲ ရွိခဲ႕တယ္။

ကဲ သူ ဘယ္သူလဲ?

ေနာက္ခံျမင္ကြင္း တခုကေန စ ရေအာင္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ႀကီး ျပီးစ ဥေရာပ တိုက္မွာ နာဇီဂ်ာမန္ ေတြကို စစ္အတြင္းက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အျပစ္ေပး အေရးယူဖို႕ ႏ်ဴ ရင္ဘတ္ ခံုရံုးကို မဟာမိတ္ေတြက ဖြင့္လွစ္ခဲ့တယ္။

နာဇီေတြ က်ဴ းလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြဟာ မ်ားျပားျပီး ႀကီးမားလြန္းေတာ့ လူသမိုင္းမွာ မႀကံဳ စဖူးလို ျဖစ္ေနတယ္။

ခံုရံုး အေနနဲ႔လည္း သူတို႕ လုပ္ငန္းအတြက္ ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြ အမ်ားအျပားကို ေခၚယူခန္႕ထားရတယ္။

အဲ့ ဥပေဒပညာရွင္ေတြထဲက တေယာက္ဟာ ခံုရံုးအတြက္ အလုပ္လုပ္သေလာက္ ခံုရံုးနဲ႕ အတိုက္အခံ အျဖစ္ဆံုး ျဖစ္ေနတယ္။

သူက “ခံုရံုးဟာ နာဇီေတြကို တရားစီရင္ဖို႕ လံုေလာက္တဲ႕ ဥပေဒ ကို စြဲကိုင္ မက်င့္သံုးနိုင္ဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

ဘာျဖစ္လို႕လဲ ဆိုေတာ့ မ်ားျပားႀကီးမားတဲ့ နာဇီေတြရဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြကို စီရင္ဖို႕ လံုေလာက္တဲ့ ဥပေဒ မရွိဘူး ျဖစ္ေနတယ္” စသျဖင့္ ခံုရံုးဟာ စြမ္းေဆာင္ရည္ ခ်ိဳ႕တဲ႕ပံုမ်ိဳး ေျပာေနတယ္။

သူက ခံုရံုးအေနနဲ႕ နာဇီေတြကို စစ္ရာဇဝတ္မႈ နဲ႕ စြဲခ်က္တင္ေနတာဟာ မလံုေလာက္ဘူး ။နာဇီေတြဟာ စစ္ရာဇဝတ္မႈမကေသာ ထို႔ထက္ႀကီးမားတဲ႕ ပံုစံနဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြကို က်ဴ းလြန္ခဲ့တာျဖစ္ေႀကာင္း ၊ နာဇီေတြရဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြကို သီးသန္႔အမည္နဲ႕
အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ေတြ နဲ႔ ဥပေဒ ျပဌာန္းျပီး အေရးယူရမွာ ျဖစ္ေႀကာင္း၊ သို႕မွသာ နာဇီေတြကဲ့သို႕ ေနာက္ထပ္က်ဴးလြန္မႈမ်ိဳး ကို တားဆီးနိုင္မွာ ျဖစ္ေႀကာင္း တတြင္တြင္ ေအာ္ေနေတာ့တယ္။

သူဟာ ဥေရာပေျမမွာ ဒီစကားေတြကို ေအာ္တာ အခုဟာက ဒုတိယအႀကိမ္ေျမာက္ျဖစ္တယ္။

ပထမ အႀကိမ္သူဒီလိုေအာ္ခဲ႕တာလည္းရွိတယ္။

အဲ႕ဒီတုန္းက ပထမ ကမၻာစစ္အျပီးမွာ ေအာ္ခဲ႕တာပါ ။ သူေထာက္ျပတဲ႕ ကိစၥက ဂ်ာမနီေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ တူရကီ ကိစၥပါ။

ပထမ ကမၻာစစ္အတြင္း တူရကီျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ဦးေဆာင္ျပီး အာေမနီးယန္း လူမ်ိဳးေတြအေပၚ က်ဴ းလြန္ခဲ႕မႈေတြနဲ႕ ပတ္သတ္ျပီးေတာ့ ေအာ္ခဲ႕တာပါ။

OK သူဟာ အာေမနီးယန္း တေယာက္လား?

NO မဟုတ္ပါ။

သူဟာ ပိုလန္ဖြား ဂ်ဴ းလူမ်ိဳ း တေယာက္ပါ။

သူ႕နာမည္က Raphael Lemkin

ပိုလန္ျပည္ရဲ႕ ေတာရြာေလး တရြာမွာ ေမြးဖြားခဲ့ျပီး ၊ သူ႕အေမကိုယ္တိုင္က သူ႕ကို စာသင္ေပးခဲ႕တယ္။

သူဟာ ဘာသာစကား ၉ မ်ိဳးကို ကၽြမ္းက်င္ တတ္ေျမာက္ျပီး ေနာက္ထပ္ ၃ မ်ိဳးေလာက္ကို ဖတ္နိုင္တယ္။ ဥပေဒ ဘြဲ႕ရလည္းဟုတ္တယ္။

တရက္ သူ႕ဘဝ အေျပာင္းအလဲ စတယ္၊ သတင္းစာ တေစာင္ကေနသတင္းတပုဒ္ပါလာပါတယ္။

သတင္းက ပထမ ကမၻာစစ္ျပီးစ ဂ်ာမနီမွာျဖစ္တာပါ။

စစ္အတြင္းတုန္းက တူရကီ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ႕သူကို အာေမနီးယန္း လူငယ္တေယာက္က ေသနတ္နဲ႕ပစ္သတ္လိုက္တဲ့ သတင္းပါ။

အာေမနီးယန္း လူငယ္ကို တရားစီရင္ဖို႕ ဖမ္းဆီးထားပါတယ္။

Raphael Lemkin က ဒီသတင္းကို စိတ္ဝင္စားပါတယ္။ ဒီတရားစီရင္မႈကို မလြတ္တမ္း ေစာင့္ႀကည့္ေနခဲ႕ပါတယ္။ အာေမနီးယန္း လူငယ္ဟာ ကိုယ္တိုင္ေလ်ွာက္လွဲခ်က္ေပးပါတယ္။

သူဟာ လူသတ္မႈကို ဝန္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ ဘာ့ေႀကာင့္ သတ္ရလဲဆိုတဲ႕ အေႀကာင္းျပခ်က္ကို ရွည္လ်ားစြာ ေပးပါတယ္။

တူရကီ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဟာ ပထမ ကမၻာစစ္အတြင္း အာေမနီးယန္း လူမ်ိဳး ၈ သိန္းေက်ာ္ကို သတ္ျဖတ္ရာမွာ အဓိက အမိန္႕ေပးခဲ႕သူ မို႕ပါတဲ့၊

အာေမးနီးယန္း လူငယ္ရဲ႕ေလ်ွာက္လွဲခ်က္ဟာ ေႀကာက္စရာ တုန္လႈပ္စရာ သနားစရာ ေပါင္းစံုပါဝင္တဲ႕ အမွန္အကန္ အခ်က္အလက္ေတြပါ။
အာေမးနီးယန္း အမ်ိဳးသမီးေတြကို တူရကီ လံုထိန္းေတြက အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ မုဒိန္းက်င့္ခဲ႕တာ ၊ ကေလးေတြကို စစ္ဖိနပ္နဲ႕ နင္းေခ်သတ္ျဖတ္တာ၊
လမ္းေပၚမွာ အငတ္ေဘးနဲ႕ အာေမနီးယန္းေတြ အုပ္စုလိုက္ ေသကုန္တာ စသျဖင့္ စသျဖင့္ အာေမနီးယန္း လူငယ္ဟာ ျဖီးျဖန္းေနတာ မဟုတ္ပါဘူး၊

သူေျပာတဲ႕ အခ်က္ေတြဟာ ကမၻာ့ႀကက္ေျခနီ အဖြဲ႕၊ စစ္အတြင္း တူရကီက အေမရိကန္ သံအမတ္ရဲ႕ ေျပာႀကားခ်က္၊ သတင္းေပးပို႕ခ်က္ ဓါတ္ပံုေတြ စသျဖင့္ အေထာက္အထား အခိုင္အမာ ေတြပါဝင္ပါတယ္။

ဒါနဲ႕ပဲ တရားရံုးရဲ႕ စီရင္ခ်က္ ေရာက္လာပါတယ္။ အာေမနီးယန္း လူငယ္ဟာအျပစ္ရွိတယ္ ေသဒဏ္ေပါ့ဗ်ာ၊

ဒါေပမဲ့ ဗ်ာ

လူ၈သိန္းကို သတ္ျဖတ္ခဲ႕တဲ႕ တူရကီ ျပည္ထဲေရး ဝန္ေဟာင္းကေတာ့ အျပစ္ရွိတယ္လို႕ စီရင္ ခ်မွတ္ျပီး ေသဒဏ္အေပးမခံခဲ႕ရပါဘူး။

အာေမနီးယန္း လူငယ္သတ္လိုက္လို႔သာေသသြားတယ္။

တူရကီျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းနဲ႕သူ႕ အေပါင္းအပါရာဇဝတ္ေကာင္ေတြဟာ ဘာတရားစီရင္မႈမွ မခံရဘဲ အျပင္မွာ ေအးေအးေဆးေဆး ေနထိုင္ခြင့္ရႀကပါတယ္။

Raphael Lemkin အတြက္ ေမးခြန္းေတြ တသီႀကီးထြက္လာပါတယ္။

ဘာ့ေႀကာင့္လဲ?

လူတေယာက္ကို သတ္တဲ့ အာေမနီးယန္းလူငယ္ကို ေသဒဏ္စီရင္နိုင္ခြင့္ရွိျပီး

လူ၈သိန္းကိုသတ္ခဲ႕တဲ့ တူရကီ အာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ လြတ္ေနတာ ဘာ့ေႀကာင့္လဲဆိုတဲ႕ ေမးခြန္းကေတာ့ အဓိကပါ

လူ ၁ ေယာက္ကိုသတ္တာအတြက္ ေသဒဏ္

လူ ၈သိန္းကို သတ္တာအတြက္ တရားစီရင္မႈ နဲ႕ ျပစ္ဒဏ္မရွိ
Why?

Raphael Lemkin ဟာ သူရဲ႕ဆရာ ဥပေဒ Prof . ဆီသြားျပီး ဒီေမးခြန္းေတြ ေမးခဲ႕ပါတယ္။ သူ႕ဆရာျပန္ေျဖတဲ႕ အေျဖကေတာ့

တူရကီျပည္ထဲေရးဝန္ဟာ” သူ႕ျခံထဲမွာ ေမြးထားတဲ႕သိုးေတြကို ရိုက္ရိုက္ သတ္သတ္ ႀကိဳက္တာ လုပ္ခြင့္ရွိတာမို႕” ဥပေဒအရ ဘာမွ အေရးယူခြင့္မရွိပါတဲ့။ ဆိုလိုခ်င္တာက တူရကီနိုင္ငံရဲ႕အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္နက္ထဲမွာ ေနတဲ႕ အာေမးနီးယန္း လူမ်ိဳးေတြကို
တူရကီျပည္ထဲေရးဝန္ဟာ ႀကိဳက္တာလုပ္ခြင့္ရွိတယ္ အဲ႕ဒါကို အေရးယူနိုင္တဲ႕ ဥပေဒ မရွိဘူးဆိုတာပါပဲ။ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္တဲ႕နိုင္ငံတခုက အာဏာပိုင္အစိုးရဟာ သူ႕ပိုင္နက္အတြင္းမွာ ရွိတဲ႕ လူသားေတြကို ႀကိဳက္ရာလုပ္ပိုင္ခြင့္ရွိတယ္။ ဒီအတြက္ ဘာ ရာဇဝတ္မႈမွမေျမာက္တဲ႕သေဘာသက္ေရာက္ေနပါတယ္။ ဒီလိုကိစၥကို အေရးယူနိုင္မဲ႕ ဥပေဒ ျပဌာန္းခ်က္ မရွိဘူးဆိုတဲ႕အေနအထားပါ။

Raphael Lemkin အေနနဲ႕ ဟာခနဲ ျဖစ္သြားပါတယ္။ အာေမးနီးယန္းေတြဟာ သိုးေတြမဟုတ္ပါဘူး။ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြပါ။ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ဝင္ ၈သိန္းကို သတ္ျဖတ္တဲ႕အေပၚ အေရးယူနိုင္တဲ႕ ဥပေဒ မရွိဘူးဆိုတာဟာ ” ဘုရား၊ဘုရား လူေတြဟာ တိရစၦန္ထက္ေတာင္နိမ့္က်ေနပါေရာလား။ တိရစၦာန္ေတြရဲ႕ jungle law အရ အားႀကီးသူက စားစတမ္း / ဒါေပမဲ႕ တခါစားဖို႕ တႀကိမ္ပဲ သတ္တယ္။ လူေတြက အခ်င္းခ်င္း ၈ သိန္း ၊လူေတြရဲ႕ က်င့္သံုးမႈ ဟာ တိရိစာၦန္ေတြရဲ႕ jungle law ထက္နိမ့္က်ေနပီလား ၊ ဒါဟာ မျဖစ္သင့္ / ဒါအတြက္ ငါတိုက္ပြဲဝင္မယ္ ” စသျဖင့္ Raphael Lemkin ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ပါတယ္။

ဒီေနာက္မွာေတာ့ Raphael Lemkin ဟာ ဥေရာပတိုက္မွာက်င္းပတဲ႕ ဥပေဒ ကြန္ဖရင့္ ေတြမွာ သူ႕ရဲ႕ presentation ေတြနဲ႕ ထိုးေဖာက္ပါေတာ့တယ္။

Raphael Lemkin ရဲ႕ ဒီထိုးေဖာက္မႈဟာ သူ႕ရဲ႕ပထမ အႀကိမ္ တိုက္ပြဲပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတိုက္ပြဲမွာ Raphael Lemkinဟာ ခြက္ခြက္လန္ေအာင္ရံႈးပါတယ္။
အင္းးးးး တကယ္ေတာ့ Raphael Lemkin ရဲ႕ အရံႈးလို႕ေျပာရံုနဲ႕ မလံုေလာက္ဘူးဗ်။ ဒါဟာ မနုသလူသားထုရဲ႕ အရံႈးဗ်

ဒီအရံႈးရဲ႕ ဒဏ္ကို လူသားထုဟာ ေသြးေတြ အေလာင္းေတြ အရိုးေတာင္လိုပံုတဲ႕ ေပးဆပ္မႈေတြနဲ႕ ေပးဆပ္ရေတာ့တာပဲဗ်ာ။

kyawhlao oo ေရးထားတာကို m-media မွတဆင့္ကူးယူသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin (အပိုင္း-၂)

ပထမအႀကိမ္တိုက္ပြဲ
“”””””””””””””””””””””””””
OK ! ဒီပထမ အႀကိမ္တိုက္ပြဲမွာ Raphael Lemkin ဘာေတြထိုးေဖာက္ခဲ႕သလဲ
ဘာလို႕ရံႈးခဲ႕သလဲ ဆိုတာေတြကို နားလည္ဖို႕၊ အဲ႕ဒီေခတ္က နိုင္ငံေရးနဲ႕ နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးေနာက္ခံကို ႀကည့္ႀကည့္ႀကစို႕ရဲ႕၊

Raphael Lemkin ရဲ႕ ပထမအႀကိမ္တိုက္ပြဲဟာ ပထမကမၻာစစ္အျပီးကာလမွာပါ။ ဒီကာလရဲ႕ နိုင္ငံတကာစင္ျမင့္ကေတာ့ နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းႀကီးပါ။

Raphael Lemkin ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ဆိုးရြားလွတဲ႕ ရာဇဝတ္မႈေတြကို က်ဴ းလြန္သူေတြြဟာ (national level)နိုင္ငံေတာ္အဆင့္ အာဏာကို စြဲကိုင္ျပီး က်ဴးလြန္ခဲ႕ႀကတယ္ ျပီးေတာ့ ဒီအာဏာနဲ႕ပဲ သူတို႕ကို အေရးယူမရေအာင္ ျပန္ကာထားႀကျပန္တယ္။
ဒါဆို ဒီလူေတြကို အေရးယူဖို႕ အာဏာဟာ နိုင္ငံတခုခ်င္းစီရဲ႕ national level ထက္ပိုျမင့္ေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဆင့္ရွိတဲ႕ တနည္း international level အဆင့္ရွိေသာ အဖြဲ႕ကေန ထြက္ေပၚလာရမယ္။

Raphael Lemkin ေမ်ွာ္လင့္တဲ႕ international level ဆိုတာကေတာ့ အဲ႕ဒီ့ နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္ အသင္းႀကီး ဆိုတာပါပဲ။

ဒါေပမဲ႕ နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းႀကီးဟာ Raphael Lemkin ေမ်ွာ္လင့္သလို အာဏာ ေျပာပေလာက္ေအာင္ မရွိတဲ႕ စကၠဴ က်ား ျဖစ္ေနတာပါ။ အဖြဲ႕ဝင္ေတြဟာ ကိုယ့္ရဲ႕ကိုယ္က်ိဳ းစီးပြားအတြက္သာ ဦးတည္ခ်က္ထား အလုပ္လုပ္ေနႀကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

-စစ္နိုင္ေသာ္လည္းခ်ြတ္ျခံဳက်ေနတဲ႕ ျဗိတိန္ ျပင္သစ္ အီတလီ
-ေတာ္လွန္ေရးနဲ႕ မြစာက်ဲေနတဲ႕ရုရွား
-စစ္ရံႈးျပီး ဖရိုဖရဲျဖစ္ေနတဲ့ ဂ်ာမနီ တူရကီ စတဲ႕နိုင္ငံေတြနဲ႕ ဥေရာပဟာ ယိုင္နဲ႕နဲ႕ အေျခအေနနဲ႕ရွိေနတာပါ။

စစ္လည္းနိုင္ စီးပြားလည္းေတာင့္တဲ႕ အေမရိကန္ကေတာ့ သမုဒၵရာ ၂ ခုႀကားမွာ ေအးေဆးပဲ ေနေတာ့မယ္ဆိုျပီး ဥေရာပနိုင္ငံေရးနဲ႕ မပတ္သတ္ပဲေနတဲ႕ကာလပါ။ စစ္ရႈံးနိုင္ငံေတြကို စီမံခန္႕ခြဲခြင့္ရတဲ႕ စစ္နိုင္တဲ႕ နိုင္ငံေတြဟာ စစ္ရံႈး ဂ်ာမနီ နဲ႕ တူရကီဆီက အဆီ အသားမ်ိဳခ်ဖို႕ပဲ စီမံခန္႕ခြဲႀကပါတယ္။ စစ္အတြင္းမွာ ဘယ္နိုင္ငံက ဘယ္လိုရာဇဝတ္မႈေတြ မတရားမႈေတြက်ဴ းလြန္သလဲ ဆိုတာေတြကို ဘသူကမွ စိတ္မဝင္စားႀကပါဘူး။

ျဗိတိန္ကေတာ့ တူရကီက အာေမနီးယန္း ကိစၥကို ကိုင္တြယ္ဖို႕ႀကိဳးပမ္းႀကည့္ေပမဲ႕ အေျခအေန မဟန္ပံုရေတာ့ ဆက္မလုပ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒီလိုနဲ႕ အာေမးနီးယန္း ၈သိန္းကို သတ္ျဖတ္ခဲ႕တဲ႕ ကိစၥႀကီးဟာ ရုပ္ဆိုးပန္းဆိုး နဲ႕ ဥေရာပဥပေဒေလာကကို ေလွာင္ေျပာင္ေနပါတယ္။ လူ ၈သိန္းကို ေသြးေအးေအးနဲ႕ သတ္ဖို႕ အားေပး စီမံ လုပ္ေဆာင္ ခဲ႕ႀကတဲ႕ တူရကီျပည္ထဲေရး ဌာနက အာဏာပိုင္ေတြဟာလည္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႕ ရွင္သန္အသက္ေမြးျပီး ေအးေဆးေနထိုင္ေနႀကပါတယ္

အဲ႕ဒီေခတ္ကာလရဲ႕ နိုင္ငံေရးသမား အမ်ားစုကလည္း စစ္ပြဲအတြင္း လူသန္းခ်ီေသခဲ႕တာကြ၊ ၈ သိန္းေလာက္ ထည့္ေျပာမေနပါနဲ႕ဆိုတာမ်ိဳးပါ။

စစ္ပြဲအျပီး စစ္နိုင္တဲ႕နိုင္ငံေတြက ေမာက္မာတဲ႕စိတ္ရွိသေလာက္ စစ္ရံႈးနိုင္ငံေတြကလဲ နာက်ည္းစိတ္နဲ႕ အမ်ိဳးသားေရးအစြန္းေရာက္စိတ္ေတြနဲ႕ အတြင္းႀကိတ္ေလာင္က်ြမ္းေနႀကတာပါ။

နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းႀကီးဆိုတာလဲ စစ္နိုင္တဲ႕ နိုင္ငံေတြက စစ္ရံႈးနိုင္ငံေတြအေပၚ နိုင္ငံခ်င္းအလိုက္ အျမတ္ထုတ္ဖို႕ ျဖစ္ေနတာကလြဲရင္ တနိုင္ငံခ်င္းစီရဲ႕ ျပည္တြင္းအေရးအရာကို ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားမရွိရင္ စိတ္မဝင္စားတဲ့အတြက္
နိုင္ငံတခုခ်င္းစီမွာ ရွိတဲ႕ လူနည္းစုလူမ်ိဳးႏြယ္ေတြရဲ႕ နစ္နာမႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႕ ၊ အဲ႕ဒီနစ္နာမႈေတြ အတြက္ နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းႀကီးက ဥပေဒ စာခ်ဳပ္ တစံုတရာနဲ႕ ကုစားေပးဖို႕ ဆိုတာက မျဖစ္နိုင္တဲ႕ အေျခအေနပါ။

ဒီလိုေနာက္ခံေတြႀကားမွာ Raphael Lemkin ဟာ တိုက္ပြဲဝင္ရပါေတာ့တယ္။ Raphael Lemkin ဟာ ဥပေဒ သမားတေယာက္က္ပီပီ၊ တူရကီေတြက အာေမးနီးယန္းေတြကို က်ဴ းလြန္တဲ႕ ကိစၥမ်ိဳးအတြက္ ကိုင္တြယ္ဖို႕ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒ တရပ္ ျပဌာန္းေရး တိုက္ပြဲဝင္ပါတယ္။

ဥပမာ – ကမၻာေပၚမွာ ပင္လယ္ဓါးျပမႈဟာ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈပါ။ ဆိုလိုခ်င္တာက အစိုးရတရပ္ကျဖစ္ေစ တစံုတေယာက္ကျဖစ္ေစ ပင္လယ္ဓါးျပမႈလုပ္ရင္ က်န္တဲ့နိုင္ငံေတြက ေပါင္းျပီး က်ဴးလြန္တဲ့ သူကို ဝိုင္းျပီး အေရးယူခြင့္ရိွပါတယ္။ က်ဴးလြန္တဲ့ နိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ ကို ထည့္တြက္စရာ မလိုပါဘူး။

Raphael Lemkin ေထာက္ျပတာက ပင္လယ္ကူးသေဘၤာမွာပါတဲ႕ ကုန္ပစၥည္းေတြထက္ လူ႕အသက္ေတြက တန္ဖိုးႀကီးပါတယ္။ ဒါ့ေႀကာင့္ လိုအပ္တဲ႕ ဥပေဒ ျပဌာန္းေပးပါလို႕ သူက ေတာင္းဆိုပါတယ္။ Raphael Lemkin ရဲ႕ တင္ျပခ်က္ေတြဟာ ေခ်ပခံရတယ္ ျငင္းဆိုခံရတယ္ အေလွာင္ခံရတယ္ လ်စ္လ်ဴ ရႈခံရပါတယ္။ ေနာက္ျပီး Raphael Lemkin ရဲ႕တင္ျပခ်က္ေတြကို လူေတြက မယံုနိုင္သလိုလဲျဖစ္ေနႀကပါတယ္။ အေထာက္အထား အစံုအလင္နဲ႕ ျပသတာေတာင္ လူေတြအဲ႕ေလာက္အမ်ားႀကီး အသက္ခံရတယ္ဆိုတာ ခ်ဲ႕ကားလြန္းတာပါကြာ ဆိုတဲ႕ ကိုယ့္စိတ္ကိုယ္ျပန္လိမ္တဲ႕ psycho effect ကလဲရွိေနပါေသးတယ္။

တခ်ိဳ႕ကေတာ့ စစ္အတြင္းပဲကြာ ဒီေလာက္ေတာ့ ေသမေပါ့ ဆိုတဲ႕ေပါ့ပ်က္ပ်က္ သေဘာမ်ိဳးနဲ႕ တုန္႕ျပန္ႀကပါတယ္။ ဒီတုန္႕ျပန္ခ်က္ကို Raphael Lemkin က အာေမးနီးယန္းသတ္ျဖတ္မႈဟာ စစ္ျဖစ္ပြားျခင္းမရွိတဲ႕ေဒသေတြ စစ္နဲ႕လံုးဝပတ္သတ္စရာမရွိတဲ့ေဒသေတြမွာ စစ္နဲ႕ဘာမွမဆိုင္တဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကေလးေတြ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြ သတ္ျဖတ္ခံရတဲ႕ အေထာက္အထားေတြနဲ႕ ျပန္ေခ်ပပါတယ္။

နာမည္ဘယ္လိုေပးမလဲ
“”””””””””””””””””””””””””””””
ေနာက္ထပ္ျပသနာတခုက အသံုးအႏႈန္း terminology ျပသနာပါ။ ဟုတ္ပီ လူသားေတြရဲ႕လက္ခ်က္နဲ႕ လူသား အမ်ားႀကီးေသသြားတယ္ သိန္းခ်ီတယ္၊ စစ္ပြဲနဲ႕လဲတိုက္ရိုက္မပတ္သတ္ဘူး၊ ကဲ အဲ႕ဒါကို မင္းဘယ္လို ေခၚမလဲ။

homicide – လူသတ္မႈ
No
အမ်ားႀကီးသတ္တာကြာ – massacre
ဒါလည္း မျပည့္စံုေသးဘူး
ျဖစ္ခဲ႕တာေတြက လူသတ္မႈ အမ်ိဳးအစားခ်ည့္ မဟုတ္ဘူး
annihilation-အျပီးတိုင္ ေခ်မႈန္းဖ်က္ဆီးတာ
ဒါကလဲ လူလား ပစၥည္းလား
ေခါင္းအေတာ္စားရပါတယ္

ေနာက္ထပ္အမ်ားႀကီး terminology ေတြ ရွိပါေသးတယ္။

ခက္တာက အျဖစ္အပ်က္ တခုလံုးကို ပံုေဖာ္နိုင္ျခင္းမရွိတာပါ။

ေအာ္တိုမန္=တူရကီျပည္ထဲေရးက အာေမးနီးယန္းေတြ အေပၚ က်ဴ းလြန္ခဲ႕တာက သတ္ျဖတ္ျခင္းတခုတည္း မကပါဘူး ၊ အိမ္ေတြကေန နွင္ထုတ္တာ၊ ပစၥည္းဥစၥာေတြကို သိမ္းဆည္းပစ္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးေတြကို မုဒိန္းက်င့္တာ၊ ငတ္ေသေအာင္ထားတာ၊ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္သတ္ပစ္တာ၊ စသျဖင့္ စသျဖင့္ အစံုအစံု က်ဴ းလြန္ႀကတာပါ။

က်ဴ းလြန္ရျခင္းရဲ႕ intention=ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေရာ ဘာလဲ ၊ အာေမးနီးယန္း လူမ်ိဳ းေတြကို ေပ်ာက္ကြယ္ သြားေစခ်င္တာပါ။ လူသားမ်ိဳ းႏြယ္စု တရပ္ကို ကမၻာေျမႀကီးေပၚကေန ေပ်ာက္ကြယ္သြားေစခ်င္တာ ပါ။

ဒါဆို Crimes against Humanity= မနုသလူသားျဖစ္တည္မႈကို(အလံုးစံုျဖစ္ေစ တစိတ္တပိုင္းျဖစ္ေစ ေဖ်ာက္ဖ်က္ ဖ်က္ဆီး လိုေသာရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ )က်ဴ းလြန္သည့္ ရာဇဝတ္မႈ (အစုအေထြး)မ်ား
ဟားးး
မဆိုးဘူးေပါ့၊ ဒါေပမဲ႕ ဒီ terminology က ရွည္တယ္၊က်စ္လစ္မႈမရွိသလိုျဖစ္ေနတယ္၊ အျပင္လူတေယာက္ နားလည္ေအာင္ တိုတိုတုတ္တုတ္ နဲ႕ ထင္းခနဲ ရွင္းခနဲေတာ့ ျဖစ္မေနဘူး၊

ကိုယ္က်ိဳးကိုဂရုမထားသူ
“”””””””””””””””””””””””””””””
ကဲ terminology ေတြ ခနေခါက္ထားျပီး Raphael Lemkin ရဲ႕ တိုက္ပြဲဘာျဖစ္သြားလဲ ဆက္ႀကည့္ႀကစို႕ရဲ႕၊

Raphael Lemkin ဟာ အေလ်ွာက္ေကာင္းလို႕ အေထာင္းခံရပါေတာ့တယ္။ Raphael Lemkin ဟာ တူရကီ အာေမနီးယန္း ကိစၥကို ဥပမာ အေပးေကာင္းလြန္းလို႕ တူရကီရာဇဝတ္ေကာင္ေတြကို ေနထိုင္ခြင့္ေပးထားတဲ႕ ဂ်ာမနီ အစိုးရက မ်က္မုန္းက်ိဳးလာပါတယ္။ ဂ်ာမနီ အစိုးရက ပိုလန္အစိုးရကို Raphael Lemkin နဲ႕ပတ္သတ္ျပီး ဖိအားေပးပါေတာ့တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ ပိုလန္အစိုးရေရွ႕ေနေလး Raphael Lemkin ဟာ အလုပ္ျပဳတ္ပါေတာ့တယ္။

တရားစီရင္ေရး ကေန ဥပေဒျပဳေရးနယ္ပယ္၊ ဥပေဒျပဳေရးကေန သံခင္းတမန္ခင္း နိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ထိ ထိုးေဖာက္ေျပာေပမဲ႕ သူ႕ေျပာႀကားခ်က္ စာတမ္းတင္သြင္းတာေတြဟာ နိုင္ငံတခုခ်င္းစီရဲ႕ အမ်ိဳးသားေရး အတၱအားနဲ႕ယွဥ္လိုက္ရင္ ေက်ာက္ေတာင္ကို ႀကက္ဥနဲ႕ေပါက္သေလာက္ပဲ အရာထင္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ႕ Raphale Lemkin ဟာ လက္မေလ်ွာ့ပါဘူး။ Crimes against humanity နဲ႕ ပတ္သတ္လို႕ ေလ့လာဆဲ ေရးသားဆဲ presentation ေတြ လုပ္ျမဲပါပဲ။ လက္ခံတာ မခံတာေတြ သူ စိတ္မဝင္စားပါဘူး။ ပိုလန္နဲ႕အိမ္နီးခ်င္း ဆိုဗိယက္ အစိုးရ ရဲ႕ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈေတြကိုလဲ အနီးကပ္ေလ့လာေနခဲ႕ပါတယ္။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း-၃ )

ဒီလိုနဲ႕ အခ်ိန္ဟာ ဂ်ာမနီမွာ ဟစ္တလာ အာဏာရလာခ်ိန္ ေရာက္လာပါေတာ့တယ္။ Raphael Lemkin ဟာ ဟစ္တလာရဲ႕ မိုင္ကမ့္ စာအုပ္ကို ဖတ္ျပီး အနာဂတ္မွာ ဟစ္တလာဘာေတြ လုပ္လာလိမ့္မလဲ ဆိုတာကို ထိတ္လန္႕တႀကီးနဲ႕ ႀကိဳ ျမင္ခဲ႕ပါတယ္။ ဒီတခါ target ကေတာ့ အာေမးနီးယန္းေတြ မဟုတ္ဘူး။ Raphael Lemkin အပါအဝင္ ဂ်ဴ းလူမ်ိဳးေတြ ပါလားဆိုတာကိုလဲ သူ ႀကိဳျမင္ခဲ့ပါတယ္။

ႀကိဳျမင္ခဲ႕လို႕လဲ Raphael Lemkin ဟာ ဂ်ာမနီက ပိုလန္ကို က်ဴ းေက်ာ္တဲ႕အခါ ပိုလန္ကေန ခြာျပီး ႀကားေနနိုင္ငံတခုမွာ ခိုလႈံခြင့္အတြက္ ႀကိဳးပမ္းပါတယ္။ Raphael Lemkin ရဲ႕ ဦးတည္ရာဟာ အေမရိကန္ ပါပဲ / Raphael Lemkin ဟာ အေမရိကန္ကို တိုက္ရိုက္မသြားခင္ ဆြီဒင္မွာ အရင္ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံပါတယ္။

ပိုလန္ကေန ဆြီဒင္ကို အသြား ဆိုဗိယက္ အသိမ္းပိုက္ခံ နယ္ေျမေတြကို ျဖတ္သြားရင္း ႀကံဳလာတဲ႕ ဂ်ဴ းတိုင္းကို Raphael Lemkin က သတိေပးခဲ႕ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ ဘယ္သူကမွ သူ႕စကားကို နားမေထာင္ႀကပါဘူး ၊ စစ္ျဖစ္တာပဲ ဒုကၡေတာ့ ေရာက္မွာေပါ့ကြာ။ မင္းလို အစိုးရိမ္လြန္ျပီး အေဝးႀကီးကိုထြက္ေျပးစရာ မလိုပါဘူး ဆိုတဲ႕ တုန္႕ျပန္မႈနဲ႕ပဲ ေတြ႕ခဲ႕ရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး Raphael Lemkin ရဲ႕ မိဘ ညီအကို အရင္းေတြကေတာင္ Raphael စကားကို နားမေထာင္ႀကပါဘူး။

ဒီလိုနဲ႕ Raphael Lemkin ဟာ ဆြီဒင္မွာ ခိုလႈံ႕ခြင့္ ေတာင္းခံျပီး ေစာင့္ေနရပါတယ္၊ ဒီေစာင့္ေနစဥ္ကာလ မွာ Raphael Lemkin ဟာ အလြန္အေရးပါတဲ႕ စာအုပ္တအုပ္ကို ျပဳ စု နိုင္ခဲ႕ပါတယ္။ စာအုပ္ကေတာ့ နာဇီဂ်ာမန္ေတြဟာ သူတို႕သိမ္းပိုက္ရတဲ႕ နယ္ေျမေတြမွာ ဂ်ဴ းအပါအဝင္ လူနည္းစုေတြကို နွိပ္ကြပ္ဖို႕ ဥပေဒေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ႕ပါတယ္၊ အဲ႕ဒီ႕ ထုတ္ျပန္တဲ႕ ဥပေဒ ေတြကို ေပါင္းခ်ဳပ္လုပ္ျပီး ေရးထားတာပါ၊ နာဇီဥပေဒ reference စာအုပ္ေပါ့ဗ်ာ

Raphael Lemkin ဟာ ဆြီဒင္မွာ ခိုလႈံခြင့္ရ ျပီးေတာ့ ဆြီဒင္ကတဆင့္ အေမရိကန္ ကို ခရီးဆက္ပါေတာ့တယ္

Raphael Lemkin ဟာ US ေျမေပၚကိုေရာက္ေတာ့ သူ႕ရဲ႕တိုက္ပြဲကို ဆက္ပါတယ္၊ ဒါေပမဲ႕ ပံုစံေျပာင္းလိုက္ပါတယ္၊

အေမရိကန္ေတြအေနနဲ႕ေတာ့ Raphael Lemkin လို ဘာသာစကား ၁၀မ်ိဴ းေလာက္တတ္ျပီး ဥပေဒမွာ လန္ထြက္ေအာင္ေတာ္တဲ႕ သူတေယာက္ကို လက္လြတ္ဘယ္ခံလိမ့္မလဲ၊ အစိုးရဌာန တခုမွာ အႀကံေပးအေနနဲ႕ ေနရာေကာင္းေပးျပီးခန္႕ထားလိုက္တာေပါ့။

ဒီေတာ့ အႀကံေပးႀကီး Raphale Lemkin ဟာ ဥေရာပတိုက္က နာဇီေတြရဲ႕ ေျခလွမ္းကို အေမရိကန္ ေတြ သိလာေအာင္ သတိထားမိလာေအာင္ action တစံုတရာယူေအာင္ ေျပာဆိုခြင့္ရသလိုရွိလာပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ အေမရိကန္ေတြဟာ လူလည္ေတြပါ။ သူတို႕ဟာ သူတို႕ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္အက်ိဳ းစီးပြားအတြက္ပဲ Raphael Lemkin ဆီက အႀကံဥာဏ္ေတြ လိုခ်င္ႀကတာျဖစ္ျပီး Raphael Lemkin ေျပာတာေတြထဲက စစ္ထုတ္ယူျပီးမွ အလုပ္လုပ္ႀကတာပါ
Raphael Lemkin ကေတာ့ အေမရိကန္ အရာရွိ တေယာက္ေတြ႕တိုင္း တေယာက္မွ အလြတ္မခံပဲ ေျပာပါတယ္။

နားပူဆာတိုက္လြန္းေတာ့လဲ အေမရိကန္ေတြက Raphael Lemkin ကို အေမရိကန္ ဒုသမၼတ နဲ႕ တိုက္ရိုက္ေတြ႕ဆံု စကားေျပာခြင့္ေပးျပီး၊ အေမရိကန္ သမၼတႀကီး ရုစဗဲ႕ဆီကို တိုက္ရိုက္ စာတေစာင္ေရးခြင့္ေပးပါတယ္။

အခ်ိန္အေတာ္ေနွာင္းမွ Rapheal Lemkinဟာ ရုစဗဲ႕ဆီက ျပန္စာတေစာင္ လက္ခံရရွိပါတယ္။ ” Dr.Raphael Lemkin ေျပာတာေတြကို မွတ္သားထားေႀကာင္း သို႕ေသာ္ ေလာေလာဆယ္ဘာမွ လုပ္စရာမရွိေႀကာင္းပါ”တဲ႕

Raphael Lemkin စိတ္ဓါတ္က် သြားပါတယ္။

US အစိုးရဘက္က ”ေလာေလာဆယ္ ဘာမွလုပ္စရာမလိုေႀကာင္း” ေပမဲ့ နာဇီဂ်ာမန္ေတြကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ လုပ္စရာရွိတာေတြကို ျဖတ္ျဖတ္လတ္လတ္ လုပ္ေဆာင္ေနပါျပီ၊

သိန္းခ်ီတဲ႕ ဂ်ဴ း ေတြကို ကန္႕သတ္ရပ္ကြက္ေတြမွာ ခ်ဳပ္ထားျပီး အစာေရစာ ကို limit နဲ႕ ေပးသယ္တာမ်ိဳး၊ ဂ်ဴ းဆိုင္ေတြ ဖ်က္သိမ္း ၊ဂ်ဴ းေတြကို တံဆိပ္ကပ္ စတာေတြကေန သန္စြမ္းတဲ႕ဂ်ဴ းေတြကို စစ္လက္နက္စက္ရံုေတြမွာ အင္အားသံုးခိုင္းေစ၊ ခိုင္းမရတဲ့ သက္ႀကီးရြယ္အိုေတြနဲ႕ ေရာဂါသည္ေတြကို ကိုယ့္ဖာသာက်င္းတူးခိုင္းျပီး လက္မရြံတပ္ေတြနဲ႕ ပစ္သတ္ စသျဖင့္ သတင္းတခ်ိဳ႕ဟာ ေဝွ႕ျပီးတက္လာပါတယ္။

နာဇီေတြအေနနဲ႕ ဒီအလုပ္ေတြကို လ်ွိဳ႕ဝွက္ျပီး ဘယ္ေလာက္လုပ္လုပ္ စြန္႕စားျပီး ဂ်ဴ းဟန္ေဆာင္ျပီး စခန္းထဲကို အေသခံဝင္ျပီး၊ ကင္မရာ အေသးေလးေတြနဲ႕ သတင္းပို႕တဲ့ လူစြမ္းေကာင္းအခ်ိဳ႕ေႀကာင့္ ဒီသတင္းေတြ ထြက္လာတာပါ။ (နာဇီေတြလုပ္ရပ္ရဲ႕ အစအဆံုးရုပ္လံုးကေတာ့ စစ္ႀကီးျပီးမွ ေပၚလာတာပါ)

Raphael Lemkin ဟာ အပူမီးႀကြလာပါတယ္။ သူကပူသေလာက္ အေမရိကန္ေတြကေတာ့ ေအးေဆးပါ။ ႀကားေနေရးဝါဒီ အေမရိကန္နိုင္ငံေရးသမားေတြကို Raphael Lemkin ထိုးမေဖာက္နိုင္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ Raphael Lemkin ဟာ သူထိုးေဖာက္နိုင္မဲ႕ သူေတြဘက္ကို လွည့္ရပါတယ္။ အဲ့ဒီလူေတြကေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္သူေတြပါပဲ၊ Raphael Lemkin ဟာ အေမရိကန္ျပည္သူေတြရဲ႕ လူထုေဟာေျပာပြဲေတြ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ သူ႕ရဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြကို ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးပါတယ္။

နိုင္ငံေရးသမားေတြက ေျပာရခက္သေလာက္ ျပည္သူေတြနဲ႕ တက္ႀကြလႈပ္ရွားသူေတြက Raphael Lemkin ကို လက္ခံႀကပါတယ္။ဒါေပမဲ႕ ျပသနာ တခုေတာ့ရွိပါတယ္။ ျပသနာကလဲ အသစ္မဟုတ္ပါဘူး၊ အေဟာင္းပါ၊ Terminology ျပသနာပါ။

သာမန္လူထုနားလည္လြယ္ေအာင္၊ အဓိပၸါယ္လည္းထိမိေအာင္၊ တိုတိုတုတ္တုတ္ျဖစ္ျပီး၊ နားေထာင္ရသူ ရင္ထဲ နင့္ခနဲ ျဖစ္ေစတဲ့ Terminology မ်ိဳးျဖစ္ရမွာပါ။

Raphael Lemkin ဟာ ဘာသာစကား ၁၀မ်ိဳ းေက်ာ္ေလာက္က်ြမ္းက်င္သူပါ။ ဒီအခ်က္ဟာ သူ႕ကို အမ်ားႀကီးအေထာက္အပံ႕ေပးပါတယ္၊ ဒီလိုနဲ႕ သူဟာ အသံုးအႏႈန္း တခုကို စတင္မိတ္ဆက္လိုက္ပါတယ္။

မူလ အဂၤလိပ္စာမွာ မရွိေသးတဲ႕ အသံုးအႏႈန္းတခုပါ။ ဂရိ နဲ႕ လက္တင္ words ၂ ခုကို ေပါင္းစပ္ျပီး သူထြင္လိုက္တဲ႕ terminology က Raphael Lemkin ရဲ႕ သမိုင္း ကိုသာမက လူသားေတြရဲ႕ သမိုင္း ကို အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲသြားေစပါေတာ့တယ္။
အိုင္းစတိုင္းရဲ႕ E=mc2(ထပ္ကိန္းတင္မရလို႕နားလည္ေပးပါ) လိုပဲ လ႔ူသမိုင္းကို အေျပာင္းအလဲျဖစ္သြားေစပါေတာ့တယ္။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၄ )

လူသားဆိုတာ Homo sapiens၊ လူသားရဲ႕ Genus နဲ႕ species ေပါ့ဗ်ာ၊

ေနာက္ျပီးက်ေနာ္တို႕ သိတဲ႕ bacteriocidal , fungicidal အဲ႕စာလံုးေတြမွာ ပါတဲ႕ cide ဆိုတာ သတ္တာေပါ့ဗ်ာ။

Dr.Raphael Lemkin က Genus ဆိုတဲ႕စာလံုးနဲ႕ Cidal ကို ေပါင္းျပီး Terminology အသစ္တခု ထြင္လိုက္တယ္ဗ်။

(ဂရိ word ”Genos”= tribe or race နဲ႕ လက္တင္ word ”Caedere” ကို ေပါင္းျပီးတီထြင္လိုက္တယ္လို႕ေျပာရင္ ပိုတိက်မယ္ဗ် )

ထြင္လိုက္တဲ႕ စာလံုးအသစ္က
” Genocide တဲ့ဗ်ာ ”

စတင္ႀကားရတဲ့ လူတေယာက္ဟာ ဒီ စာလံုးေႀကာင့္ စိတ္နွလံုးကို ဆြဲညွစ္လိုက္သလို ခံစားရတယ္ လို႕ေျပာတယ္။

Genocide ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကဘာလဲ ? ဒီစာလံုးရဲ႕ ျဖတ္သန္းမႈ ခရီးစဥ္ေတြ ၊ သူ႕ရဲ႕ လူ႕သမိုင္းအေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြဟာ ႀကီးလြန္းလွပါတယ္၊ ဒါေပမဲ့ သာမန္လူေတြအဖို႕ သတိမမူမိေလာက္ေအာင္ကို ဒီစာလံုးက မုန္တိုင္းရဲ႕ဗဟို တခုလိုျငိမ္သက္ေန တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ သူလႈပ္ပီဆိုရင္ေတာ့ နိုင္ငံေတြ ျပိဳကြဲတတ္တယ္၊ ပထဝီ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြ ေျပာင္းလဲတတ္ပါတယ္။

က်ေနာ့္ အေနနဲ႕ ဒီေနရာမွာ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕ လူတေယာက္အေႀကာင္းေရးရာကေန Genocide ဆိုတဲ႕ စကားလံုးကို ရွင္းဖို႕လိုလာပါျပီ။ ဒါဟာ က်ေနာ္လို သာမန္လူတေယာက္ရဲ႕ အရည္အခ်င္းနဲ႕ မထိုက္တန္ေပမယ့္ post ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္အရ ေရးရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

Genocide နဲ႕ ပတ္သက္ျပီး

၁။ ဒီစကားလံုးရဲ႕ ျဖတ္သန္းခဲ့ရမႈ
၂။ ဒီစကားလံုးကို ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုမလဲ
၃။ ဒီစကားလံုးဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ လူသားသမိုင္း ကမၻာ့သမိုင္းမွာ သက္ေရာက္မႈ ရွိသလဲ
ဆိုတာေတြကိုေတာ့ ရွင္းမွ ရမွာပါ

၁။ genocide ဆိုတဲ႕ စကားလံုးရဲ႕ ျဖတ္သန္းခဲ႕ရမႈ
—————————————————–
– genocide ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ၁၉၄၄ ခုနွစ္မွာ Raphael Lemkin က စတင္တီထြင္ သံုးစြဲခဲ႕တယ္ / သံုးစြဲစြဲခ်င္း လူေတြဟာ လက္ခံျပီး ဆက္လက္သံုးစြဲႀကတယ္

– အဘိဓါန္ျပဳစုေရး တာဝန္ယူထားတဲ႕ တကၠသိုလ္ အသီးသီးကလဲ ဒီစကားလံုးကို english word တခုအျဖစ္လက္ခံျပီး အဘိဓါန္ေတြမွာ ထည့္သြင္းေပးခဲ႕ႀကတယ္။

– ဒုတိယ ကမၻာစစ္အျပီး ဖြဲ႕ခဲ႕တဲ႕ န်ဴ ရင္ဘတ္ စစ္ခံုရံုးရဲ႕ စီရင္ခ်က္ အခ်ိဳ႕ မွာ ဒီစကားလံုးကို သာမန္အဂၤလိပ္ စကားလံုး တလံုးအေနနဲ႕ သံုးစြဲခဲ႕တယ္။

– ၁၉၄၈ ဒီဇင္ဘာ ၉ မွာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံက Genocide နဲ႕ပတ္သတ္တဲ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဆင့္သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ကို ခ်ဳပ္ဆိုနိုင္ခဲ႕ျပီး Genocide ဟာ ဥပေဒအရ အဓိပၸါယ္ သက္ေရာက္တဲ႕ စကားလံုးတလံုးျဖစ္လာခဲ႕တယ္

(ဒီအဆင့္တိုင္း အဆင့္တိုင္းမွာ ရွိတဲ႕ Dr.Raphael Lemkin ရဲ႕ အားထုတ္မႈေတြေႀကာင့္ သူ႕ကို Genius လို႕ က်ေနာ္က ယူဆတာပါ)

၁၉၄၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ နိုင္ငံအသီးသီးက genocide တားဆီးေရးအတြက္ ဥပေဒျပဌာန္းတာေတြ။ ၁၉၉၀ ျပည့္နွစ္ေက်ာ္မွ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္ခံုရံုးဖြဲ႕ျပီး genocide ဆိုတဲ႕ နာမည္တပ္ျပီး တရားစြဲတာေတြ ၊ဒီလို steps ေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။

၂။Genocide ကို ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္ဆိုမလဲ
—————————————————
(က် ေနာ့္ အရည္အခ်င္းနဲ႕ မလံုေလာက္နိုင္တဲ႕ ေခါင္းစဥ္မို႕ မေရးမျဖစ္လို႕သာေရးရတယ္ နားလည္ေပးႀကပါ)

Genocide ကို ျမန္မာလို ဘာသာျပန္ႀကတာအေတြ႕မ်ားတာကေတာ့ ” လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ ” ပါ။ တိုက္ရိုက္ လံုးေကာက္ အဓိပၸါယ္နဲ႕ ဘာသာျပန္ထားတဲ႕သေဘာပါ။ မွားလားဆိုေတာ့ မမွားပါဘူး၊
ဒါေပမဲ႕ မျပည့္စံုပါဘူး၊ ”လူမ်ိဳးတုန္း ”ဆိုတဲ႕ဟာက သိပ္ျပသနာမရွိေပမဲ႕ ”သတ္ျဖတ္မႈ” ဆိုတာက အေတာ္ေလးကို မျပည့္မစံု ရွိလွပါတယ္။

အလြယ္ဆံုးနားလည္ေအာင္ ေျပာရ ရင္ ”သတ္ျဖတ္မႈ” လို႕ေျပာတာက genocide က ဆိုလိုခ်င္တဲ႕ ျဖစ္စဥ္ႀကီးထဲက အစိတ္အပိုင္း တရပ္ကိုပဲ ေဖာ္ျပနိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။

genocide က ဆိုလိုခ်င္တဲ႕ ျဖစ္စဥ္ဟာ သတ္ျဖတ္မႈတခုတည္းကိုသာမကပဲ လူအဖြဲ႕အစည္းတခုကို ထြက္ေျပးရေအာင္လုပ္တာ အငတ္ထားတာ ေဆးကုခြင့္မေပးတာ စသျဖင့္ စသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာလုပ္ရပ္ေတြပါဝင္ပါတယ္

ဒီေနရာမွာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတခုဆိုတာ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးလည္းျဖစ္နိုင္သလို ဘာသာေရးအုပ္စုတစု ဒါမွမဟုတ္ လူတန္းစားအစုအေဝးတရပ္ လည္းျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

apple ဆိုတဲ႕ စကားလံုးကို စဥ္းစားႀကည့္ရေအာင္။apple ဆိုတာ အသီးတမ်ိဳးေပါ့ဗ်ာ (သူ႕မွာသတ္မွတ္ထားတဲ႕ characteristic ေတာ့ ရွိတာေပါ့)။ ဒါေပမဲ႕ apple လို႕ တလံုးတည္းက descriptive purpose ရည္ရြယ္ခ်က္သာ ရွိျပီးေတာ့ စားဖို႕ ဘုရားတင္ဖို႕ ပုပ္သြားေစဖို႕ဆိုတဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ အဓိပၸါယ္ကို မေပးပါဘူး။

genocide ဆိုတဲ႕ စာလံုးကေတာ့ သူ႕တလံုးတည္းကေနတင္ကို ေပးတဲ႕အဓိပၸါယ္က genocide လို႕ေျပာလိုက္တာနဲ႕ အဲ႕ဒါရဲ႕ေနာက္မွာ genocide အက်ဴ းလြန္ခံရတဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းကို အထိေရာက္ဆံုးနည္းနဲ႕ ကာကြယ္ေပးဖို႕နဲ႕ genocide က်ဴ းလြန္သူကို အေရးယူအျပစ္ေပးဖို႕ ကခြဲမရေအာင္ တြဲပါျပီးသားပါ။

ဘာျဖစ္လို႕လဲ ဆိုေတာ့ genocide ကို စတင္တီထြင္သံုးစြဲတဲ႕ Dr.Raphael Lemkin ကိုယ္တိုင္က အဲ႕ဒီ ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႕ တီထြင္ခဲ႕တာျဖစ္ျပီး အဲ႕လိုအေရးယူဖို႕ကိုလဲ ကုလသမဂၢမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ရွိျပီးသားမို႕ပါ /

ရိုးရွင္းတဲ႕ အေတြးေလးေတြးႀကည့္မယ္။
လူတေယာက္ အသက္ရွင္ဖို႕ စားေရး ဝတ္ေရး ေနေရး က်န္းမာေရးက မရွိမျဖစ္ပါ ၊ အဲ႕လိုလူေတြနဲ႕ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းတရပ္(လူမ်ိဳးတမ်ိဳး) ရွင္သန္ရပ္တည္ဖို႕က လဲ စား၊ဝတ္၊ ေန ေရး က်န္းမာေရးက မရွိမျဖစ္အျပင္ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚရွင္သန္ဖို႕ မ်ိဳးပြားခြင့္ ပညာလက္ဆင့္ကမ္းခြင့္ ကပါ ထပ္ပါလာ ပါတယ္။ ဒါဆို လူမ်ိဳးတရပ္ ရွင္သန္ရပ္တည္ဖို႕ စား ဝတ္ ေနေရး က်န္းမာေရး ပညာေရး မ်ိဳးဆက္ပြားခြင့္ နဲ႕တင္ လံုေလာက္ျပီလား။

မလံုေလာက္ေသးဘူး။ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးရဲ႕ ဘာသာစကား ထံုးတမ္းဓေလ့ စသျဖင့္ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာေတြပါ ထပ္ေပါင္းရေသးသဗ်၊ ဒီေတာ့ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးရဲ႕ ရွင္သန္ရပ္တည္မႈအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို မ႐ ရွိေစရန္ ေလ်ာ့နည္းေစရန္ ယိုယြင္းေစရန္ လုပ္ေဆာင္မႈေတြဟာ genocide ေအာက္မွာ အက်ံဳးဝင္လာပါတယ္။

ဒါဆို လယ္ယာလုပ္ကိုင္ ခြင့္မေပးတာ (လယ္သိ္မ္းတာ,လယ္ယာပစၥည္းေတြကို သိမ္းဆည္းပစ္တာ) genocide အထေျမာက္တယ္ေပါ့ (လယ္လုပ္မရေတာ့ စားဖို႕ အစာ မရေတာ့ဘူးေလ)

ဟ ဒါဆို လယ္ေတြသိမ္းေနတာ genocide ေပါ့။ မဟုတ္ေသးဘူးဗ် / genocideဆိုတာ အဲ႕လို action ေတြအျပင္ intention တခုပါမွ

ဘာ intention လဲဆိုေတာ့ ” မနုသလူသား အဖြဲ႕အစည္းတရပ္(အမ်ိဳးအႏြယ္စု တစု)ကို အလံုးစံုျဖစ္ေစ တစိတ္တပိုင္းျဖစ္ေစ ဖ်က္ဆီးေဖ်ာက္ဖ်က္လို ေသာ ” ရည္ရြယ္ခ်က္ေပါ့ဗ်ာ။

ေဆးတကၠသိုလ္ part 1 forensic မွာ သင္ရတဲ႕ homicide=လူသတ္မႈမွာ ပါတဲ့ ”ေသေစလိုေသာရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္”ဆိုတဲ႕ သေဘာေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိပါတယ္ မရွိဘူးဆိုတာကို ဘာနဲ႕ ဆံုးျဖတ္မလဲ။ အေသးစိတ္ေတြရွိေပမဲ႕ အကုန္မေရးေတာ့ဘဲ ထင္သာျမင္သာနိုင္တဲ႕ အခ်က္တခ်ိဳ႕ကိုသာ ေရးပါေတာ့မယ္။

ပစ္မွတ္အျဖစ္သတ္မွတ္ခံထားရတဲ႕ လူမ်ိဳးစု ကို နွိမ္ေပါက္နဲ႕ မလိုလားတဲ႕ နာမည္နဲ႕ တံဆိပ္ကပ္တာ၊ ဥပမာ သူတို႕ရဲ႕မူလနာမည္ကို မေခၚဘဲ ဖားျပဳပ္ေကာင္ေတြ၊ ပိုးဟပ္ေတြ၊ ဝက္တပိုင္းေကာင္ေတြ၊ ငမဲေကာင္ေတြ ၊ ဘီလူးလိုရုပ္ဆိုးေကာင္ေတြ အစ ရွိသျဖင့္ေပါ့ဗ်ာ။
( ဗမာျပည္မွာဆိုရင္ေတာ့ mုလား ; ခိုးဝင္ ; ေသြးေနွာ စသျဖင့္ေခၚေဝၚတာေတြေပါ့ဗ်ာ )

ဒီလိုနွိမ္ေပါက္နဲ႕ ေခၚဖို႕ကို လမ္းေဘး လက္ဘက္ရည္ဆိုင္မွာ အာေပါင္အာရင္းနဲ႕ လႈံ႕ေဆာ္ေနရာကေန နိုင္ငံေတာ္အဆင့္ပိုင္ ေရဒီယို ရုပ္ျမင္သံႀကားကေန လႈံ႕ေဆာ္တာ ေခၚေဝၚတာထိ ပါဝင္ပါတယ္။
လူ႕သဘာဝ အရ လူတေယာက္အသက္ခံရတာကို ဘယ္သူမွ အေႀကာင္းမဲ႕ ဝမ္းသာမေနပါဘူး ။ ဝမ္းမနည္းဘူးဆိုရင္ေတာင္ အနည္းဆံုး တုန္လႈပ္မိမွာပါ။ ”ဟာ ဥပေဒ စိုးမိုးေရးက အေတာ္ပ်က္ေနပါလား ငါတို႕ေတာင္လံုျခံဳပါ့မလား”ဆိုတဲ႕ခံစားမႈမ်ိဳးက ေတာ့ တခ်က္ေတာ့ ဝင္လာမိမွာပါ။

အဲ႕လိုလူ႕သဘာဝနဲ႕ ဆန္႕က်င္ျပီး ” ဟာ အဲ့ ဝက္တပိုင္းေကာင္ေတြ အသတ္ခံရတာ ဝမ္းသာတယ္ ခ်သာခ် ” ေဟးဟားနဲ႕ လူအုပ္စုဖြဲ႕ျပီး ေထာက္ခံမႈေတြရွိလာရင္ / နိုင္ငံတြင္းမွာ ရွိတဲ႕ အတိုက္အခံနိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ အစိုးရက လြန္က်ဴးေနတာကို ျမင္ပါလ်က္နဲ႕ ႏႈတ္ဆိတ္ေနတာ သို႕မဟုတ္ ေျဗာင္ျဖစ္ေစႀကိတ္ပုန္းျဖစ္ေစ အားေပးေထာက္ခံတာ။

ဒါေတြဟာ genocide မွာပါတဲ႕ intention ရွိေနပီဆိုတာရဲ႕ warning sighs ေတြထဲကတခ်ိဳ႕ပါပဲ၊

ဒါဆို genocide ကို ဘယ္လို နည္းလမ္းေတြနဲ႕ က်ဴးလြန္ႀကသလဲ။ က်ေနာ္တို႕ မ်က္စိထဲ ေျပးျမင္တာက နာဇီေတြက လူေတြကို စခန္းထဲထည့္ ဓါတ္ေငြ႕ေတြလႊတ္ အေလာင္းေတြကိုမီးရႈိ႕ စသျဖင့္ ေပါ့

ဟုတ္ပါတယ္ ဒါက လူသိမ်ားတဲ႕ နာဇီေတြရဲ႕ နည္းလမ္းေတြေပါ့ ၊တျခားနည္းလမ္းေတြ ရွိပါေသးတယ္။ က်ေနာ္အေပၚမွာ ေရးျပီးသားပါ။ စား ဝတ္ ေနေရး ပညာေရး က်န္းမာေရး မ်ိဳး ဆက္ပြားခြင့္ နဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈေတြကို ယိုယြင္းေအာင္ ေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ လုပ္တဲ႕နည္းေတြ အမ်ားႀကီး အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။

အရိုးရွင္းဆံုး
intention + လယ္သိမ္းတာ
intention + ငါးဖမ္းခြင့္မေပးတာ
intention+ စပါးေတြကို သိမ္းယူသြားတာ
intention+ အတင္းအႀကပ္ သားဆက္ျခားေစတာ
intention+ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ကို ျဖစ္ေစ တေယာက္ခ်င္းကို ျဖစ္ေစ သတ္ျဖတ္တာ

စသျဖင့္ စသျဖင့္ အစံုအလင္အပါပဲ

ဟုတ္ကဲ႕ genocide ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကို ဒီေလာက္နဲ႕ပဲ ရပ္ႀကစို႕လားဗ်ာ။ (genocide ျဖစ္စဥ္ကို စိတ္ဝင္စားသူေတြအဖို႕ 8 stages of genocide ဆိုျပီး စနစ္တက် ေရးသားထားတဲ႕ စာတမ္းေတြမွာ ဆက္ေလ့လာေစခ်င္ပါတယ္)

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၅ )

၃။Genocide က ဘယ္ေလာက္အထိ လူသားသမိုင္း မွာ သက္ေရာက္မႈရွိသလဲ
————————————————————————————
ဒါကို ဘာနဲ႕တိုင္းတာမလဲဆိုေတာ့ genocide က ျပဌာန္းထားတဲ႕ က်ဴ းလြန္သူကို အေရးယူေရး နဲ႕ အက်ဴ းလြန္ခံရသူကိုကာကြယ္ေပးေရး ဆိုတဲ႕ အခ်က္ေတြက ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ႕ ပထဝီနိုင္ငံေရး အေပၚမွာ ဘယ္ေလာက္ထိသက္ေရာက္မႈ ရွိသလဲ ၊ သက္ေရာက္မႈက ဘယ္ေလာက္ထိတာရွည္ခံသလဲ ဆိုတာေတြနဲ႕တိုင္းတာရမွာပါ။

ဒီအတြက္ ဥပမာ အေနနဲ႕ ၂၀ရာစု အဆံုးသတ္ခါနီးမွာ ျဖစ္ခဲ႕တဲ႕ Kosovo ခြဲထြက္ေရးကိစၥကို ႀကည့္ရေအာင္ပါ။ ဘာလို႕ က်ေနာ္ Kosovo ကို ေရြးရသလဲဆိုေတာ့ Kosovo ကိစၥဟာ genocide awareness အရွိဆံုးအခ်ိန္မွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ႕လို႕ပါ

၁၉၉၈ ခုနွစ္ information analysis လုပ္ရတဲ႕ CIA အရာရွိဟာ ဓါတ္ပံုတပံုကို ႀကည့္ေနပါတယ္။ ဓါတ္ပံုကေတာ့ ေမွာင္မည္းလွတဲ႕ ေကာင္းကင္ကိုေနာက္ခံထားလို႕ တလက္လက္နဲ႕ေတာက္ပေနတဲ႕ ႀကယ္စုေလးေတြကို ျမင္ေနရသလိုပါပဲ။ ဒါေပမဲ႕ ဒီဓါတ္ပံုက ေကာင္းကင္ႀကီးကို ရိုက္ထားတာမဟုတ္ဘဲ၊ ေကာင္းကင္ထဲက ျဂိဳဟ္တုကေန ကမၻာေျမျပင္ကို ျပန္ရိုက္ထားတာပါ။ ကမၻာေျမျပင္ရဲ႕ ဘယ္ေနရာလဲဆိုေတာ့ ဥေရာပတိုက္ ဆားဗီးယားနိုင္ငံရဲ႕ေတာင္ပိုင္း ကိုဆိုဗို ေဒသ ေလးကိုပါ။

မည္းေမွာင္ေနတာကေတာ့ ကိုဆိုဗိုေဒသ ရဲ႕ေတာအုပ္ေတြျဖစ္ျပီး တလက္လက္နဲ႕ ေတာက္ပေနတာေတြကေတာ့ ေတာအုပ္ထဲမွာ ဖိုထားတဲ႕ မီးဖိုေလးေတြပါ။ ဘယ္သူေတြက မီးဖိုထားလဲဆိုေတာ့ ဆာဘ္ပုလိပ္ေတြနဲ႕ ျပည္သူ႕စစ္ေတြက လိုက္သတ္ေနလို႕ ထြက္ေျပးပုန္းေအာင္းေနရတဲ႕ ကိုဆိုဗို အလ္ေဘးနီးယန္း ေတြက ဖိုထားတာပါ။ CIA အရာရွိအေနနဲ႕ ဒီလို ဓါတ္ပံုမ်ားစြာကို ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္နွစ္ေတြအတြင္းမွာ ခဏခဏ ျမင္ဖူးပါတယ္။ အဲ႕ဒီတုန္းကေတာ့ ဆားဗီးယား နိုင္ငံရဲ႕ ကပ္ရပ္ အိမ္နီးခ်င္း ေဘာ့စ္နီးယား နိုင္ငံအတြင္းမွာပါ။ အဲ႕ဒီတုန္းက မီးဖိုေလးေတြ ဖိုခဲ႕ရသူေတြကေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယန္း လူမ်ိဳးေတြပါ။

အ့ဲ ေဘာ့စ္နီးယန္းေတြကို အမဲလိုက္သလို လိုက္ျပီးသတ္ျဖတ္ခဲ႕သူေတြကလဲ ဆာ့ဘ္လူမ်ိဳး ပုလိပ္ေတြနဲ႕ ျပည္သူ႕စစ္ေတြပါပဲ။ ဆားဗီးယားနိုင္ငံ သမၼတ မီလိုစီဗစ္ ဟာ ေဘာ့စ္နီးယား မွာ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ လူသတ္ပြဲေတြ မုဒိန္းက်င့္စခန္းေတြ ေခ်ြးတပ္စခန္းေတြ တည္ေဆာက္ျပီး ဆာဘ္လူမ်ိဳး မဟုတ္သူေတြကို မ်ိဳးျဖဳတ္သုတ္သင္လ်က္ ႀကီးျမတ္ေလေသာ မဟာ ဆားဗီးယား နိုင္ငံေတာ္ကို တည္ေထာင္ဖို႕ ႀကံရြယ္ခဲ့သူပါ။

သူ႕ရဲ႕ အႀကံအစည္ေတြဟာ ေဘာ့စ္နီးယားမွာ မေအာင္မျမင္နဲ႕ အဆံုးသတ္ခဲ႕ရတယ္လို႕ ေျပာလို႕ရေပမဲ့ ဆာဘ္လူမ်ိဳး မဟုတ္သူ ၃သိန္းနီးပါးေလာက္ကိုေတာ့ မ်ိဳးျဖဳတ္ပစ္နိုင္ခဲ့ပါတယ္။ မီလိုဆီဗစ္အေနနဲ႕ ဆာဘ္လက္နက္ကိုင္ေတြအားလံုး ေဘာစ္နီးယားနိုင္ငံအတြင္း ( က်ဴ းေက်ာ္သိမ္းပိုက္ထားတဲ႕နယ္ေျမေတြ ) ကေန ထြက္ခြာ ဖို႕ အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ႕ NATO အဖြဲ႕နဲ႕ သေဘာတူခဲ႕ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ လူသိန္းခ်ီသတ္ျဖတ္ခဲ႕တဲ႕ မီလိုဆီဗစ္ အေနနဲ႕ တရားစြဲခံရျခင္း အျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရျခင္း တစံုတရာ မရွိပဲ ဆားဗီးယား နိုင္ငံေတာ္ရဲ႕သမၼတ အျဖစ္ ဆက္လက္တည္ရွိဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ မီလိုဆီဗစ္ ရဲ႕ မဟာဆားဗီးယား အိပ္မက္ဟာ ဆက္လက္မက္လို႕ေကာင္းဆဲပါပဲ

ဒီတခါ သူ႕အိပ္မက္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္မဲ႕ေနရာကေတာ့ ဆားဗီးယားနိုင္ငံေတာင္ပိုင္းက ကိုဆိုဗို ေဒသေလးပါပဲ။ ဒီေဒသ မွာ ၁၂ရာစုကတည္းက အေျခခ်ေနထိုင္လာခဲ႕တဲ႕ အလ္ေဘးနီးယန္း လူမ်ိဳး ေတြနဲ႕ ဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြဟာ ရန္ေစာင္ေနခ႕ဲႀကတာပါ ၊ ေဘာ့စ္နီးယားတုန္းက NATO အဖြဲ႕ကို အေလ်ာ့ေပးခဲ႕ရတဲ႕အတြက္ မဟာဆားဘီးယားေခါင္းေဆာင္မီလိုဆီဗစ္ အဖို႕ က်ဆင္းခဲ႕ရတဲ႕ သိကၡာေတြကို ျပန္ဆည္ဖို႕ ကိုဆိုဗို ဟာ ေနရာေကာင္းပါပဲ၊

မီလိုဆီဗစ္ရဲ႕ လုပ္ရပ္ေတြကေတာ့
-ကိုဆိုဗိုမွာ ရွိတဲ႕ အလ္ေဘးနီးယန္းေတြရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ကို ရုပ္သိမ္းလိုက္တယ္။
-အစိုးရဝန္ထမ္းေတြထဲက အလ္ေဘးနီးယန္း လူမ်ိဳး ေတြကို အလုပ္ထုတ္ပစ္လိုက္တယ္။
-အလ္ေဘးနီးယန္း ေက်ာင္းသားေတြကို ေက်ာင္းထုတ္ပစ္လိုက္တယ္။
အလ္ေဘးနီးယန္းေတြက ဆႏၵျပ သပိတ္ေမွာက္ လုပ္ေတာ့ ႀကမ္းႀကမ္းတမ္းတမ္း ကိုင္တြယ္ပစ္လိုက္တယ္။

မဟာဆားဗီးယား ေခါင္းေဆာင္ သမၼတႀကီးမီလိုဆီဗစ္ဟာ ဆာဘ္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ အလည္မွာ အမ်ိဳးသားေရးကယ္တင္ရွင္ႀကီးအျဖစ္ ဂုဏ္တက္လာပါျပီ။

အလ္ေဘးနီးယန္းေတြရဲ႕ တုန္႕ျပန္မႈကေတာ့ KLA ေခၚ Kosovo Liberation Army ပါပဲ။ ရသမ်ွ ပိုက္ဆံစု နီးစပ္ရာကေန လက္နက္ဝယ္ ျပီး ဆာဘ္စစ္တပ္ နဲ႕ ရဲစခန္းေတြကို ျခံဳခိုတိုက္တာေတြ ဝင္စီးတာေတြ လုပ္ေတာ့တာပါပဲ။ ဒါဟာ မီလိုဆီဗစ္ လိုခ်င္တဲ႕အကြက္ပါပဲ။ KLA ကို အေႀကာင္းျပျပီး ဆာဘ္တပ္မေတာ္နဲ႕ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဟာ အလ္ေဘးနီးယန္း ေတြကို အႀကမ္းဖက္လို႕ တံဆိပ္ကပ္ခြင့္ရျပီး အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ ေမာင္းထုတ္ခြင့္ လိုင္စင္ ရတဲ႕သေဘာပါ။ မီလိုဆီဗစ္ အတြက္ အားသာခ်က္က ကိုဆိုဗိုဟာ ဆားဗီးယား အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ ပိုင္နက္အတြင္းက နယ္ေျမျဖစ္ျပီး KLA ဟာလဲ အေမရိကန္ရဲ႕ အႀကမ္းဖက္စာရင္းသြင္းခံထားတဲ႕ အဖြဲ႕ျဖစ္ေနတာပါပဲ။

မီလိုဆီဗစ္ ရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႕ ေဘာစ္နီးယားမွာ ျဖစ္ခဲ႕တာေတြကို Kosovo မွာ ျပန္ျမင္လာရတဲ႕ CIA အငယ္တန္းနဲ႕ အလတ္တန္း အရာရွိေတြဟာ အေထာက္အထား အစံုအလင္နဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြ တင္ခဲ႕ႀကပါတယ္။ဒါေပမဲ႕ တစံုတရာ action ယူလာလိမ့္မယ္လို႕ေတာ့ ေမ်ွာ္လင့္ခ်က္သိပ္မထား ခဲ႕ႀကပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လဲ ဆိုေတာ့ ေဘာ့စ္နီးယားမွာတုန္းကလဲ သူတို႕ ဒီလို အစီရင္ခံစာေတြ တင္ဖူးေပါင္းမ်ားလွပါျပီ
အေမရိကန္ အစိုးရ ကေတာ့ မလြဲမေရွာင္သာမွပဲ action ယူခဲ႕တာပါ။

(ဆာ့ဘ္ေတြဟာ ေဘာ့စ္နီးယားမွာရွိတဲ႕ ကုလသမဂၢ အေစာင့္အေရွာက္နယ္ေျမကို ဝင္တိုက္ျပီး UN ျငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ေတြကို ဓါးစာခံဖမ္းျပီး အေစာင့္အေရွာက္နယ္ေျမထဲမွာရွိတဲ႕ အရပ္သား ၇၀၀၀ ေလာက္ကို သတ္ပစ္တာေတာင္ ရက္အေတာ္ႀကာမွ အေမရိကန္ အစိုးရက စစ္ေရးအရ တိုက္ရိုက္ဝင္ဗ််င္းဖို႕စဥ္းစားခဲ႕တဲ႕ ျဖစ္စဥ္ရွိပါတယ္)

ဒါေပမဲ႕ Kosovo ကတက္လာတဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြကို US အစိုးရ တုန္႕ျပန္ပံု အေတာ္ေလးတက္ႀကြေနပါတယ္။

KLA အဖြဲ႕ကို အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႕ အႀကမ္းဖက္ စာရင္းသြင္းထားေပမဲ႕ CIA ကို KLA နဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခိုင္းထားပါတယ္။ တျခား ဥေရာပ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕ေတြကေတာ့ KLA ကို ေလ့က်င့္ေပးတာ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္ တည္ေဆာက္ေပးတာေတြ လုပ္ေနပါျပီ။ ကိုဆိုဗို အလ္ေဘးနီးယန္း ကိုယ္စားလွယ္က မီလိုဆီဗစ္ နဲ႕ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ဆာ့ဘ္ေတြအေနနဲ႕ ညွာတာဖို႕ ခ်င့္ခ်ိန္ဖို႕ မေျပာေတာ့ပဲ ”ဆက္မိုက္ရင္ေတာ့ ဆားဗီးယားနိုင္ငံ ခ်ိနဲ႕သြားဖို႕သာျပင္ထား ”လို႕ သတိေပးစကားေျပာတဲ႕ အေနအထား ေရာက္ေနပါျပီ။

ဒီလို ဆာ့ဘ္လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီ မီလိုဆီဗစ္ကို တင္းတင္းႀကပ္ႀကပ္ ကိုင္တြယ္ျပီး ဝိုင္းဗ်င္းဖို႕ ျဖစ္လာေစတာရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာေတာ့ ”Genocide ဆိုတဲ႕ ဥပေဒေႀကာင္းအရ လႈပ္ရွားမႈ”က တည္ရွိေနတာပါ။

ဘယ္သူေတြက လႈပ္ရွားတယ္ ဘယ္လို ပါဝင္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ လူသိမမ်ားလွပါဘူး။ ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ ဒီလို လႈပ္ရွားသူေတြဟာ နိုင္ငံေရးသမားေတြလို လူေရွ႕သူေရွ႕ထြက္ျပီး မိန္႕ခြန္းေခ်ြ တာ မီဒီယာေတြမွာ နာမည္ႀကီးေအာင္ လုပ္တာမ်ိဳး မရွိရံုမ်ွမက အဲ႕လို လူသိမွာကိုေတာင္ မႀကိဳက္လွသူေတြပါ။

အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးဌာန စစ္ရာဇဝတ္မႈ ဥပေဒခ်ဳပ္ ေနာက္ျပီး အေမရိကန္သမၼတ ကိုယ္တိုင္က genocide လို႕ သံုးစြဲေျပာဆိုမႈဟာ ေနာက္ကြယ္မွာ genocide နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ျပီး ဥပေဒအရ လႈပ္ရွားမႈေတြရွိေႀကာင္း ထင္ရွားေစပါတယ္

”ဝိုင္းဗ်င္းျခင္း”
—————
အေမရိကန္ဦးေဆာင္တဲ႕ NATO ေတာင္းဆိုတာေတြက

-Kosovo မွာ ရွိတဲ႕ ဆာ့ဘ္လက္နက္ကိုင္ေတြ ထြက္ခြာ၊
-အလ္ေဘးနီးယန္းေတြကို အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အာဏာ ျပန္ေပး၊
-Kosovo မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းမႈတပ္ဖြဲ႕ဝင္ ၂၅,၀၀၀ တပ္စြဲခြင့္ေပး၊

မီလိုဆီဗစ္ကေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြဟာ ဆားဗီးယား နိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ထိပါးလို႕ လက္မခံနိုင္ဘူး အေႀကာင္းျပန္ပါတယ္။

NATO က Kosovo မွာရွိတဲ႕ ဆာ့ဘ္ လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႕ ပတ္သတ္တာေတြကို အျမင့္ေပ ၁၅၀ ၀၀ အထက္ကေန ဗံုးႀကဲပါေတာ့တယ္။

ဆာ့ဘ္ေတြဘက္က တုန္႕ျပန္မႈက ရွိသမ်ွ အလ္ေဘးနီးယန္းေတြကို အိမ္ေတြကေနေမာင္းထုတ္၊ အလ္ေဘးနီးယန္း အမ်ိဳးသားေတြကို အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ သတ္ျဖတ္ ျပီးတုန္႕ျပန္ပါတယ္။

NATO ဘက္က ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ကို အစင္းေရ ၁၀၀၀ ထိ တိုးျမွင့္သံုးစြဲ အနီးကပ္ ပစ္နိုင္တဲ႕ Helicopter Gunship ေတြပါ ထပ္ေပါင္းပါတယ္။ ပစ္မွတ္ေတြကိုလဲ Kosovo ေဒသ တခုတည္းကိုပဲ ကန္႕သတ္ခ်က္မထားေတာ့ဘဲ ဆားဗီးယား တနိုင္ငံ လံုးကို ထည့္သြင္းေစတယ္။ ဆားဗီးယားနိုင္ငံ ဘဲလ္ဂရိတ္ ကိုလဲ ဗံုးစာေက်ြးပါတယ္။ ဆားဘီးယား တပ္မေတာ္အတြက္ ဆက္သြယ္ေရး signal ေတြ တဆင့္ခံပို႕ေပးေနတဲ႕ တရုတ္သံရံုးကိုလဲ ဗံုးႀကဲပါတယ္
(ေနာက္မွ ေျမပံုမွားလို႕ မွားပစ္မိေႀကာင္း ေတာင္းပန္ပါတယ္)

လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒီ မီလိုဆီဗစ္ ကို ေထာက္ခံေနဆဲ ဆာ့ဘ္လူမ်ိဳးေတြ ကို ဦးက်ိဳးေစဖို႕ စစ္ဘက္ပစ္မွတ္သာမက အရပ္ဘက္ ပစ္မွတ္တခ်ိဳ႕ကိုပါ တိုက္ခိုက္ပါတယ္။ ဥပမာ- ဆားဘီးယား အသံလႊင့္ဌာန နဲ႕ လ်ွပ္စစ္ဓါတ္အားလိုင္းေတြကိုပါ။ ဆာဘ္ေတြအေနနဲ႕ မနက္ခင္းေကာ္ဖီေဖ်ာ္ေသာက္ဖို႕ေတာင္ ခက္ခဲသြားျပီး တနိုင္ငံလံုး အေမွာင္ထဲ အေအး ထဲမွာ ငုပ္တုပ္ထိုင္ရတဲ႕ အျဖစ္ေရာက္သြားပါတယ္။

ရလဒ္ေတြကေတာ့ ဆာ့ဘ္တပ္မေတာ္ဟာ မီလိုဆီဗစ္ အတြက္ စစ္တိုက္မေပးနိုင္ေႀကာင္း ျဖစ္လာျပီး တပ္ေျပးေတြလဲ အလြန္မ်ားသြားတာပါ။

NATO က ၇၈ ရက္ႀကာေအာင္ ဗံုးႀကဲျပီးတဲ႕ အခါမွာေတာ့ ဆာ့ဘ္လက္နက္ကိုင္ေတြဟာ Kosovo ကေန ထြက္ခြာရပါေတာ့တယ္။ အဲ႕ဒီအခ်ိန္ကစလို႕ Kosovo ဟာ သီးျခားလြတ္လပ္ေသာအခ်ဳပ္အခ်ာ အာဏာပိုင္နယ္ေျမအျဖစ္ အေမရိကန္ နဲ႕ ဥေရာပက အသိ္အမွတ္ျပဳ လိုက္ႀကပါတယ္။

မီလိုဆီဗစ္ ကိုေတာ့ ေနာက္တက္လာတဲ႕ ဆားဗီးယား အစိုးကကိုယ္တိုင္က ဖမ္းဆီးျပီး (ယူဂိုဆလားဘီးယားအတြက္သီးသန္႕ဖြဲ႕တဲ႕)အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ရာဇဝတ္ခံုရံုးကို ပို႕လိုက္ပါတယ္။

ဆားဘီးယားကို ဗံုးႀကဲဖို႕အတြက္ NATO ဟာ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္ မယူခဲ႕ပါဘူး။ ျဖစ္စဥ္ဟာ က်ေနာ္ေရးသေလာက္ အစဥ္မေခ်ာလွပါဘူး။ အေသးစိတ္သိလိုသူမ်ား ရွာေဖြျပီး ဖတ္ရႈေစလိုပါတယ္။

က်ေနာ္ကေတာ့ Dr.Raphael Lemkin အေႀကာင္းပဲဆက္ေရးပါေတာ့မယ္။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၆ )

၁၉၄၅၊ မတ္လမွာ ဂ်ာမနီဟာ ခ်ြင္းခ်က္မရွိ လက္နက္ခ်ျပီး ဥေရာပစစ္မ်က္နွာမွာ စစ္ႀကီးဟာ အဆံုးသတ္သြားပါတယ္။ ကမၻာစစ္ပြဲႀကီးတခု အျပီးမွာ က်န္ရစ္ခဲ႕တဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း အေလာင္းေတြ ေသြးညွီနံ႕ေတြနဲ႕ ဥေရာပေျမဟာ နံေဟာင္ ပုပ္အဲ႕ေနပါတယ္။ ဒီအေလာင္းေတြ ေသြးေတြြထဲကမွ အနံေစာ္ဆံုး အပုပ္အဲ႕ဆံုး အနံ႕ေတြဟာ ကမၻာသူကမၻာသားေတြကို ေအာ့နလံုးအနာဆံုးျဖစ္ေစခဲ႕ပါတယ္။ အဲ႕ဒီအနံ႕က ျပင္းထန္ႀကီးမားတဲ႕ လူသိန္းခ်ီေသခဲ႕တဲ႕တိုက္ပြဲႀကီးေတြျဖစ္ခဲ႕ရာကေန ထြက္ေပၚလာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ေရွ႕တန္းစစ္ေျမျပင္ေတြနဲ႕ ေဝးကြာတဲ႕ ေနရာမွာ ရွိတဲ႕ သံဆူးႀကိဳးကာစခန္းေတြ ကေန ထြက္ေပၚလာေနတာပါ။ ဒီစခန္းေတြထဲကို ဝင္ႀကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သိန္းခ်ီတဲ႕ ေယာက်္ား မိန္းမ ေဂး ကေလး လူငယ္ လူလတ္ လူႀကီး အဘိုးအဘြား အစံုအလင္ဟာ အရိုးေပၚအေရတင္ ပိန္ျခံဳးလ်က္ မေသရံုတမယ္ ရွိေနႀကျပီး အဲ႕လိုပိန္ခ်ံဳး ေနတဲ႕ အရြယ္စံု လူေသအေလာင္းေတြဟာလည္း ပံုေအာလ်က္ တခ်ိဳ႕လဲ တဝက္တပ်က္ေလာင္က်ြမ္းထားတဲ႕ အေလာင္းေတြ တခ်ိဳ႕လည္းျပာက်ေအာင္ မီးရိႈ႕ထားတာေတြ၊ မိုးထိေအာင္ ျမင့္မတက္ ထိုးေထာင္ေနတဲ႕ မီးရိႈ႕ စက္ရံုေခါင္းတိုင္ေတြ၊ အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ လူေသ ျမဳပ္ထားတဲ႕ က်င္းႀကီးေတြ၊ အရွင္လတ္လတ္ ( ေမ့ေဆး ထံုေဆး မပါဘဲ ) ဦးေနွာက္ ရင္ဘတ္ ဗိုက္ ခြဲစိတ္ခံထားရျပီး မေသမရွင္ ျဖစ္ေနသူေတြ၊ ေသေနသူေတြ၊ ျမင္ရ ရံုနဲ႕ ရူးသြားနိုင္ေစတဲ႕ နာဇီဂ်ာမန္ေတြရဲ႕ ေသမင္းတမန္စခန္းေတြပါ။

ေရွ႕တန္းစစ္ေျမျပင္မွာ ဂ်ာမန္ေတြနဲ႕ သူတင္ကိုယ္တင္ ဖိုက္လာတဲ႕ မဟာမိတ္စစ္သည္ေတြပါ ဒီျမင္ကြင္းေတြကိုျမင္ျပီး shock ရကုန္ပါတယ္။

ဒီေလာက္ရက္စက္ႀကသလား၊

အေသြးနဲ႕အသားနဲ႕ လူလူခ်င္း ဒီလိုလုပ္ႀကတယ္ဆိုတာ တကယ္ေပါ့။

သမိုင္းစာအုပ္ေတြမွာသင္ရတဲ႕ မြန္ဂိုစစ္ဘုရင္ဂ်င္ဂ်စ္ခန္က လူသန္းခ်ီသတ္ပစ္တယ္ဆိုတာ ပံုျပင္လို ဖတ္ခဲ႕ႀကတာ ခုငါတို႕ေရွ႕တင္ မ်က္ဝါးထင္ထင္ပါလား၊ ပိုဆိုးတာက စစ္တိုက္ေနတဲ႕ေရွ႕တန္းမွာ မဟုတ္ဘဲ၊ ေနာက္တန္းမွာ ေသြးေအးေအးနဲ႕ ဒီလိုေတြ လုပ္နိုင္ႀကတယ္ေပါ့။

တက္ေခါက္တဲ႕သူက ေတာက္
ငိုတဲ႕သူက ငို
shock ရတဲ႕သူကရနဲ႕ ျဖစ္ေနႀကပါတယ္။

အႀကမ္းဖ်င္းစာရင္းခ်ဳပ္လိုက္ရင္ နာဇီဂ်ာမန္ေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႕ ဂ်ဴ းလူမ်ိဳး ၆သန္း နဲ႕ ဂ်ဴ းမဟုတ္သူ ၅သန္း သတ္ျဖတ္ခံလိုက္ရပါျပီ။

ဒီလုပ္ရပ္ႀကီးကို ဘယ္လို နာမည္ေပးမလဲ?

၁၉၄၄ ခုနွစ္တုန္းကတည္းက Raphael Lemkin က Genocide ဆိုျပီး နာမည္ေပးျပီးသားပါ/

Raphael Lemkin အတြက္အလြန္ဝမ္းနည္းစရာေကာင္းတာက သူရဲ႕ မိဘ အပါအဝင္ ေဆြမ်ိဳ းအရင္းအခ်ာ ၄၉ ေယက္ပါ နာဇီေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႕ အသက္ေပ်ာက္ခဲ႕႐ွာတာပါ။

ဒါေတြကို Raphael Lemkin ဘယ္လိုတုန္႕ျပန္မလဲ

Raphael ရဲ႕တုန္႕ျပန္မႈကို မေျပာခင္ စစ္အတြင္းအျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႕ ပတ္သတ္ျပီး ဘယ္သူေတြက ဘယ္လို တုန္႕ျပန္သလဲအရင္ေျပာႀကမယ္ ။ ဒါမွ relative သေဘာနဲ႕ parallel thinking ရမွာပါ။

”ဆိုဗီယက္ရုရွားရဲ႕တုန္႕ျပန္မႈ”
——————————–
အေနာက္ဥေရာပ မဟာမိတ္တပ္ေတြအဖို႕ နာဇီေတြရဲ႕ ငရဲခန္းေတြဟာ စစ္ႀကီးျပီးခါနီးမွ ျပဴ းတူျပဲတဲစေတြ႕ခဲ႕ရေသာ္လည္း အေရွ႕ဘက္စစ္မ်က္နွာမွာ တိုက္ခိုက္ခဲ႕ရတဲ႕ ဆိုဗိယက္ red army အဖို႕ေတာ့ သိပ္မဆန္းလွဘူးလို႕ ေျပာရမွာပါ။

ဆိုဗိယက္ကိုဝင္တိုက္တဲ႕ ဂ်ာမန္တပ္ေတြရဲ႕ ခံယူခ်က္ကလဲ ရွင္းပါတယ္။ ရုရွားဆိုတာ ဂ်ာမန္ေတြကို အလုပ္အေက်ြးျပဳဖို႕ ျဖစ္လာရတဲ႕ အရိုင္းအစိုင္းေတြ ျဖစ္ျပီး ဒီစစ္ပြဲႀကီးဆင္ႏႊဲျပီး ရုရွားေတြကို အပိုးက်ိဳးေအာင္ လုပ္ေနရတယ္လို႕ ခံယူထားႀကတာပါ။ ဥပမာ- ေဆာင္းတြင္းမွာေအးခဲေနလို႕ အခ်မ္းေျပေစရန္ ပတ္ခ်ာလည္မွာရွိတဲ႕ ရုရွားရြာေတြကို မီးတိုက္ပစ္လိုက္တယ္ဆိုတာ ဂ်ာမန္တပ္ေတြရဲ႕ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္လိုေတာင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ တျခားရက္စက္မႈေတြဆိုတာ ထူးေျပာေနစရာမရွိပါဘူး။

ဒီေတာ့ ရုရွားေတြ အနိုင္ျပန္ရလာတဲ႕ အခါ ဖမ္းမိလာတဲ႕ နာဇီေတြကို ဘယ္ရုရွားကမွ အထူးတလည္ တရားရံုးတင္မေနပါဘူး။ ေထာက္လွမ္းေရး စစ္ခ်က္ယူျပီး စစ္ေရးနိုင္ငံေရးမွာ အသံုးမလိုေတာ့ဘူးထင္ရင္ ေနရာတင္ပဲ သတ္ပစ္ လိုက္တာပါ။ မသတ္ဘူးဆိုရင္လဲ ရုရွားအေရွ႕ျခမ္း ဆိုင္ေဘးရီယား(၁၂ ရာသီနွင္းခဲေဒသ) ပို႕ျပီး အသက္အႏၱရာယ္ ရွိတဲ႕ မိုင္းတူးတဲ႕ အလုပ္ေတြကို ခိုင္းပါေတာ့တယ္။ မေသမခ်င္းခိုင္းတာပါ
ဆိုဗိယက္တပ္ေတြ ဂ်ာမနီရဲ႕ အေရွ႕ပိုင္းကို ဝင္တိုက္တဲ႕ အခါမွာေတာ့ အရပ္သားဂ်ာမန္ေတြဟာ စစ္ဒဏ္ကို ပက္ပက္စက္စက္ ခံရပါတယ္။ ဂ်ာမန္ အမ်ိဳ းသမီးေတြဟာ လူရာခ်ီပါတဲ႕ ရုရွားတပ္ခြဲေတြရဲ႕ မုဒိန္းသားေကာင္ေတြ အျဖစ္ သက္ဆင္းခဲ႕ရပါတယ္။

ဆိုဗိယက္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကလဲ ဒီေလာက္မဟာလူမ်ိဳးႀကီးခ်င္တဲ႕ ဂ်ာမန္ေတြ ကို ဒီလို ဦးခ်ိဳးပစ္ပေစ ဆိုတဲ႕ သေဘာနဲ႕ လႊတ္ထားေပးလိုက္တာ သားေကာင္ျဖစ္ရသူ ဂ်ာမန္အမ်ိဳးသမီးေပါင္း ၂သန္းေက်ာ္သြားပါတယ္

ရုရွားေတြရဲ႕ တုန္႕ျပန္မႈကို revenge လို႕ပဲ နာမည္ေပးရမွာပါ။

”အေနာက္ဥေရာပ+ အေမရိကန္ ရဲ႕ တုန္႕ျပန္မႈ”
—————————————————-
(ရုရွားက ဒီအဖြဲ႕မွာလဲပါဝင္ပါတယ္)

သူတို႕ကေတာ့ နာဇီေတြကို punishment ေပးဖို႕ ရည္ရြယ္တာပါ။ revenge မဟုတ္ပါဘူး ။ ဒီအတြက္ န်ဴ ရင္ဘတ္ စစ္ခံုရံုးကို ဖြဲ႕ပါတယ္။ Dr.Raphael Lemkin ဟာ ဒီခံုရံုးမွာ ဥပေဒအႀကံေပးအျဖစ္ ခန္႕အပ္ခံရပါတယ္။

က်ား နဲ႕ ဆင္ လယ္ျပင္မွာ ေတြ႕ပီလား?

န်ဴ ရင္ဘတ္ ခံုရံုးမွာ နာဇီေတြကို အဓိက စြဲခ်က္တင္တာကေတာ့

-နိုင္ငံတကာနယ္နိမိတ္ေတြကို ျဖတ္ေက်ာ္စစ္ပြဲေတြဆင္ႏႊဲ ျပီး သူတပါးနိုင္ငံေတြကို က်ဴ းေက်ာ္တာ

-သိမ္းပိုက္ခံ နယ္ေျမေတြမွာစစ္ရာဇဝတ္မႈေတြက်ဴ းလြန္တာ

ဒီစြဲခ်က္ေတြနဲ႕တင္ နာဇီေတြကို ေသဒဏ္ဆယ္ျပန္ေပးလို႕ရေနပါျပီ။

ဒါေပမဲ႕ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕ လူတေယာက္ကေတာ့ ဒီစြဲခ်က္ေတြဟာ မလံုေလာက္ဘူး။ န်ဴ ရင္ဘတ္စစ္ခံုရံုးဟာ နာဇီေတြကို အေရးယူဖုိ႕ လံုေလာက္တဲ႕ ဥပေဒ အင္အားခ်ိဳ႕တဲ႕ေနတယ္ စသျဖင့္ အဆက္မျပတ္ေထာက္ျပေနပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕လူတေယာက္ပါ။
ဒါေပမဲ႕ သာမန္လူ သာမန္ေရွ႕ေနေပါက္စေလးမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။
န်ဴ ရင္ဘတ္စစ္ခံုရံုးအတြက္ အႀကံေပးအရာရွိအျဖစ္ခန္႕အပ္ခံထားရေသာ ေယးလ္ဥပေဒတကၠသိုလ္က ကထိက ပါ။

နာဇီေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႕ အရင္းအခ်ာ မိသားစု ၄၉ေယာက္ ဆံုးရံႈးခဲ႕တဲ႕ လူတေယာက္ပါ။

ဒါဆို သူက နာဇီေတြကို revenge လုပ္ခ်င္ေနတာလား။

မဟုတ္ပါဘူး

ဒါဆိုလဲ လက္ရွိစြဲခ်က္ေတြနဲ႕တင္ နာဇီေတြကို ေသဒဏ္ punishment ၁၀ ဆ ေပးလို႕ရေနပီေလ ၊ ေက်နပ္ေတာ့ေပါ့။

ဒါလည္းမကပါဘူး

Raphael Lemkin လိုခ်င္တာက နာဇီေတြရဲ႕ ျပစ္ခ်က္ေတြကို genocide နဲ႕ စြဲခ်က္တင္ျပီး အျပစ္ေပး ေနာက္ေနာင္လဲ နာဇီေတြလို ျပစ္မႈက်ဴ းလြန္သူေတြအတြက္ စံျပစီရင္ခ်က္ ျဖစ္ေစဖို႕ပါ။

လက္ရွိစြဲခ်က္ေတြအရ နာဇီေတြဟာ စစ္ျပဳ ဳျပီး သူမ်ားနိုင္ငံကိုသိမ္းပိုက္လို႕ ; စစ္ကာလ အတြင္းရာဇဝတ္မႈ က်ဴ းလြန္လို႕သာ စြဲခ်က္တင္ခံေနရတဲ႕သေဘာပါ။

Raphael Lemkin ဆိုလိုခ်င္တဲ႕ genocide နဲ႕ စြဲခ်က္ဆိုတာ ဒုတိယကမၻာစစ္မစခင္ကတည္းက နာဇီေတြဟာ ဂ်ဴ းလူမ်ိဳးေတြကို ( ေသြးေနွာ ေသြးမသန္႕ ) ဒုတိယတန္းစား နိုင္ငံသားအျဖစ္နွိမ့္ခ် ခြဲျခားတံဆိပ္ကပ္ စသျဖင့္ (ေရွ႕မွာက်ေနာ္ေရးခဲ႕တဲ႕) warning signs ေတြကစျပီးေတာ့ စြဲခ်က္တင္ေစခ်င္တာပါ။ ဒီအတြက္ Raphael Lemkin ဟာ ရံုးေတာ္မွာ ေရွ႕ေနေတြကို နားပူဆာတိုက္ဆံုး ခံုရံုးကို မေထာက္မညာ ေဝဖန္ေနတဲ႕ အႀကံေပးျဖစ္လို႕ေနပါတယ္။

ခံုရံုးက ေရွ႕ေနတခ်ိဳ႕ ကဆို Raphael Lemkin ကို ” ခင္ဗ်ားက နာဇီေတြကိုေသဒဏ္ေပးဖို႕ အဓိက မထားဘဲ ၊ genocide နဲ႕စြဲခ်က္တင္ဖို႕ပဲ အဓိကထားေနသလား” လို႕ ျပန္ေမးတဲ႕အထိပါပဲ

ဒီလို အေငၚတူးတာေတြရွိေပမဲ႕လည္း အမႈတခ်ိဳ႕မွာ genocide ဆိုတဲ႕ စကားလံုးကို descriptive purpose အေနနဲ႕ စတင္သံုးစြဲပါတယ္။ Raphael Lemkin လိုခ်င္တဲ႕ Legal term တခုအေနနဲ႕ သံုးစြဲတာေတာ့မရွိပါဘူး။

နာဇီတရားခံက ေထာင္ခ်ီရွိပါတယ္(နာဇီတရားခံအားလံုးကို န်ဴ ရင္ဘတ္ခံုရံုး တခုတည္းမွာပဲ စီရင္ခဲ႕တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး)

က်ဴ းလြန္တဲ႕ အမႈေတြက တပံုတေခါင္းႀကီး ။ စီရင္ခ်က္တခုခ်ဖို႕ အခ်ိန္စြဲစစ္ရင္း နာဇီေတြကို အသက္ရွည္ခြင့္ေပးေနသလိုလဲ ျဖစ္လို႕လဲမရ။ ဒီႀကားထဲ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕လူက genocide နဲ႕စြဲခ်က္တင္ဖို႕ လာေျပာေန / ဒါဆို ဘယ္မလဲ genocide နဲ႕ပတ္သတ္ျပီး ေရးထားတဲ႕ Law !
Law ! Law ! genocide နဲ႕ပတ္သတ္တဲ႕ Law !

ဒီ law က ခုခ်ိန္ထိ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕လူတေယာက္က ေရးထားတာပဲ ရွိေသးတာ ၊ ဘယ္အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္တဲ႕ အဖြဲ႕အစည္းကမွ မျပဌာန္းရေသးဘူး။ ဒီ Law ကိုျပဌာန္းဖို႕က နိုင္ငံတကာ level အာဏာနဲ႕ျပဌာန္းမွ တကယ္အလုပ္လုပ္လို႕ရမွာ။

ဒါဆို Dr.Raphael Lemkin အဖို႕ န်ဴ ရင္ဘတ္ခံုရံုးကခြာ ဒုတိယကမၻာစစ္အျပီး နိုင္ငံတကာ level အျဖစ္ဖြဲ႕စည္းထားတဲ႕ United Nations -ကုလသမဂၢသို႕ခ်ီတက္ပါေလေတာ့တယ္။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၇ )

”ဒုတိယအႀကိမ္တိုက္ပြဲ”
“””””””””””””””””””””””””””””

၁၉၄၆ ခုနွစ္ေနွာင္းပိုင္းမွာ Raphael Lemkin ဟာ ေသြးတိုးေႀကာင့္ ေဆးရံုတက္ရပါတယ္။ ေဆးရံုတက္တက္ခ်င္းရက္မွာပဲ အေမရိကန္နိုင္ငံနယူးေယာက္မွာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံ က်င္းပေတာ့မယ့္အေႀကာင္း စႀကားရပါတယ္။ Raphael Lemkin ဟာ ခ်က္ခ်င္းပဲ ဥေရာပကေန အေမရိကန္ နယူးေယာက္ကို ျပန္ခ်ီတက္ပါေတာ့တယ္။

သူလိုခ်င္တဲ႕ နိုင္ငံတကာ level ရဲ႕ အျမင့္ဆံုးညီလာခံမွာ genocide law နဲ႕ ပတ္သတ္လို႕ ထိုးေဖာက္ခြင့္ကို သူလက္လႊတ္ခံလို႕ ဘယ္ျဖစ္မလဲ။

ဒီေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ညီလာခံ ခန္းမေဆာင္မွာ သံတမန္ေတြ ကိုယ္စားလွယ္ေတြကို ေရေရလည္လည္ ဦးေႏွာက္စားမည့္ ခ်က္က်လက္က် ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြနဲ႕ ေခ်ာင္ပိတ္မယ့္ လူတေယာက္ကို မျမင္ခ်င္မွ အဆံုး ေတြ႕ေနရေတာ့တာပါပဲ။ တြန္႕ေက်ေနတဲ႕ ကုတ္အက်ၤ ီ၊ ေခါက္ပြေနတဲ႕ ေဘာင္းဘီ၊ ေဆးေရာင္ေတြ အဖတ္လိုက္ အဖတ္လိုက္ကြာက်ေနလို႕ ျဖဴ တကြက္ မဲတကြက္ ျဖစ္ေနတဲ႕ ရွဴ းဖိနပ္ / စာရြက္စာတမ္းေတြ မွတ္စုေတြ မွတ္တမ္းေတြကို လက္ကိုင္အိတ္ထဲမွာ ထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ ထည့္ထားျပီး ညီလာခံ ခန္းမေဆာင္ စားပြဲရံု ေနရာတကာပတ္သြားေနတဲ႕ Raphael Lemkin ဟာ ဘယ္သံတမန္ကို ေတြ႕လိုက္မလဲ ေတြ႕လိုက္တာနဲ႕ လက္စြဲျပီး genocide နဲ႕ ပတ္သက္ လို႕ ဥပေဒျပဌာန္းဖို႕လိုေႀကာင္း စာရြက္စာတမ္းေတြ ဥပေဒအေထာက္အထားေတြ တရြက္ျပီးတရြက္ အိတ္ထဲက ဆြဲထုတ္ျပီး သူရွင္းျပပါေတာ့တယ္ သံတမန္ဖတ္ဖို႕လဲ လိုအပ္တဲ႕ စာတမ္းေတြ ညႊန္ပါဦးမယ္။

ဒီလိုလုပ္ဖို႕ စိတ္အားထက္သန္လြန္းျပီး ထမင္းေမ့ဟင္းေမ့ ျဖစ္ရတာလဲ အႀကိမ္ႀကိမ္ / ထမင္းေမ့ဟင္းေမ့ ဆိုတာ တင္စားေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ တကယ္ကို မစားမေသာက္ မေမာမပမ္း ေျပာရင္းနဲ႕ ဘိုင္းခနဲ ပစ္လဲသြားတာလဲ အႀကိမ္ႀကိမ္ ပါ။

သံတမန္ ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္ဆိုတာ ကိုယ့္တိုင္းျပည္က ေပးအပ္လိုက္တဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္က ရွိျပီးသားပါ။ ညီလာခံတက္ရတဲ႕အျပင္ ေဘးပန္းေဆြးေႏြးပြဲေတြကလဲ အမ်ားအျပားပါ ဒီလို ညီလာခံမ်ိဳ းမွာ အခ်ိန္ဆိုတာ အလြန္တန္ဖိုးႀကီးပါတယ္။ သူတို႕ရဲ႕ရွားပါးလွတဲ႕ အခ်ိန္ေတြကို လာလာဖဲ႕ထုတ္ေနတဲ႕ Raphael Lemkin ဟာ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ားအတြက္ အေနွာက့္အယွက္္ႀကီးျဖစ္လို႔ေနပါတယ္။

ဘယ္နိုင္ငံမွလည္းကိုယ္စားျပဳတာမဟုတ္၊ ဘယ္အဖြဲ႕စည္းကမွလဲ ေစလႊတ္တာမဟုတ္၊ သူ႕ဖာသာ တေယာက္တည္းလာျပီး တကိုယ္ေတာ္က်ဲေနတဲ႕ Raphael Lemkin ကို ကမၻာ့နိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုရဲ႕ အျမင့္ဆံုး UN General Assembly မွာ ဘသူကမ်ားအေရးစိုက္ပါ့မလဲ။ ဘယ္သူကမ်ားသူ႕စကားေတြကို လက္ခံျပီး genocide နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ law ျပဌာန္းေပးပါ့မလဲ။

Raphael Lemkin ရဲ႕ ဒုတိယကမၻာစစ္အျပီးကုလသမဂၢ မွာတကိုယ္ေတာ္တိုက္ပြဲဝင္တဲ႕ ယခုဒုတိယအႀကိမ္တိုက္ပြဲဟာ ပထမ ကမၻာစစ္အျပီး နိုင္ငံေပါင္းခ်ဳပ္အသင္းႀကီးမွာတိုက္ခဲ႕တဲ့ ပထမအႀကိမ္တိုက္ပြဲလိုပဲ အေရးနိမ့္သြားေလမလား ?

Raphael Lemkin ရဲ႕ ကမၻာ့မင္းပရိသတ္ အလယ္မွာ အငတ္ငတ္အျပတ္ျပတ္နဲ႕ တိုက္ပြဲဝင္မႈဟာ အခ်ည္းနွီး မျဖစ္ခဲ႕ပါဘူး။ ဒုတိယကမၻာစစ္ရဲ႕ ဒဏ္ရာေတြကို လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ႀကီးခံစားထားရတဲ႕ ကမၻာ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္ႀကီးမ်ားဟာ Raphael Lemkin ရဲ႕ ဇြတ္တရြတ္နိုင္တာတခ်ိဳ႕ကို ျငိဳျငင္ႀကေပမယ့္ သူ႕ရဲ႕စကားေတြဟာ ေသြးထြက္ေအာင္မက အေလာင္းသန္းနဲ႕ခ်ီ ေတာင္လိုပံုျပီး မွန္တယ္လို႕သက္ေသရွိခဲ့ျပီကိုးး။

ဒီေတာ့ Raphael Lemkin ေပးတဲ႕ စာရြက္စာတမ္းေတြကို သူတို႕ဖတ္ႀကပါတယ္ ေဆြးေႏြးႀကပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕ ေငြမရွိ အာဏာမရွိ အသိုင္းအဝိုင္းမရွိ ေနာက္ခံဘာမွ မရွိတဲ႕ တကုိယ္ေတာ္ေရွ႕ေနရဲ႕ Genocideနဲ႕ပတ္သတ္ျပီး ဥပေဒျပဌာန္းဖို႕ကိစၥ ဟာ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံ စင္ျမင့္ေပၚသို႕ေရာက္ရွိလာခဲ႕ပါျပီ။

၁၉၄၆ခုနွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ မွာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အေထြေထြညီလာခံက Genocide ဟာ တားဆီးရမဲ႕ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္မႈရယ္လို႕ resolution ထြက္လာပါတယ္။ UN General Assembly ရဲ႕ formal statement တခုနဲ႕ Genocide Law ဟာ နိုင္ငံေရးပါဝါ သေႏၶစတည္လာပါတယ္။ Assembly လဲျပီးေရာ Raphael Lemkin ဟာ ေမာလြန္းပမ္းလြန္းလို႕ အိပ္ခ်လိုက္တာ ၂ ရက္တိုင္တိုင္ႀကာပါသတဲ့။

ဒါဆို Raphael Lemkin ရဲ႕တိုက္ပြဲဟာ ေအာင္သြားျပီလား၊ ေျခတလွမ္းေရွ႕တိုးသြားတယ္လို႕ေတာ့ ေျပာလို႕ရပါတယ္။ ဆက္ေလ်ွာက္စရာေတြ အမ်ားႀကီးက်န္ေနပါေသးတယ္။ resolution ဟာ law မဟုတ္ေသးပါဘူး။ law အဆင့္ထိေရာက္ေအာင္ ဥပေဒႀကမ္းအရင္ေရးျပီး ေနာက္တႀကိမ္ General Assembly မွာ အတည္ျပဳရမွာပါ။

ဒါဆိုေနာက္တပြဲေပါ့။

Genocide နဲ႕ပတ္သတ္လို႕ ဥပေဒႀကမ္းေရးဖို႕ UN က ေကာ္မတီ တရပ္ဖြဲ႕ပါတယ္။ ဒီေကာ္မတီက ဥပေဒႀကမ္းေရးတဲ႕ေနရာမွာ Raphael Lemkin အေနနဲ႕ သူသတ္မွတ္ထားတဲ႕ criteria ေတြနဲ႕ ကိုက္ညီေအာင္ ႀကိဳးပမ္းရပါတယ္။ ဒါေပမဲ႕ ေရွ႕က resolution ကိုေရးရာမွ Raphael Lemkin ကိုယ္တိုင္ဝင္ေရာက္ကူညီခြင့္ကို UN အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴ းခ်ဳပ္က ခြင့္ျပဳလို႕ ဒီ resolution နဲ႕ဆက္စပ္ျပီး law ေရးတဲ႕ကိစၥမွာ Raphael Lemkin ဟာ သိပ္ဖိစရာ မလိုေတာ့ပါဘူး။ အမႈစကားနဲ႕ေျပာရ ရင္ လမ္းေႀကာင္းပြင့္သြားပီမို႕ သိပ္မခက္ခဲလွေတာ့ဘူးေပါ့။

ဥပေဒႀကမ္းကို ဥပေဒေရးဆြဲေရးေကာ္တီက အတည္ျပဳတင္သြင္း တင္သြင္းလာတဲ႕ ဥပေဒႀကမ္းကို General Assembly က မဲ ၃ပံု၂ပံုနဲ႕ ေထာက္ခံရင္ Genocide ဟာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ law တခုျဖစ္လာေတာ့မွာပါ
Raphael Lemkin အေနနဲ႕ လိုအပ္တဲ႕ ေထာက္ခံမဲရဖို႕ သြားလိုက္ရတဲ႕ ခရီးေတြ လြန္းပ်ံမတတ္ ေရးလိုက္ရတဲ႕စာေတြ ရံုးခန္းအျပည့္ ၊ ဒီအခ်ိန္မွာ သူဟာ အလုပ္မရွိေတာ့ပါဘူး။ ငတ္တလွည့္ျပတ္တလွည့္နဲ႕ ဒီအလုပ္ကို လုပ္ေနရွာတာပါ။

ဒီလိုနဲ႕ ၁၉၄၈ ခုနွစ္မွာ ေနာက္တႀကိမ္ General Assembly ေရာက္လို႕လာပါျပီ။ Raphael Lemkin ဟာ ညီလာခံအျပင္မွာ ”ငါ genocide အေႀကာင္း ဇြတ္လိုက္မေျပာျဖစ္ေအာင္ သတိနဲ႕ထိန္းမယ္ / မဲေပးတာကို တည္တည္ျငိမ္ျငိမ္နဲ႕ ေစာင့္မယ္”စသျဖင့္ ေအာင္စာရင္းႀကည့္ခါနီးေက်ာင္းသားလို ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ General Assembly မွာ မဲခြဲပါတယ္။ Raphael Lemkin ဟာ ေအာင္ပါတယ္ ဂုဏ္ထူးမက ရာျပည့္နဲ႕ေအာင္ပါတယ္။

General Assembly က genocide နဲ႕ ပတ္သတ္တဲ႕ convention ကို ကန္႕ကြက္သူမရွိ အတည္ျပဳလိုက္ပါတယ္။

နာမည္ကေတာ့ The Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide တဲ႕ဗ်ာ။

၁၉၄၈ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္ေန႕မွာ အတည္ျပဳခဲ႕တာပါ။

အင္းးးး တကယ္ေတာ့ ဒါဟာ Raphael Lemkin ရဲ႕ေအာင္ပြဲသက္သက္မဟုတ္ဘူးဗ်။
မနုသလူသားထုရဲ႕ေအာင္ပြဲပဲဗ်။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၈ )

အေမရိကန္ နိုင္ငံကို ေျခဗလာ လက္ဗလာနဲ႕ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံလာတဲ႕သူ ; နိုင္ငံေရးေနာက္ခံအသိုင္းအဝိုင္းေနာက္ခံတစိုးတစိမွမရွိတဲ႕သူ ; ဥစၥာဓနဆိုလို႕ မူးလို႕ရွဴ စရာမရွိတဲ႕ သူDr.Raphael Lemkin ဟာ ကမၻာ့အျပည္ျပည္အေထာင္ေထာင္ေသာ သံတမန္တို႕ရဲ႕ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြးရာ General Assembly မွာ သူ႕ရည္မွန္းခ်က္ကို ထုဆစ္နိုင္ခဲ႕ပါျပီ။ ဒါဆို Raphael Lemkinအေနနဲ႕ ဂုဏ္ယူသင့္ပီ လက္မေထာင္သင့္ျပီ၊ ဝံ႕ႀကြားသင့္ပီမဟုတ္လား။ ႀကီးမားတဲ႕ေအာင္ျမင္မႈႀကီးအတြက္ Dr. Raphael Lemkinဟာ ရင္ေကာ့ေနပါပီလား?

General Assembly ခန္းမေဆာင္ရဲ႕ ေဂ်ာင္က်က်တေနရာမွာ Raphael Lemkin ဟာ ရိႈက္ႀကီးတငင္ငင္ ငိုေႀကြးလို႕ေနပါေတာ့တယ္။ ေအာင္ျမင္မႈရဲ႕ဗိသုကာရွင္ကို သတင္းေထာက္ေတြက ေတြ႕ဆံုဖို႕ ခ်ဥ္းကပ္လာရာမွာေတာ့ Raphael Lemkin ဟာ တေယာက္တည္းေနပါရေစလို႕ ေတာင္းဆိုရွာပါတယ္။ အားရပါးရ ငိုေနရွာတဲ႕ Raphael Lemkin ဟာ ဝမ္းသာလြန္းလို႕ ငိုတာလဲပါသလို၊ သန္းခ်ီသတ္ျဖတ္ခံရတဲ႕ လူေတြရဲ႕ အေလာင္းေတြ အရိုးေတြ အလဟသ မျဖစ္ေတာ့ဘူး အက်ိဳးရလဒ္တခုေတာ့ ေဆာင္က်ဥ္းနိုင္ခဲ့့ျပီဆိုတဲ႕ အသိတခုနဲ႕ ငိုေနတာပါ / ေရာျပြမ္းေနတဲ႕ ခံစားခ်က္ေတြဟာ မ်က္ရည္အေနနဲ႕ စီးဆင္းလာတာပါ ဒီေနာက္မွာေတာ့ Raphael Lemkin ဟာ ပင္ပန္းမႈေႀကာင့္ ပံုလဲက်သြားခဲ႕ျပီး ေဆးရံု ၂ ပတ္ေလာက္တက္ယူလိုက္ရပါတယ္။

ေဆးရံုက အဆင္းမွာ Raphael Lemkin ဟာ သူ႕တိုက္ပြဲကိုဆက္ျပန္ပါတယ္။

ဟ တိုက္ပြဲမျပီးေသးဘူးလား

ဟုတ္ကဲ႕မျပီးေသးပါဘူး

Genocide ဟာ ခုမွ ဥပေဒေႀကာင္းအရ ေျခလွမ္းတလွမ္းကို စတင္ လွမ္းခြင့္ရလိုက္တဲ႕သေဘာပါ မိုင္ ၁၀၀၀ ခရီးရဲ႕ ပထမ ေျခလွမ္းေပါ့ဗ်ာ။

UN က genocide နဲ႕ပတ္သတ္တဲ႕ convention ကို ျပဌာန္းခဲ႕ပါျပီ။ဒီလိုျပဌာန္းျပီးတဲ႕ေနာက္မွာ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံေတြဟာ genocide ကို တားဆီးဖို႕နဲ႕ က်ဴ းလြန္သူကို အျပစ္ေပးဖို႕ တနိုင္ငံခ်င္းစီ ဥပေဒေတြ ထပ္မံျပဌာန္းျပီး လိုက္နာရမွာပါ။ မူအားျဖင့္ေတာ့ အားလံုးစံုညီျပီး သေဘာတူညီခ်က္တခုရမွေတာ့ တနိုင္ငံခ်င္းစီအလိုက္ ျပဌာန္းဖို႕က အလိုလို ျဖစ္လာရမဲ႕ ကိစၥပါ။

ဒါေပမဲ႕ေပါ့ဗ်ာ

နိုင္ငံတခုခ်င္းစီမွာ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားဆိုတာရွိတယ္။ မတူညီတဲ႕ သမိုင္းျဖတ္သန္းမႈေတြရွိတယ္။ ဒီ့ထက္အေရးႀကီးတဲ႕ ျပဌာန္းစရာ ဥပေဒေတြက အပံုႀကီး။ ဒါ့အျပင္ အေရးအႀကီးဆံုးက အေမရိကန္က တဖက္ ဆိုဗိယက္ကတဖက္ နဲ႕ အုပ္စုဖြဲ႕ျပီးအားျပိဳင္စ ျပဳေနစဥ္မွာ ဒီလို ေဘာင္က်ယ္ျပီး ကိုယ့္နိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ျပန္ထိေစနိုင္တဲ႕ ဥပေဒမ်ိဳးျပဌာန္းဖို႕က ေရႊျပည္ေတာ္ ေမ်ွာ္တိုင္းေဝးပါ။

ဒါေပမဲ႕ Raphael Lemkin ကေတာ့ ေမ်ွာ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ နိုင္ငံတခုကို အေတာ္ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီရင့္က်က္ခိုင္မာေလေသာ ကမၻာစစ္ႀကီးနွစ္ခုလံုးကို အနိုင္တိုက္ျပီး စစ္ေရး စီးပြားေရး နိုင္ငံေရးမွာ super power ျဖစ္လာေသာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကိုပါ။ အေမရိကန္သာ genocide တားဆီးေရးနဲ႕ အျပစ္ေပးေရး law ကိုျပဌာန္းခဲ႕ရင္ အေတာ္ႀကီးကို effective ျဖစ္လာမွာပါ။

သို႕ေသာ္လည္း အေမရိကန္ နိုင္ငံေရးသမားေတြ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြကေတာ့ ဒီဥပေဒကိုသာ ျပဌာန္းလိုက္ရင္ နိုင္ငံရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာကို ေတာင္ ျပန္ေခြေအာင္လုပ္လိုက္နိုင္တယ္။ စစ္ေအးအားျပိဳင္ပြဲမွာ ကိုယ့္ေျခေထာက္ကိုယ္ႀကိဳးခ်ည္တာမ်ိဳး မလုပ္နိုင္ေပါင္။ အေမရိကန္ျပည္တြင္းမွာ ရွိတဲ႕ လူျဖဴ လူမဲ ျပသနာ နဲ႕ ဒီ law နဲ႕သာခ်ိတ္မိရင္ ျပသနာေတြ အႀကီးႀကီးတက္ကုန္မယ္ စသျဖင့္ ကန္႕ကြက္ေျပာဆိုႀကပါတယ္။

တခ်ိဳ႕ အေမရိကန္ နိုင္ငံေရးသမားေတြဟာ ”ဟာကြာ ဘယ္ကေရာက္လာမွန္းမသိတဲ႕ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံထားတဲ႕ သူတေယာက္ေျပာတိုင္း ငါတို႕က ဥပေဒျပဌာန္းေပးေႀကးလား”ဆိုျပီးကစ္ပါတယ္။

Raphael Lemkin အတြက္ အထိုးနွက္ခံရဆံုး အပိုင္းကေတာ့ အိုက္စင္ေဟာင္ဝါ သမၼတ ျဖစ္လာတဲ႕အခါပါပဲ / အိုက္ ဟာ ဒုတိယ ကမၻာစစ္တုန္းက ဥေရာပမွာရွိတဲ႕ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစုရဲ႕ နံပါတ္၁ စစ္ေခါင္းေဆာင္ပါ။ နာဇီေတြရဲ႕ လုပ္ရပ္ကိုလဲ ေကာင္းေကာင္းသိတဲ႕သူပါ။ဒါေပမဲ႕ အိုက္က genocide law ကို အျပတ္ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။ ဒါဆို Raphael Lemkin စိတ္ဓါတ္က်ပီလား။

No ပါ

Raphael Lemkin ဟာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကိုသာမက အျခားကမၻာ့နိုင္ငံေတြကိုလဲ စာေရးသားဆက္သြယ္ျပီး ဥပေဒျပဌာန္းဖို႕ တ္ုက္တြန္းေနပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာလည္း ေဟာေျပာပြဲေတြ စာေရးသားဆက္သြယ္မႈေတြ အဆက္မျပတ္ လုပ္ေနဆဲ စည္းရံုးေနဆဲ တိုက္ပြဲဝင္ေနဆဲပါ။

Raphael Lemkin တိုက္ပြဲဝင္ပံုက ႀကမ္းပါတယ္။ ဥပမာ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္ အမတ္တေယာက္ဆီ စာေရးတဲ႕ပံုက

သို႕
ဦး. . . . . .
. . . . . . .ျပည္နယ္ အမတ္မင္း
ဒီလိုပူျပင္းတဲ႕လမွာ အလုပ္သေဘာနဲ႕ စာေရးရတာ အားနာပါတယ္ . ဒါေပမဲ႕ ေအာဇ္ဝစ္ အက်ဥ္းစခန္းက မီးရိႈ႕ခန္းေတြက ဒီထက္ပိုပူမွာ ခင္ဗ်ားလဲ အသိပါ ။ ဒီေတာ့ genocide တားဆီးေရးနဲ႕ပတ္သတ္လို႕ . . . .
. . . . . . . . . . .

စသျဖင့္ပါ

လံုးဝအားမနာပါဘူး
ပိသေလးနဲ႕ နေဘးနွက္တာခ်ည္းပါပဲ

Raphael Lemkin ဟာ ဒီအလုပ္ေတြကို အားတုန္း အခ်ိန္ပိုတုန္း လုပ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကမၻာ့နိုင္ငံအသီးသီးက ထိပ္သီးေတြ အဖြဲ႕အစည္းေတြ နဲ႕ ဆက္သြယ္လုပ္ကိုင္ေနရတာ အခ်ိန္ျပည့္ပါ။

ဒါေပမဲ႕ Raphael Lemkin ရဲ႕ ဝင္ေငြက No ပါ။

အဖြဲ႕အစည္းတခ်ိဳ႕က မျဖစ္ညစ္က်ယ္ ေထာက္ပံ႕တာေလးနဲ႕ မေသရံုတမယ္စားျပီးလုပ္ေနတာပါ။ သူေရးတဲ႕ စာအုပ္တခ်ိဳ႕ကို ပံုနွိပ္ဖို႕ကမ္းလွမ္းေပမဲ႕ ေလးလံလွတဲ့ ဥပေဒ အေႀကာင္းအရာေတြနဲ႕ genocide သမိုင္းအေသးစိတ္ေတြမို႕ ထုတ္ေဝသူေတြက ေရာင္းမစြံနိုင္ဘူးလို႕ ျငင္းႀကပါတယ္။

Raphael Lemkin ဟာ အေပါင္းအသင္းလဲ သိပ္မရွိလွပါဘူး။ လူမႈေရးသေဘာလည္းနားမလည္ဘဲ Genocide အေပၚမွာပဲ အာရံုနွစ္ျပီး အလုပ္လုပ္ေနတာပါ။ လူေတြ႕တိုင္းလဲ ဒါပဲေျပာေနတဲ႕ စက္ရုပ္လိုပါပဲ

ဥပတိ ခန္႕ခန္႕ ကိုယ္က်င့္သိကၡာေကာင္းမြန္တဲ႕ ဥပေဒပညာရွင္ Dr.Raphael Lemkin သာ ကမ္းလွမ္းမယ္ဆိုရင္ မဆြတ္ခင္ကတည္းက ညြတ္ခ်င္ေနတဲ႕ မိန္းမေတြလဲ ရွိပါတယ္။

Raphael Lemkin ဟာ ဒါေတြကို အာရံုမထားနိုင္ေလာက္ေအာင္ အလုပ္ထဲပဲ နစ္ေနတဲ႕သူပါ။

ဒီလိုနဲ႕ ၁၉၅၉ခု ႀသဂုတ္လ ၂၈ ရက္ကို ေရာက္လာခဲ႕ပါတယ္။

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( အပိုင္း- ၉ )

၁၉၅၉ ခု ,ႀသဂုတ္လ ၂၈ ရက္မွာ Dr.Raphael Lemkin ဟာ သူအလုပ္လုပ္ေနက် ရံုးခန္းေလးထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။ တြန္႕ေက်ေနတဲ႕ သူ႕ကုတ္အက်ၤ ီကေန ထိုးထိုးေထာင္ထြက္ေနတဲ႕ စာရြက္စာတမ္းေတြ ; တခန္းလံုးျပည့္ ပြစာက်ဲေနတဲ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာက ေပးစာျပန္စာေတြ ၊ ဥပေဒစာအုပ္ေတြနဲ႕ Raphael Lemkin ဟာ ထံုးစံအတိုင္း အလုပ္အရမ္းရႈပ္ေနတဲ႕ပံုစံပါပဲ။

သို႕ေသာ္ ပံုစံကပံုစံပါ ၊ပကတိကေတာ့ Raphael Lemkin ရဲ႕ ဝိညဥ္ဟာ သူ႕ရဲ႕ ခႏၶာကို စြန္႕ခြာသြားခဲ႕ရွာပါျပီ။

ဟုတ္ကဲ႕ Dr.Raphael Lemkin ဟာ ကြယ္လြန္ေသဆံုးသြားခဲ႕ပါျပီ။

၁၉၅၉ ႀသဂုတ္လ ၂၈ မွာပါ

မနုသလူသားမ်ိဳးႏြယ္အတြက္ ကိုယ္က်ိဳးမဖက္ ဇြဲနပဲနဲ႕ အလုပ္လုပ္ခဲ႕ေသာDr.Raphael Lemkinကြယ္လြန္သြားခဲ႕ပါျပီ။

ေယးလ္ဥပေဒတကၠသိုလ္မွာ ကထိက အဆင့္ရွိသူ ဥပေဒနဲ႕ ပတ္သတ္လို႕ Dr. အဆင့္ရွိသူ၊ ကမၻာ့နိုင္ငံေရးဇာတ္ခံုရဲ႕ အျမင့္ဆံုးကိုတက္ျပီး တကိုယ္ေတာ္က်ဲ နိုင္ပြဲထူခဲ႕သူ ; သူ ေသဆံုးသြားေတာ့ ပိုင္ဆိုင္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ၊

ျခဴး တျပားေတာင္ မရွိပါဘူး။
တင္စားေျပာတာ မဟုတ္ပါ တကယ္ပဲ ပိုက္ဆံတျပားမွကို မရွိတာပါ။

ဒီေလာက္ထိ လူသားထုအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕ေပးဆပ္ခဲ႕ သူအတြက္ မနုသလူသားထုႀကီးတရပ္လံုး ႀကိမ္အံုးပူမီးႀကြ၍ Dr.Raphael Lemkin အတြက္ ဝမ္းနည္းႀကျပီး စ်ာပနကို စည္ကားသိုက္ျမိဳက္စြာ

No No
မဟုတ္ပါဘူး
Raphael ရဲ႕ စ်ာပန ဟာ လိုက္ပို႕သူေတာင္ ၇ ေယာက္ပဲ ရွိခဲ႕ရွာပါတယ္။

ဝမ္းနည္းဖို႕ေကာင္းေလစြ

Raphael Lemkinရဲ႕အလုပ္လုပ္ရင္းေသဆံုးသြားတဲ႕အေနအထားကလဲ ” မင္းတို႕လူသားေတြ genocideရာဇဝတ္မႈကိုတားဆီးဖို႕ လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီးလိုေနေသးတယ္ေနာ ” လို႕ေျပာေနသလိုပါပဲလား။

ဒါေပမဲ႕ ဘယ္သူကမ်ား နားေထာင္ေလမလဲ

Raphael Lemkin ထြန္းညွိသြားတဲ႕ ဥပေဒမီးရွဴ းတိုင္ဟာလဲ ၊မျငိမ္းေပမဲ႕ အလင္းေလ်ာ့ခဲ့ေလပီလားေတာ့မသိ၊ ၁၉၄၈ UN မွာ Genocide တားဆီးေရး convention ႀကီးရွိလ်က္နဲ႕ ကမၻာႀကီးမွာ genocide ေတြ ဆက္ျဖစ္ခဲ႕ပါတယ္။

လူသန္း ၅၀ အသက္ေပ်ာက္ခဲ႕ရျပီး၊ ေနာက္ထပ္ လူသန္း ၅၀ ထြက္ေျပးခဲ႕ရတဲ႕ genocide ျဖစ္စဥ္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္ ျဖစ္ပြားခဲ႕ပါတယ္။

ဒါဆို Raphael Lemkin လုပ္သမ်ွ သဲထဲေရသြန္ေပါ့

ဟား !
အဲ႕လိုဘယ္ဟုတ္ပါ့မလဲ !
က်ေနာ္ ေရးထားတဲ႕ kosovo ျဖစ္စဥ္ကိုသာ ျပန္ဖတ္ႀကည့္ေလ။

ဒါဆို Raphael Lemkin ထြန္းညွိခဲ႕တဲ႕ ဥပေဒမီးရႈးတန္ေဆာင္ကို ဆက္လက္ထြန္းညွိသူေတြ ရွိတယ္ေပါ့

ဒါေပါ့ဗ်ာ
Raphael Lemkin ေနာက္ပိုင္းဆက္လက္တိုက္ပြဲဝင္သူေတြထဲမွာ ၊အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြ အဆင့္ျမင့္အရာရွိႀကီးေတြ CIA လူတခ်ိဳ႕ ေတာင္ ပါခဲ႕ႀကတယ္ဗ်။
အဲ့ ကန္႕လန္႕တိုက္သူေတြလည္းရွိတာေပါ့ဗ်ာ။

၁၉၈၆ ခုနွစ္မွာေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ genocide တားဆီးေရးနဲ႕ က်ဴ းလြန္သူကိုအေရးယူဖို႕ ဥပေဒျပဌာန္းနိုင္ခဲ႕ပါတယ္။

ဒီလိုနဲ႕ ၁၉၄၈ ခုနွစ္ UN General Assembly မွာ Raphael Lemkin ကိုယ္တိုင္ေမြးဖြားေပးခဲ႕တဲ႕ genocide ကာကြယ္တားဆီးေရးနဲ႕ က်ဴ းလြန္သူကို အျပစ္ေပးေရး ဥပေဒဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္နွစ္အလြန္မွာ ဗလ ထြက္ခါစ လူပ်ိဳေပါက္ေလးလို သန္စြမ္းလာခဲ႕ပါတယ္။ သူရဲ႕ အားေကာင္းစ ဗလ နဲ႕ ရာဇဝတ္ေကာင္ မီလိုဆီဗစ္ နဲ႕ အေပါင္းအပါေတြကို အလဲလဲအကြဲကြဲျဖစ္ေအာင္ ထိုးနွက္နိုင္ခဲ႕ပါတယ္။ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာဆိုတဲ႕ ဒိုင္းနဲ႕ ကာကြယ္ဖို႕ ႀကိဳးစားလဲ အဲ႕ဒီ ဒိုင္းကိုပါ ကြဲထြက္သြားေအာင္ လက္သံေျပာင္ခဲ႕ပါတယ္။

၂၀ ရာစု အစပိုင္း မွာျဖစ္ခဲ႕တဲ႕ အာေမနီးယန္းေတြကို တူရကီျပည္ထဲေရးက genocide လုပ္တုန္းက လူသားထုဟာ ဒီျဖစ္စဥ္ကို ဘယ္လိုနာမည္တပ္ရေကာင္းမွန္းေတာင္ မသိႀကပါဘူး။ ၂၀ ရာစု အဆံုးသတ္ခါနီး ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္နွစ္ေတြမွာေတာ့ လူသားထုဟာ genocide ျဖစ္စဥ္တရပ္ကို စတင္ျဖစ္ပြားစဥ္မွာပဲ ႀကိဳတင္သိရွိနိုင္ခဲ႕ျပီး ႀကီးထြားမလာေအာင္ တားဆီးနိုင္ခဲ႕ပါတယ္။

၂၁ ရာစုမွာေတာ့ Genocide Watch လို အဖြဲ႕အစည္းေတြ ;

International Criminal Court လို နိုင္ငံတခုခ်င္းစီရဲ႕ အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာ ထက္ပိုျပင္းတဲ႕ တရားစီရင္ေရးအာဏာကိုစြဲကိုင္က်င့္သံုးနိုင္တဲ႕ တရားရံုးေတာ္ေတြ ေပၚေပါက္လာခဲ႕ပါျပီ။

လူသားသမိုင္းဟာ ေျပာင္းခဲ႕ပါျပီ။

ဒါဟာ Dr.Raphael Lemkin ရဲ႕ ဥာဏ္ပညာ အားထုတ္မႈ၊ ဇြဲထက္သန္မႈ နဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႕မႈတို႕ ေႀကာင့္ပါပဲ
Dr. ရဲ႕ ဒီႀကိဳးပမ္းမႈအတြက္ ေကာင္းေသာအစားရပါေစသတည္း

kyawhlao oo ေရးတာကို m-media မွ copy ျပန္ယူတင္ပါသည္

Genocide ေဝါဟာရ၊ Genocide ဥပေဒ ရဲ႕ ပဲ႕ကိုင္ရွင္ Dr.Raphael Lemkin ( နိဂံုး )

က်ေနာ္ documentary ေတြ အေတာ္ႀကည့္ျဖစ္တယ္။ ဒီထဲကမွ စိတ္ကိုနစ္နစ္နဲနဲ ထိခိုက္ေစတဲ႕ documentary တခုရွိတယ္။ BBC က ရိုက္ကူးထားတဲ႕ Auswitch, The Nazi’s Final Solution to the Jewish Problem ဆိုတာပါ။ Auswitch အက်ဥ္းစခန္းအေႀကာင္း အဓိက ရိုက္ကူးထားျပီး နာဇီေတြရဲ႕ ကမၻာစစ္မတိုင္ခင္ ဂ်ဴ းေတြ အေပၚ နွိမ့္ခ် ဆက္ဆံမႈေတြကေနစျပီး ေနာက္ဆံုးစစ္ႀကီးျပီးတဲ႕ အထိ ရိုက္ကူးထားတာပါ။

documentary တခုလံုးဟာ စိတ္သက္သာစရာ တစက္မွ မရွိပါဘူး၊ ရင္ဆို႕စရာ ဝမ္းနည္းစရာ ေႀကာက္မက္ဖြယ္ရာေတြနဲ႕ခ်ည္းျပည့္ေနတာပါ။ မႀကည့္ေတာ့ဘူးကြာ လို႕ ထပိတ္မိတာလည္း ခဏခဏပါ
ဒါလည္းမႀကာခင္ ျပန္ႀကည့္မိတာပါပဲ။

အသတ္ျဖတ္ခံရခါနီး ဂ်ဴ းအမ်ိဳးသမီးေတြကို ကေလးေတြနဲ႕ခြဲခြာတဲ႕ ျမင္ကြင္း ဒီကေလးေတြကို လည္း နာဇီဆရာဝန္ေတြက လူသားစမ္းသပ္ေကာင္အျဖစ္ အသံုးခ်ဖို႕ရည္ရြယ္ထားတဲ႕ အေႀကာင္းေတ ပါလာေတာ့ က်ေနာ္ မ်က္ရည္ေတာင္က်မိပါတယ္။

ဒီ post ေတြကို ေရးရတဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ တခုတည္းပါ။

Dr.Raphael Lemkin ဆိုတဲ႕ လူတေယာက္ရဲ႕ လူသားထုအေပၚ ျပဳ ခဲ႕တဲ႕ ေက်း ဇူးကို ျပန္လည္ေအာက္ေမ့ရာမွာ အုပ္တခ်ပ္သဲတပြင့္ ျဖစ္ေစဖို႕ရာပါ။

လူ႕သမိုင္းစကတည္းက စစ္နဲ႕ သတ္ျဖတ္မႈေတြ မကင္းခဲ႕ႀကပါဘူး။ အားႀကီးသူက အားနဲသူကို အနိုင္က်င့္စျမဲပါ။ ဒီလိုလုပ္ရပ္ေတြေႀကာင့္ ကမၻာေပၚကေန လူသားမ်ိဳးႏြယ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ႕တာ နည္းလွမွာ မဟုတ္ပါဘူး

”အဲ႕လူမ်ိဳးေတြေပ်ာက္သြားေတာ့ေကာ ဘာျဖစ္လဲကြ ကိုယ့္ထမင္းကိုယ္စားေနရ ျပီးတာပဲ မဟုတ္လား။ ငါတို႕လူမ်ိဳး ဘာမွ မျဖစ္ရင္ ျပီးတာပဲ ေဟ့ ”လို႕ အတၱအေျခခံ အသိေခါက္ခက္နဲ႕ ျပန္ပက္သူလဲ ရွိနိုင္ပါတယ္။

နည္းနည္းေလာက္စဥ္းစားႀကည့္ရေအာင္ ဟစ္တလာ သတ္ျဖတ္ခဲ႕တဲ႕ ဂ်ဴ းကေလးေတြထဲမွာ အိုင္စတိုင္းလို genius ဘယ္နွစ္ေယာက္ပါသြားမလဲ။ အဲ႕ကေလးေတြထဲမွာ အိုင္းစတိုင္း မေျဖရွင္းနိုင္ခဲ႕တဲ႕ သီအိုရီေတြကို ရွင္းထုတ္မဲ႕ ကေလးတေယာက္ေလာက္ မပါနိုင္ဘူးလား? တကယ္လို႕ပါသြားခဲ႕ရင္ လူ႕သိပၸံပညာတိုးတက္မႈဟာ နွစ္ ဘယ္ေလာက္ ေနာက္ဆုတ္သြားျပီလဲ? အိုင္းစတိုင္းစခဲ႕တဲ႕ ရူပေဗဒသီအိုရီအခ်ိဳ႕ဆို ခုထိ ဘယ္သူမွ
ဆံုးေအာင္ မတြက္နိုင္ေသးဘူး။

ဟစ္တလာ သတ္ခဲ႕တဲ႕ဂ်စ္ပစီ ကေလးေတြထဲမွာ အနုပညာ ဂီတ ထြန္းေပါက္မဲ႕ ကေလး ဘယ္နွစ္ေယာက္ပါသြားမလဲ။ ပါသြားခဲ႕ရင္ လူ႕ယဥ္ေက်းမႈဟာ နွစ္ဘယ္ေလာက္ ေနာက္ျပန္ဆုတ္သြားခဲ႕သလဲ။ ဘယ္သူမွ တြက္ခ်က္မရေတာ့ဘူး။ ဒီလိုနဲ႕ မ်ိဳးျဖဳတ္ခံရတဲ႕ red indian ေတြ မာယာလူမ်ိဳးေတြထဲမွာေကာ လူသားတိုးတက္မႈကို ေရွ႕တိုးေစမဲ႕ ကေလး ဘယ္နွစ္ေယာက္ေလာက္ပါသြားျပီလဲ။ ဒါဆို နွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ အတြင္း သတ္ျဖတ္လာခဲ႕တဲ႕ စစ္ပြဲေတြ genocide ျဖစ္စဥ္ေတြဟာ မနုသလူသားတိုးတက္ေရးကို ဘယ္ေလာက္ထိ ေနာက္ျပန္ဆြဲေစခဲ႕ျပီလဲ။

လူ႕သမိုင္းသာနွစ္ေထာင္ရွိလာခဲ႕တယ္။ ဒီလိုသတ္ျဖတ္မႈေတြ ဖ်က္ဆီးမႈေတြကို တားရေကာင္းမွန္း အေရးယူရေကာင္းမွန္း မသိခဲ႕ႀကဘူး။

အဲ႕လို မသိရံုမက ဒီလို သတ္ျဖတ္မႈ ရိုင္းစိုင္းမႈ ယုတ္မာမႈေတြဟာ ”နိုင္ငံေတာ္အတြက္” ”အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာအတြက္” လုပ္တာမို႕ လိုအပ္လို႕လုပ္တာ ဘာမွ တြန္႕ဆုတ္ေနစရာ မလိုဘူးဆိုတဲ႕သေဘာေတြအထိ ခံယူႀကတယ္

မ်က္ေမြးတေထာက္စာသာ ရွိတဲ႕ တမ်ိဳးသားေရးအတၱအတြက္ မ်က္စိတဆံုးစာမကေသာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ တခုလံုးရဲ႕အနာဂတ္ကို ဖ်က္ဆီးႀကတယ္။

ဒီလို တမ်ိဳးသားေကာင္းစားေရး ဝါဒေတြ အရွိန္ေကာင္းေနဆဲမွာ Dr.Raphael Lemkin ဟာ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အားလံုး အတြက္ ကိုယ္က်ိဳးမဖက္ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ႕သူပါ။

သူ႕ေက်းဇူးကို က်ေနာ္တို႕ေအာက္ေမ့ရပါမယ္။ အေလးထားရပါမယ္။ ဒါမွသာ က်ေနာ္တို႕ဟာ လူပီသရာေရာက္ပါလိမ့္မယ္။

ျပီးပါပီ

 

ေနာက္ဆက္တြဲ

Dr.Raphael Lemkin နွင့္ အခ်စ္ေရး
” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ” ”

နာဇီရန္ကလြတ္ဖို႕ ပိုလန္ကထြက္ေျပးခါနီး သူ႕အေမက Dr.Raphael Lemkin ကို မွာတယ္
” စာေတြေရးတာလည္း အေရးႀကီးတာေပါ့ / ဒါေပမဲ႕ နွလံုးသားကို႐ွင္သန္ေအာင္ထားဖို႕ကလည္း အေရးႀကီးတယ္ေနာ္ ” တဲ႕

ဆိုလိုခ်င္တာက အလုပ္ခ်ည့္ပဲဖိမလုပ္နဲ႕ ရည္းစားေလးဘာေလးထားေပါ့ဗ်ာ / Dr.Raphael Lemkin ကေတာ့ ရည္းစားကိစၥတိတိပပ ျပန္မေျဖနိုင္ပဲ ထြက္ေျပးဖို႕ပဲအားသန္ေနခဲ႕တာေလ

US ကိုေရာက္ေတာ့လည္း ရည္းစားထားဖို႕ အားမထုတ္ပဲ genocide ကိစၥပဲအားထုတ္တာေလ

ဥပဓိရုပ္ခန္႕ခန္႕ နဲ႕ တကၠသိုလ္က ကထိက Dr.ေတ်ာက္အတြက္
မိန္းခေလး မရွားေပမဲ႕ Dr.အတြက္ကေတာ့ နီးလ်က္နဲ႕ေဝးပါပဲ

မဆြတ္ခင္က ညြတ္ေနတဲ႕ အသီးေတြကို လက္တခ်က္ မလွမ္းခဲ႕သူပါ

အဲ. . . .
Dr.Raphael Lemkin တေယာက္ ေကာင္မေလးေတ်ာက္နဲ႕
ဘာလိုလို ျဖစ္ခ်င္သလိုေတာ့ရွိခဲ႕သတဲ႕

၁၉၄၈ Genocide Convention ကို UN General Assembly မွာျပဌာန္းအပီး Dr.ဟာ ေပ်ာ္လြန္းလို႕ ေပ်ာ္ပြဲစားရံုတခုကို သြားခဲ႕ပါသတဲ႕

အဲ႕ဒီမွာ ဂ်စ္ပစီလူမ်ိဳးေကာင္မေလးေတ်ာက္နဲ႕ အဆင္ေျပသလိုျဖစ္ပီး Dr.နဲ႕ ဂ်စ္ပစီမေလး စကားလက္ဆံုက်ပါေရာတဲ႕

သာမန္ဆိုရင္ေတာ့ ေတာ္ကီေတြပြား အဆင္ေတြဆက္ေျပပီး
အခ်စ္ေကာင္းကင္ခရီးထက္ ဝဲပ်ံရံုေပါ့

ဒါေပမဲ႕ Dr.Raphael Lemkin က ဂ်စ္ပစီမေလးနဲ႕ နွစ္ေယာက္တည္းစကားဝိုင္းမွာ ဂ်စ္ပစီလူမ်ိဳးေတြ ေခတ္အဆက္ဆက္ ဂ်င္နိုဆိုဒ္လုပ္ခံရပံုေတြကို ေျပာပါေရာတဲ႕

ဟိုက ေပ်ာ္ပြဲစားရံုက ေကာင္မေလးေလဗ်ာ
ဒါေတြ ဘယ္စိတ္ဝင္စားမလဲ / ဒီေတာ့ ေရွာင္ထြက္သြားေရာေပါ့

ဒီလိုနဲ႕ ဘာဆို ဘာမွ မဘာလိုက္ရဘူးတဲ႕

Dr.Raphael Lemkin ရဲ႕ မိတ္ေဆြေတြက အိမ္ေထာင္ျပဳ ဖို႕တိုက္တြန္းႀကေပမဲ႕ Dr. က ” က်ေနာ္အိမ္ေထာင္သားေမြးလုပ္ဖို႕ အခ်ိန္မရွိပါဘူးဗ်ာ ” လို႕ပဲ တံု႕ျပန္ခဲ႕သတဲ႕

တကယ္လည္း အလုပ္ထဲနစ္ပီး အခ်ိန္ကုန္ခဲ႕တဲ႕ Dr. ဟာ ေသတဲ႕အထိလူပ်ိဳ ႀကီးဘဝနဲ႕ ပဲ သက္တမ္းကုန္သြားခဲ႕ရွာတယ္။

 

 

ရခိုင္ခရီးစဥ္ ကုလလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ သံုးသပ္ေဆြးေႏြး

ျမန္မာႏိုင္ငံ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းပဋိပကၡရဲ႕ ေဒသတြင္း အပ်က္အစီးပမာဏကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေဒသခံမြတ္ဆလင္ေတြဟာ Ethnic Cleansing လူမ်ိဳးႏြယ္စုလိုက္ရွင္းလင္းတာမ်ိဳး ခံခဲ့ရဖြယ္ရိွတယ္လို႔ အဲဒီ ေဒသကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့တဲ့ သံတမန္ေတြက ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ရွင္းလင္းေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ ေနရပ္ကို ေဘးကင္းကင္း ဂုဏ္သိကၡာရိွရိွ ျပန္ႏိုင္မယ့္အေျခအေနလည္း မရိွေသးဘူးလို႔ သံတမန္အခ်ိဳ႕က ေျပာပါတယ္။ ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီ သံတမန္အဖဲြ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး၊ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ မေန႔က ျပန္လည္သံုးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတာပါ။ အျပည့္အစံုကိုေတာ့ ကိုသားညြန္႔ဦးက ေျပာျပပါမယ္။

ကုလသမဂၢ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ သံတမန္အဖဲြ႔ဟာ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွမွာရိွတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ပဋိပကၡျဖစ္ရာေဒသ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ဒုကၡသည္လက္ခံေရးျပင္ဆင္ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၿပီး၊ မေန႔ တနင္းလာေန႔မွာေတာ့ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ဒီ ခရီးစဥ္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပန္လည္ရွင္းလင္း သံုးသပ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ခရီးစဥ္မွာ ပါသြားတဲ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ကူ၀ိတ္ႏိုင္ငံ သံအမတ္ႀကီး Mansour Al Otaibi ကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ဆႏၵနဲ႕သူတို႔ ေနရပ္ကို ေဘးကင္းကင္း ဂုဏ္သိကၡာရိွရွိ ျပန္ႏိုင္မယ့္ အေျခအေနေကာင္း မရိွေသးဘူးဆိုၿပီး ေျပာဆိုသြားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ျမင္ခဲ့ရတဲ့အေနအထားေတြအရ ပဋိပကၡအတြင္းမွာ မြတ္ဆလင္ေဒသခံေတြအေနနဲ႔ လူမ်ိဳးႏြယ္စုလိုက္ရွင္းလင္းတာမ်ိဳး ခံခဲ့ရႏိုင္ေခ်ရိွတယ္လို႕ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအစည္းအေ၀းမွာ ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

“ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာလူနည္းစုေက်းရြာေတြက အပ်က္အစီးပမာဏကို ျမင္လိုက္ရျခင္းအားျဖင့္ ဒီ လူနည္းစုေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားၿပီး အစီအစဥ္တက် အၾကမ္းဖက္တဲ့ လုပ္ရပ္မ်ိဳးေတြ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ျပေနပါတယ္။ ဒီလူေတြဟာ အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ၾကတဲ့ လူမ်ိဳးေတြျဖစ္တာက လဲြလို႕ ဘာရာဇ၀တ္မႈမွ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ ေက်းရြာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ျဖတ္သြားေတာ့ ရြာေတြမွာ မီးေလာင္ေနတဲ့ ဖ်က္ဆီးခံထားရတဲ့ ေနအိမ္ေတြ ေတြ႔ပါတယ္။ ဒါေတြကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ သူတို႕ဟာ ႏိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ႕အခြင့္အေရးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ခံရၿပီး၊ သူတို႔ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရတာေတြဟာ လူမ်ိဳးႏြယ္စုလိုက္ရွင္းလင္းဖယ္ရွားမႈ အတိုင္းအတာအထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။”

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Nikki Haley ကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္ေတြအေပၚ ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီက ျပင္းျပင္းထန္ထန္အရးယူဖို႔အေရးမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ျမန္မာကို အကာအကြယ္ေပးေနတဲ့သေဘာ သြယ္၀ိုက္ေ၀ဖန္သြားပါတယ္။ အခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ခရီးစဥ္အတြင္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီညီညြတ္မႈျပဖို႔ကို ထိခိုက္ေစခဲ့ၿပီး၊ စာသားျပင္ဆင္မႈေတြေၾကာင့္လည္း လံုၿခံဳေရးေကာင္စီရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြမွာ အားေပ်ာ့ခဲ့ရတယ္လို႔ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီးက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ တရုတ္သံအမတ္ႀကီး Ma Zhaoxu ကေတာ့ ျပႆနာကို ပိုၿပီး မရႈပ္ေထြးလာေစဖို႔ ျမန္မာနဲ႔ဘဂၤလားေဒရ္ွ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ေျဖရွင္းမႈကို အားေပးသင့္တယ္လို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေျပာသြားပါတယ္။ ခရီးစဥ္မွာ ပါသြားတဲ့အထဲ ရခိုင္ပဋိပကၡနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ေျပာေလ့ရိွသူတဦးကေတာ့ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ၿဗိတိန္သံအမတ္ႀကီး Karen Pierce ပါ။ ဒီေလာက္ ႀကီးမားတဲ့ျပႆနာကို ကိုင္တြယ္ဖို႔ဆိုတာ ကုလသမဂၢတခုတည္းကပဲ ကြ်မ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္မႈရိွတာမို႔ ရခိုင္ေဒသကို ကုလသမဂၢကို အတားအဆီးမရိွ ၀င္ခြင့္ေပးဖို႔လိုတယ္လို႔ သူက လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေျပာပါတယ္။

“ဒုကၡသည္ေတြ ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ေနရတာေတြ အစိုးရနဲ႔ ကုလသမဂၢ ႀကံဳေတြ႕ေနရတာေတြအတြက္ က်မ အင္မတန္တုန္လႈပ္ခဲ့ရပါတယ္။ ႀကီးမား က်ယ္ျပန္တဲ့ အပ်က္အစီးအတိုင္းအတာေတြ႕ခဲ့ရၿပီး၊ ဒါဟာ ဒုကၡသည္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွဖက္ကို အစုအၿပံဳလိုက္ထြက္ေျပးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတခုဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ ဒီလူေတြ ေနအိမ္ျပန္ႏိုင္ဖို႕လည္း ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ ဒုတိယလုပ္ရမွာကေတာ့ ဒီျပႆနာေတြကို တုန္႔ျပန္အေရးယူေရး အစိုးရအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔ တိုးျမင့္လုပ္ေဆာင္ဖို႔နဲ႔ ဒုကၡသည္ေတြကို ကူညီႏိုင္ဖို႔ ကုလသမဂၢကို အကန္႔အသတ္မရိွ ၀င္ေရာက္ခြင့္ေပးေရးပါ။ ဒီလို ပမာဏာနဲ႔ႀကံဳေတြ႕ေနရတာကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ရမလဲဆိုတာ ကုလသမဂၢကပဲ ကြ်မ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္မႈရိွတာပါ။”

ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးေဟာက္ဒိုဆြန္းကေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို ခြင့္ျပဳမွာမဟုတ္ပဲ၊ စြတ္စဲြခ်က္ေတြကိုလည္း ဥပေဒအတိုင္း စံုစမ္းသြားမွာျဖစ္တယ္လို႕ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွာ ေျပာပါတယ္။ အေရးႀကီးဆံုးကေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြ စတင္ႏိုင္ဖို႔ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

“ ရခိုင္ျပည္နယ္က လက္ရိွ ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းရာမွာ အေရးတႀကီးလုပ္ရမွာက ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္နဲ႔အညီ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရး စတင္ဖုိ႔ဆုိတာကို က်ေနာ္တို႔အားလံုး သေဘာထားတူပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဖက္ကေတာ့ ဒီလူေတြကို လက္ခံဖို႔ အဆင္သင့္ရိွေနတာေၾကာင့္၊ ျဖစ္ႏိုင္သမွ် ျမန္ျမန္ ဒီလုပ္ငန္းေတြကို စတင္လိုတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ေျပာထားပါတယ္။”

ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လာေရးစတင္ဖို႔ ျမန္မာဖက္က ေျပာေနေပမယ့္၊ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ေရရွည္အနာဂတ္ ေဘးကင္းလံုၿခံဳမႈ လြတ္လပ္စြာ ေနထိုင္သြားလာခြင့္နဲ႔ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရးတန္းတူရရိွေရးေတြဟာ ဒုကၡသည္ေတြဖက္က လိုလားတဲ့ အာမခံခ်က္မ်ိဳးျဖစ္တယ္လို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွသံအမတ္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး Haley ကေတာ့ ခရီးစဥ္မွာ ပါမသြားခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီ အၾကပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအေနနဲ႕နည္းလမ္းရိွတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဘယ္လိုနည္းလမ္းလဲဆိုတာကိုေတာ့ အေသးစိတ္မေျပာပါဘူး။ လူသားခ်င္းစာနာမႈကူညီေရးဆိုင္ရာအၾကပ္အတည္းကိုေရာ လူ႕အခြင့္အေရးျပသနာကိုပါ ေျဖရွင္းဖို႔အတြက္ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီကေန ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႕ပတ္သက္လို႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္တရပ္ အလ်င္အျမန္ခ်မွတ္ရလိမ့္မယ္လို႔ အေမရိကန္သံအမတ္က မေန႕က လံုၿခံဳေရးေကာင္စီအစည္းအေ၀းမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

Source – VOA

Process as well as Substance is Important in ICC’s Rohingya Decision

COX’S BAZAR, BANGLADESH – NOVEMBER 02: A Bangladeshi border guard from the BGB gestures as he controls a crowd of Rohingya Muslim refugees waiting to proceed to camps after crossing the border from Myanmar into Bangladesh near the Naf River on November 2, 2017 near Anjuman Para in Cox’s Bazar, Bangladesh. More than 600,000 Rohingya refugees have flooded into Bangladesh to flee an offensive by Myanmar’s military that the United Nations has called ‘a textbook example of ethnic cleansing’. The refugee population continues to swell further, with thousands more Rohingya Muslims making the perilous journey on foot toward the border, or paying smugglers to take them across by water in wooden boats. Hundreds are known to have died trying to escape, and survivors arrive with horrifying accounts of villages burned, women raped, and scores killed in the ‘clearance operations’ by Myanmar’s army and Buddhist mobs that were sparked by militant attacks on security posts in Rakhine state on August 25, 2017. What the Rohingya refugees flee to is a different kind of suffering in sprawling makeshift camps rife with fears of malnutrition, cholera, and other diseases. Aid organizations are struggling to keep pace with the scale of need and the staggering number of them – an estimated 60 percent – who are children arriving alone. Bangladesh, whose acceptance of the refugees has been praised by humanitarian officials for saving lives, has urged the creation of an internationally-recognized ‘safe zone’ where refugees can return, though Rohingya Muslims have long been persecuted in predominantly Buddhist Myanmar. World leaders are still debating how to confront the country and its de facto leader, Aung San Suu Kyi, a Nobel Peace Prize laureate who championed democracy, but now appears unable or unwilling to stop the army’s brutal crackdown. (Photo by Kevin Frayer/Getty Images)

On April 9, the Prosecutor of the International Criminal Court (ICC), Fatou Bensouda, asked the Pre-Trial Chamber for an advisory opinion declaring that the Court has jurisdiction over the alleged deportation of some 670,000 Rohingya people from Myanmar to Bangladesh. The issue arises because Myanmar is not a State Party to the Rome Statute, and therefore the ICC would not ordinarily have jurisdiction over crimes committed on the territory of Myanmar by Myanmar nationals absent the specific consent of the state or a referral from the U.N. Security Council, neither of which is likely to happen anytime soon. The ICC Prosecutor argued, however, that with respect to the crime of humanity of deportation, the crime is only complete once a population is forced over an international border into another country. Since deportation requires being sent to somewhere, an essential element of the crime occurs in the state of arrival which, in this case, is Bangladesh, a State Party to the ICC.

The Prosecutor’s substantive arguments for jurisdiction are compelling, though not everyone is persuaded, and it has been noted that if the Court found jurisdiction, it would only be for the crime of deportation, and not for the myriad of other international crimes, including genocide, that the Rohingya people have allegedly suffered in Myanmar. Less attention has been focused, however, on the procedure by which the Prosecutor is raising this issue in the first place. Because this is the first time that the Prosecutor has sought an advisory opinion, the Pre-Trial Chamber will establish important precedent in this case regarding whether the Prosecutor has the authority to seek an advisory opinion, and the process that the Pre-Trial Chamber will follow if such a path exists. Both the Prosecutor and the Pre-Trial Chamber should consider focusing more attention on these important questions.

Ordinarily, questions of jurisdiction arise within the context of a “situation,” when the Prosecutor seeks to open an investigation into a particular conflict, or of a “case,” when the Prosecutor seeks to charge individual perpetrators. Here, for the first time, the Prosecutor is relying on a little-discussed sentence in Article 19(3) of the Rome Statute that simply states that “[t]he Prosecutor may seek a ruling from the Court regarding a question of jurisdiction or admissibility.” (“Admissibility” references the question of whether a national jurisdiction is already prosecuting the cases targeted by the Court.) Because this provision contains no apparent restriction regarding when the Prosecutor may seek such a ruling, the Prosecutor argued that she may do so at any time, even absent a pending situation or case.

Before reaching the merits of the Prosecutor’s arguments regarding the Court’s jurisdiction over the Rohingya deportation, therefore, the Pre-Trial Chamber will first have to decide whether she is right about being able to seek an advisory opinion on this issue at all without initiating a request to open a situation or case. And here there are arguments going both ways. Regarding the Statute’s text and structure, the Prosecutor is correct that Article 19(3) itself contains no explicit limitation regarding timing, but the provision is contained within a lengthy Article that is otherwise entirely devoted to challenges to jurisdiction or admissibility within a situation or case. In context, therefore, it might seem that the Prosecutor is only authorized to raise a challenge in such circumstances. Moreover, given that the Rome Statute nowhere else appears to permit the Prosecutor to seek, or the judges to issue, an advisory opinion, it is odd that the Statute would permit such a procedure here in a single sentence without any elaboration whatsoever. The Prosecutor may “seek” a ruling, but is the Pre-Trial Chamber required to give one? Are there procedures for developing the issues before the judges? Is there any right of appeal? What is the status of the decision if the Prosecutor later opens an investigation and brings charges? If the Pre-Trial Chamber finds that there is jurisdiction, can later defendants challenge that ruling? It is surprising that none of these questions are addressed in the Statute.

Regarding functionalist arguments, there are generally good reasons to avoid advisory opinions. The existence of a case or controversy ensures that legal issues will be litigated by parties with a vested interest and that they will be argued and decided in a context that is concrete. Furthermore, there may be prudential value in limiting the Court to decisions that it must take rather than running the risk of using up precious legitimacy capital on resolving abstract matters. On the other hand, the Court’s resources are extremely limited, and therefore there may be instances where a preliminary ruling on jurisdiction could save the Prosecutor and the Court significant resources. The question of jurisdiction over the Rohingya deportation is just such a case: If the Court rules that there is no jurisdiction, the Prosecutor will not proceed with commencing a preliminary examination or investigation.

In the event the Pre-Trial Chamber agrees with the Prosecutor that Article 19(3) permits her to seek rulings on jurisdiction and admissibility outside of a situation or case, both the Prosecutor and the judges should give further thought to when such an advisory opinion would be appropriate, and the procedures that should be followed when one is sought. In her filing, the Prosecutor says with respect to the use of Article 19(3) that it is solely within her discretion to decide when to seek such a ruling, and that she will be “guided only by the particular circumstances and the nature of the issue in question.” Without binding herself, she might consider elaborating further on the factors that might cause her to seek a ruling in other circumstances. She could begin with the considerations that seemed to be important in this case, including her contention that the issue presented is sufficiently concrete for the judges to decide and the determinative nature of this decision to any future preliminary examination or investigation. Providing some guidance will also help the Prosecutor address the future demands, which are sure to come, that she seek rulings on other questions of jurisdiction or admissibility.

Further, the judges should focus on the procedures that they will follow when the Prosecutor makes an Article 19(3) request. In this case, the judges quite appropriately issued an invitation to Bangladesh to submit written observations on the Prosecutor’s jurisdictional arguments. But the judges should go further and solicit as well the views of the government of Myanmar, which has already expressed “serious concern” about the Prosecutor’s request. In addition, the judges should consider appointing an independent counsel to present views that are contrary to those presented by the prosecution. The Prosecutor has argued for a finding of jurisdiction, but there will not necessarily be anyone on the other side arguing against such a ruling. Admittedly, this would be a problem as well if the Prosecution simply sought authorization to open an investigation in the situation, also an ex parte procedure, but if a thorny legal issue arose in such a context, appointment of an independent counsel might be appropriate there as well. The problem of having just one side to these proceedings was highlighted last week when the Pre-Trial Chamber scheduled a closed, ex parte hearing with the Prosecution on its jurisdiction request to be held next month, a move that has been questioned by Kevin Jon Heller. As Heller points out, it seems odd to have a closed hearing on what should be a purely legal question. However, assuming there are good (but unknown) reasons to have a closed hearing, it would certainly add to the legitimacy of the proceedings and the ultimate outcome if an independent counsel were also present at the closed hearing to offer arguments in opposition to the prosecution. There is little doubt that the Prosecutor would welcome the appointment of an independent counsel to ensure that the judges heard all views on the jurisdiction question to be decided.

It may very well be that the issue of jurisdiction over the Rohingya deportation lends itself very well to a pre-situation, pre-case determination by the judges. But this case will establish important precedent for the Prosecutor’s ability to seek advisory opinions on jurisdiction or admissibility in the future. To that end, the Prosecutor and judges at the ICC should ensure that the procedures are sufficiently robust to help guarantee the best and most legitimate outcomes. 

War crimes judges to hold closed talks on Rohingya crisis

War crimes judges will hold closed-door talks next month to discuss whether to allow the launch of a probe into the forced exodus of Rohingya Muslims from Myanmar.

Only chief prosecutor Fatou Bensouda will appear before the three judges at the International Criminal Court (ICC) hearing on June 20, presiding judge Peter Kovacs said in his Friday order, seen by AFP on Monday.

Some 700,000 people from the stateless Muslim minority have fled Myanmar’s northern Rakhine state into neighbouring Bangladesh since August to escape a bloody military crackdown.

The violence has left a trail of torched villages in its wake, amid allegations of murder and rape at the hands of troops and vigilantes.

In an unprecedented move last month, Bensouda asked judges at the world’s only permanent war crimes court to rule whether she can investigate the deportations as a crime against humanity.

It is a legally complicated request, as Myanmar is not a signatory and member of the Rome Statute which underpins the ICC.

Bangladesh is, however, and Bensouda argued that should give her office jurisdiction to investigate the Rohingya’s plight.

She likened deportation to “a cross-border shooting”, arguing the crime “is not completed until the bullet (fired in one state) strikes and kills the victim (standing in another state)”.

“The chamber convenes a status conference on 20 June 2018, to be held in closed session, only in the presence of the prosecutor,” Kovacs ordered.

He accompanied the order with a confidential annex which he said contained issues which Bensouda must address at the June hearing.

Set up in 2002 in The Hague, the ICC acts to prosecute the worst abuses including genocide in places where national tribunals are unwilling or unable to act.

The Myanmar army in the mainly Buddhist nation has denied any allegations, saying its campaign has been a legitimate response to Rohingya militant attacks last year that killed about a dozen border guard police.

The Southeast Asian nation has voiced “serious concern” over the move at the ICC.

“Nowhere in the ICC Charter does it say that the court has jurisdiction over states which have not accepted that jurisdiction,” Myanmar said in a statement.

The special court examining Bensouda’s request has also asked Bangladesh to submit any written observations it may have on the case by June 11.

U.S. criticizes China for shielding Myanmar from U.N. action

UNITED NATIONS (Reuters) – The United States indirectly criticized China on Monday for shielding Myanmar from strong U.N. Security Council action over a military crackdown against mainly Rohingya Muslims that the U.S. and other countries have denounced as ethnic cleansing.

U.S. Ambassador Nikki Haley did not mention China by name, but China proposed substantial amendments to a British-drafted Security Council statement on Myanmar last week. The 15-member council eventually agreed a weaker statement.

The Security Council met on Monday to discuss a visit by envoys to Myanmar and Bangladesh two weeks ago.

Rohingya insurgent attacks on security posts in Myanmar’s Rakhine state in August last year sparked a military operation that sent nearly 700,000 Rohingya fleeing to camps in Cox’s Bazar in Bangladesh.

“Some members of the council have kept us from taking action for cynical and self-interested reasons,” Haley said. “Some undermined the unity of the council demonstrated during the trip with unhelpful edits that only weakened the council’s message.”

Speaking before Haley, China’s U.N. Ambassador Ma Zhaoxu told the Security Council that Myanmar and Bangladesh should be encouraged to solve the crisis bilaterally to make sure it doesn’t “drag on or become more complicated.”

“The council should continue to encourage Myanmar and Bangladesh to increase consultations and cooperation for the early implementation of the bilateral arrangement,” he said.

Myanmar and Bangladesh agreed in January to complete the voluntary repatriation of the refugees within two years but differences between the two sides remain and implementation of the plan has been slow.

Diplomats said Russia has also backed China in council discussions on Myanmar.

Speaking after Haley, Russia’s deputy U.N. Ambassador Dmitry Polyanskiy said the unity of the council on the issue was important and he hoped some members “will not fall prey to the temptation of using this situation to pursue their narrow, domestic political aims.”

Fleeing refugees have reported killings, rapes and arson on a large scale. Myanmar denies ethnic cleansing and has said its operations in Rakhine were a legitimate response to attacks on security forces by Rohingya insurgents.

“The government of Myanmar has stated time and again that no violation of human rights will be condoned,” Myanmar’s U.N. Ambassador Hau Do Suan told council on Monday. “Allegations supported by evidence will be investigated and action taken in accordance with the law.”

The United States and Canada have imposed unilateral sanctions against a general in Myanmar’s military for his role in the crackdown and the European Union is preparing individual sanctions.

Haley, who did not travel to Myanmar and Bangladesh, said that the Security Council had “unique tools to encourage Burma to take real steps towards resolving this crisis,” though she did not elaborate.

“We should move quickly to adopt a resolution that institutes real steps to resolve this enormous and growing humanitarian and human rights crisis,” Haley said.

Reporting by Michelle Nichols; editing by Clive McKeef

Source – https://reut.rs/2GpH8Ue

Exclusive: West edges towards punishing Myanmar army leaders over Rohingya crisis – sources

YANGON/WASHINGTON (Reuters) – The European Union and the United States are considering targeted sanctions against Myanmar military leaders over an offensive that has driven more than 500,000 Rohingya Muslims out of the country, officials familiar with the discussions say.

Interviews with more than a dozen diplomats and government officials based in Washington, Yangon and Europe revealed that punitive measures aimed specifically at top generals were among a range of options being discussed in response to the crisis.

Nothing has yet been decided and Washington and Brussels may decide to hold off for now, the sources said. There are also discussions about increasing aid for violence-riven Rakhine state.

The active discussion of sanctions – not even on the table a month ago – shows how the dramatic exodus of Rohingya Muslims from Myanmar’s northwest is putting pressure on Western policymakers to take action.

While much of the outcry overseas has focused on Nobel laureate and Myanmar’s national leader Aung San Suu Kyi, few Western diplomats see an alternative to her leadership. Suu Kyi does not control the military, which still wields considerable power under Myanmar’s army-written constitution.

The EU Foreign Ministers Council will discuss Myanmar on Oct. 16, although officials do not expect any move on sanctions that soon. Danish minister for development cooperation, Ulla Tornaes, told Reuters that Copenhagen had been working to get the crisis on the agenda, “with the wish to put further pressure on the military”.

Two Washington-based U.S. officials with knowledge of the Trump administration’s Myanmar deliberations said targeted sanctions against commander-in-chief Min Aung Hlaing and several other generals, as well as leaders of ethnic Rakhine Buddhist militias accused of torching Rohingya villages, were under consideration.

Such sanctions – if decided on – would likely entail U.S. asset freezes, bans on travel to the United States, prohibitions against Americans doing business with them and other unspecified penalties. Washington was moving cautiously as it consulted with governments in Europe, Japan and Southeast Asia, the U.S. officials said.

A senior Yangon-based European diplomat also said Western countries were coordinating their response to the crisis and were in agreement that it was the military, and specifically the commander-in-chief, who needed to be targeted in any punitive action.

Any punishment was likely to be symbolic at first to allow room for further talks, Yangon-based diplomats said, giving the example of formally banning the army chief, who over the past year visited Brussels, Berlin and Vienna, from further travel to Europe.
Western diplomats admit their leverage is limited: compared with China, whose ties with Myanmar have warmed since Suu Kyi took office 18 months ago, U.S. and European investment and military engagement with the country are small.

They are also wary of action that could hurt the wider economy or destabilize already tense ties between Suu Kyi and the army.

PRESSURE BUILDING

The United Nations is pressing for increased humanitarian access to other parts of Rakhine, where hundreds of thousands of Rohingya remain. How Myanmar responds to calls for increased aid, the investigation of alleged atrocities or repatriation of refugees would be a key consideration in deciding what action to take, U.S. and EU diplomats in Myanmar said.

“We can pile political pressure, look into financing we have in Myanmar. We have humanitarian aid, as well as development aid … the European Commission won’t invest in the development of Myanmar if the conditions, including security, are not there,” said a Brussels-based EU diplomat who follows Myanmar.

A Rohingya refugee boy runs through a fence onto aid distribution premises at a refugee camp in Cox’s Bazar, Bangladesh October 8, 2017. REUTERS/Mohammad Ponir Hossain
“There is also the arms trade embargo and we discuss regularly whether we should reward the reforms in Myanmar and look at gradual easing of that, or the opposite.”

EU economic sanctions on Myanmar were lifted after the army stepped back from direct rule of the country in 2012, beginning the democratic transition that brought Suu Kyi to power last year, but an arms embargo in force since the 1990s remains. The United States removed most sanctions on Myanmar last autumn. It too has kept an arms embargo in place.

One Washington-based U.S. official said that, while there was no firm deadline, Washington hoped to have a plan of action on Myanmar in place by the time President Donald Trump travels to Asia for a series of summits in the first half of November.

The administration wanted to send a strong message to Myanmar’s military, but was concerned that too drastic action could allow China to expand its growing diplomatic and economic influence in the country, the official said.

There is little support in the administration for the re-imposition of broader economic sanctions, the official added.

Slideshow (2 Images)
The White House declined comment on internal deliberations on the Rohingya crisis.

STRAINED RELATIONS

In another sign of pressure building on Myanmar, New York-based diplomats said the Organisation of Islamic Cooperation (OIC) in the U.N. General Assembly was pushing for a human rights resolution on the country.

Last year the EU announced that for the first time in 15 years it would not introduce a resolution at the General Assembly’s Third Committee, which focuses on human rights, condemning Myanmar’s record – rewarding it for progress.

The European bloc could revive the resolution in the current session, taking on board the OIC draft and broadening it out beyond the Rohingya crisis, one diplomat in New York said.

Diplomats said some members of the U.N. Security Council were exploring whether the 15-member body could agree a formal statement, or even a resolution, calling for an end to the violence, full access for aid and the safe return of refugees.

However, Myanmar has said it was negotiating with China and Russia, which have veto powers in the Security Council, to protect it from any possible action. China and Russia have both expressed support for the Myanmar government.

Myanmar’s relations with the U.N. have grown increasingly testy since the discovery of World Food Programme-branded biscuits at a suspected militant camp in July prompted the government to accuse the U.N. agency of supporting the insurgents, forcing it to shut down its operations in Rakhine.

Myanmar is stalling on accepting a plan by the U.N. to upgrade the U.N. country head to the more powerful rank of Assistant Secretary-General (ASG) when its current top official, who is due to be rotated, is replaced.

Thaung Tun, Suu Kyi’s National Security Advisor, told Reuters that the U.N. “must treat us equally”.

“We’ll be fine with anybody if all member states have an ASG assigned. Not just us,” he said.

Reporting by Antoni Slodkowski in Yangon and Matt Spetalnick in Washington; Additional reporting by Michelle Nichols at the United Nations, Simon Lewis in Yangon, Teis Jensen in Copenhagen, Gabriela Baczynska and Robin Emmott in Brussels and John Irish in Paris; Editing by Alex Richardson
Our Standards:The Thomson Reuters Trust Principles.

Source : www.reuters.com

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေန ႏုိင္ငံတကာ ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔ Yanghee Lee တုိက္တြန္း

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့လအနည္းငယ္အတြင္း အေျခအေနေတြက ႏုိင္္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္ အေရးအေျခအေနကို သတိထားၿပီး မျပတ္ေစာင့္ၾကည့္သြားရမယ္ဆိုတာ ျပေနတယ္လုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန ဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အထူးစံုစမ္းစစ္ေဆးေရးမွဴး Yang Hee Lee က ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံခရီးစဥ္စဖို႔ သံုးရက္အလို ဒီကေန႔ထြက္လာတဲ့ ထုတ္ျပန္ခ်က္တခုထဲမွာ မစၥယန္္ဟီးလီက အဲဒီလို ေျပာထားတာပါ။ ရခုိင္္ျပည္ဘက္မွာ ျဖစ္ေနတာအျပင္ ကခ်င္နဲ႔ရွမ္းဘက္မွာ တိုက္ပြဲေတြ အရွိန္ျမင့္လာတာ၊ အဲဒီကေန အရပ္သားေတြရဲ႕ အေျခ အေနအေပၚ အႏုတ္လကၡဏာေဆာင္ သက္ေရာက္မႈေတြ မလႊဲမေရွာင္သာ ျဖစ္လာတာေတြဟာ အစိုးရအဖြဲ႔သစ္ရဲ႕ ပထမႏွစ္အတြင္း သြားေနတဲ့လမ္းေၾကာင္းေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္္စရာတခ်ဳိ႕ ျဖစ္လာေစပါတယ္လုိ႔ မစၥယန္ဟီးလီကေျပာပါတယ္။

မစၥယန္ဟီးလီဟာ ဇန္န၀ါရီလ ၉ ရက္ေန႔ကေန ၂၀ ရက္ေန႔အထိ ျမန္မာႏုိင္္ငံကို လာမွာပါ။ ဒီခရီးစဥ္အတြင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက ျမစ္ႀကီးနား၊ ဖားကန္႔နဲ႔ လိုင္ဇာ၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ထဲက စစ္ေတြ၊ ရေသ့ေတာင္၊ ဘူးသီးေတာင္နဲ႔ ေမာင္းေတာၿမိဳ႕ေတြ အျပင္ ေနျပည္ ေတာ္နဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတြကိုလည္းသြားဖို႔ စီစဥ္ထားပါတယ္။

အစိုးရရဲ႕ဖိတ္ၾကားခ်က္နဲ႔ လာေရာက္မယ့္ ၁၂ ရက္ၾကာခရီးစဥ္ အတြင္း ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ရပ္ရြာအႀကီးအကဲေတြ၊ အရပ္ဘက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြက ကိုယ္စားလွယ္ေတြအျပင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ခံရသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုဖို႔ရွိသလို ႏုိင္္ငံ တကာအသိုင္းအ၀ိုင္းက လူပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔လည္း ေတြ႔ဆံုဖို႔ရွိပါတယ္။ ဒီခရီးစဥ္ အတြင္း ေလ့လာေတြ႔ရွိ ခ်က္ေတြကို အစီရင္ခံစာ ေရးၿပီး ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီကို ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ တင္သြင္းမွာျဖစ္ပါတယ္။

source : VOA

Aid to Maungdaw trickling rather than ‘flowing’, rights groups say

International aid organisations working in Maungdaw Township have not been granted the “flowing” access to the restive region that they were promised, despite a 19 December announcement by State Counsellor Aung San Suu Kyi that her government would welcome assistance from international and local relief groups.

Humanitarian aid and media access to the area was swiftly clamped shut following deadly 9 October attacks on police border posts — a move human rights workers predicted would have disastrous implications for the largely stateless Rohingya Muslim community.

Suu Kyi, who also serves as Burma’s foreign affairs minister, appeared to bow to mounting pressure at the conclusion of a specially convened ASEAN foreign ministers meeting on 19 December, where the ongoing plight of the Rohingya was on the agenda. Accusations of ethnic cleansing had been levelled at Suu Kyi’s administration in the weeks prior, prompting the invitation to her fellow foreign ministers. Malaysian Prime Minister Najib Razak had controversially called the situation in Arakan State “genocide” at a Rohingya solidarity rally in Kuala Lumpur on 4 December, infuriating nationalists in Burma.

Speaking after the meeting on 19 December, Suu Kyi announced that aid was now welcome, offering a glimmer of hope to the tens of thousands that rely on international assistance for life-saving food and medical care. A week later, a press release from the President’s Office stated aid was “flowing” into 12 villages in northern Arakan State, with the Ministry of Social Welfare, Relief and Resettlement itself distributing “250 rice bags.”

But some of the aid organisations named in that release tell a different story, saying areas in northern Maungdaw remain completely off limits, interrupting existing malnutrition treatment plans for children. On average, clinics had been seeing more than 1,000 new malnutrition cases per month.

The United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs told DVB that although much-needed access to the southern part of Maungdaw township has been partially restored, the story is starkly different from the government narrative.

“In past weeks, some ongoing humanitarian programmes have been able to re-start in some areas in Buthidaung, Rathedaung and the southern part of Maungdaw [townships]. This has allowed for about 28,000 people to be reached with cash, food and nutrition support since 19 December. Agencies have also been able to re-open some health clinics and nutrition centres. However, the most-affected areas and communities in the northern part of Maungdaw remain largely off-limits to humanitarian organisations, beyond a small number of one-off distributions,” said Pierre Peron, the public information officer for UNOCHA in Burma, adding that his organisation is unable to help some of the neediest in Arakan State.

“Full and sustained access to all areas in northern Rakhine [Arakan] is urgently needed to resume critically important humanitarian programmes that were already assisting vulnerable communities before 9 October. After almost three months, access to northern Maungdaw remains restricted and we still haven’t fully been able to undertake the humanitarian assessments that are required to evaluate and respond to the needs of people in the hardest-hit communities,” he said.

Rights advocates and medical workers have echoed UNOCHA’s concerns privately to DVB, but say they fear making their frustrations public would see their existing access curtailed further or revoked entirely.

But the Union-level Investigation Commission on Maungdaw, which was tasked with probing both the causes of the October assault and subsequent November attacks, as well as any wrongdoing by security forces, did not appear to share the concerns of the aid community.

It released an interim report on Tuesday, denying accusations of religious or genocidal persecution against the “Bengali population,” citing “the increasing population of Mawlawi [Islamic scholars], mosques and religious edifices.” The threat of malnutrition was also dismissed “due to the area’s favourable fishing and farming condition.”

Zaw Myint Pay, a spokesperson for a separate state-level commission formed by the Arakan State legislature in October, told DVB there are “no restrictions” to aid in Maungdaw, for either local or international workers.

“There aren’t restrictions on aid organisations… we are accepting aid for the Bengali’s and the local population,” he said on 3 January, referring to self-identifying Rohingya Muslims.

Suu Kyi’s perceived inaction with regard to the ongoing suffering of the Rohingya has been fiercely criticised by human rights advocates. The Nobel Prize laureate was widely expected to do more to address the rift between the Buddhist and Muslim communities in Arakan State, one of the country’s poorest.

“There’s a wide gap between the humanitarian access that Aung San Suu Kyi and the government have promised and what is actually happening on the ground in Maungdaw and Buthidaung, and in that gap lives are being lost daily,” said Phil Robertson, the deputy director of Human Rights Watch’s Asia division.

“Taking her pledges at face value, the most charitable thing one can say is Suu Kyi apparently lacks the ability to persuade the military and local officials to follow her orders. The ASEAN foreign ministers now need to demand that she fulfil her pledges by travelling herself to these affected areas to find out why the aid is not getting through,” he added.

Speaking to DVB after the Investigation Commission on Maungdaw interim report’s release, Matthew Smith of Fortify Rights called parts of the commission’s account “patently untrue.”

“Among its many failings, the report essentially denies that the authorities restricted access to key areas, claiming journalists and aid groups were free to operate. The idea that journalists and aid groups aren’t restricted from areas of Maungdaw Township is patently untrue. Access is still tightly restricted.

“The report flatly denies the existence of malnutrition based on evidence of ‘the area’s favourable fishing and farming conditions.’ Malnutrition is endemic in Rohingya areas, on par with some of worst situations globally,” he added. “It’s embarrassing that the government’s test for malnutrition consisted of observing the existence of rice paddies. Empirical data measuring malnutrition is available. And they seemed to have missed that the army burned rice stores in several villages. We documented this.”

A Malaysian NGO’s aid flotilla is also facing delays, citing diplomatic difficulties between the two nations. The shipment organised by the Malaysian Consultative Council for Islamic Organisations (Mapim), originally scheduled for a 10 January departure, will reportedly now set sail on 31 January. The Burmese government had been caught off guard by the original plans, and warned the coalition of NGO’s to respect national sovereignty and ensure both Muslims and Arakanese communities received assistance.

Source : http://www.dvb.no

ျမန္မာ့လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေန ကန္ေဝဖန္

ျမန္မာႏိုင္ငံက လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြဟာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကို သမား႐ိုးက် လုပ္႐ိုးလုပ္စဥ္လို ဆက္လုပ္ေနၿပီး၊ လုပ္ခြင့္ေပးထားပံုရတယ္လို႔ အေမရိကန္ ထိပ္တန္း တာဝန္႐ွိသူတေယာက္က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာ ခ႐ိုင္ထဲကနယ္ျခားေစာင့္စခန္းေတြ တုိက္ခိုက္ခံခဲ့ရၿပီးေနာက္ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြ နယ္ေျမ႐ွင္းလင္းစဥ္ ကိုးတန္ေကာက္ေက်း႐ြာမွာ မြတ္ဆလင္ေတြကို လံုၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ဝင္ေတြက ႏိုင့္ထက္စီးနင္းျပဳမူေနတဲ့ Video ထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီလို လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္ေနတဲ့လုပ္ရပ္ဟာ သူတို႔လုပ္ေနက် ခြင့္ျပဳခ်က္ ရထားတဲ့ လုပ္ရပ္မို႔သာ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ Video ႐ုိက္ျပေနတာျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အလုပ္သမားေရးရာ လက္ေထာက္ဝန္ႀကီး Tom Malinowski က AP သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

အီရတ္က Abu Ghraib အက်ဥ္းေထာင္မွာ အေမရိကန္စစ္သားေတြ အီရတ္ အက်ဥ္းသားေတြကို ႏိုင့္ထက္စီးနင္းလုပ္ေနတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြေၾကာင့္ သင္ခန္းစာရ စရာျဖစ္ခဲ့သလုိ ကိုးတန္ေကာက္႐ြာကိုစစ္ေဆးခဲ့တဲ့ တပ္ဖဲြ႔ထဲမွာ ဒီလို အျပဳအမူေတြ ကို ခြင့္ျပဳထားတယ္လို႔ သူ႔အေနနဲ႔ထင္ေၾကာင္း Mr. Malinowski ကေအပီသတင္းဌာနကို ေျပာတာကို ဝါရွင္တန္ပို႔စ္သတင္းစာမွာ ကိုးကားေဖာ္ျပပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရကေတာ့ ဒီ Video ထြက္ေပၚလာခဲ့ၿပီးေနာက္ သက္ဆိုင္သူေတြကို ဖမ္းဆီးအေရးယူခဲ့ပါတယ္။ ဒီျဖစ္ရပ္ဟာလည္း အဲဒီတေနရာမွာျဖစ္ခဲ့တာလို႔ ဆိုပါတယ္။

မြတ္ဆလင္ေတြဖက္က နစ္နာခံစားခ်က္ေတြကို ေျဖ႐ွင္းဖုိ႔လိုတယ္ ဆိုတာကို ျမန္မာအစိုးရကို အေမရိကန္ဖက္က လြန္ခဲ့တဲ့ ၂ ႏွစ္ေလာက္ထဲက ေျပာၾကားခဲ့တယ္လို႔လည္း ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာအႀကီးအကဲက AP သတင္းဌာနကိုေျပာပါတယ္။

အဲဒီလိုမွ မေျဖ႐ွင္းရင္ ခံစားေနရသူကို ျပည္ပအဖဲြ႔အစည္းေတြက အခြင့္ေကာင္းယူၿပီး အၾကမ္းဖက္တံု႔ျပန္ေအာင္ လုပ္လာလိမ့္မယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္လို႔သူကဆိုပါတယ္။ အခုလက္႐ွိမွာ ႀကီးမားတဲ့ အတိုင္းအတာနဲ႔ မဟုတ္ေပမဲ့ အဲဒီလိုအေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္လာပံုရတယ္လို႔ Mr. Malinowski ကေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ နယ္စပ္လံုၿခံဳေရးအတြက္ အကူအညီေပးဖုိ႔အဆင္သင့္ပဲလို႔လည္း အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ဒီမိုကေရစီ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ အလုပ္သမားေရးရာ လက္ေထာက္ဝန္ႀကီး Tom Malinowski က AP သတင္းဌာနကို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

တခ်ိန္က အထီးက်န္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံျဖစ္ေအာင္ အေမရိကန္က ကူညီေျပာင္းလဲေပးႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ သမၼတအိုဘားမားနဲ႔ သူ႔ရဲ႕အႀကံေပးေတြက ေျပာေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခုလိုလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ႐ွိေနဆဲျဖစ္တဲ့အတြက္ သမၼတအိုဘားမားရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရး မူဝါဒဆိုင္ရာ ေအာင္ျမင္မႈမွာ ေထာက္ျပစရာျဖစ္တယ္လို႔ အဲဒီ AP သတင္းထဲမွာ ေရးသားထားပါတယ္။

source : burmese.voanews.com